Δρόμοι

Τα αυτιστικά…

… παιδιά, πολλά από αυτά, διαθέτουν μια εκπληκτική και σπάνια ικανότητα: να
διακρίνουν τα δέντρα αντί για το δάσος. Ο Τζόζεφ (Ντάστιν Χόφμαν), που
ενέπνευσε την κινηματογραφική ταινία «Ο Άνθρωπος της Βροχής», μπορούσε να βρει
στη στιγμή ποιων αριθμών το γινόμενο ήταν ο αριθμός 1.234.567.890. Ένας
μαθηματικός, που γνωρίζει τον κατάλληλο αλγόριθμο, χρειάζεται δώδεκα
δευτερόλεπτα για να βρει όλους τους πρώτους αριθμούς ανάμεσα στο 301 και το
393. Ένα αυτιστικό παιδί, που δεν είναι σε θέση να μιλήσει, μπορεί να τους
βρει μέσα σε κάτι παραπάνω από ένα δευτερόλεπτο. Όμως, αυτό είναι το δέντρο.
Οι άνθρωποι ολόγυρά τους που μάταια προσπαθούν να επικοινωνήσουν με αυτά τα
παιδιά, είναι το δάσος. Δεν μπορούν να το διακρίνουν.

Για τα παιδιά…

… που χαρακτηρίζουμε «αυτιστικά», το θέατρο μπορεί να αποδειχτεί μια από τις
χειρότερες εμπειρίες τους. Το πράγμα αλλάζει με τον θίασο «Όιλι Καρτ» του
Λονδίνου. Γιατί έχει επινοήσει έναν εσωτερικό, απαλό τρόπο παιξίματος που
αγγίζει τα παιδιά, ακόμη και εκείνα που κατά τα άλλα προτιμούν να κρατούν
κατάκλειστες τις πόρτες της ψυχής τους στον εξωτερικό κόσμο. Ο θίασος
ειδικεύεται σε αυτά τα παιδιά.

Να παίζεις…

… θέατρο σε παιδιά που δυσκολεύονται να καταλάβουν τα συναισθήματα ή να
ερμηνεύσουν τις εκφράσεις του προσώπου και τη γλώσσα του σώματος, είναι ένα
τιτάνιο εγχείρημα. Το έργο που ανεβάζει ο θίασος «Όιλι Καρτ» τιτλοφορείται «Το
συμβούλιο των πουλιών» και είναι βασισμένο σε ένα περσικό ποίημα του δωδέκατου
αιώνα. Οι θεατές περιορίζονται το πολύ σε έξι παιδιά. Τα «παραδείσια πουλιά»
είναι πολύ περισσότερα από τους μικρούς θεατές και απευθύνονται σε κάθε παιδί
ξεχωριστά. Αντί να βομβαρδίζουν το κοινό τους με συναισθήματα και ιδέες, οι
ηθοποιοί ξεδιπλώνουν τη δράση του έργου σε προσεκτικές δόσεις. Μεταξύ των
μελών του θιάσου είναι δύο ηθοποιοί που υπήρξαν και αυτοί κάποτε αυτιστικά
παιδιά (ίσως αυτοί γνωρίζουν καλύτερα από τους άλλους πώς να ξεκλειδώνουν τον
εσωτερικό κόσμο των παιδιών).

Το ερώτημα…

… είναι αν αυτά τα παιδιά μαθαίνουν να εκτιμούν μια παράσταση και αν το
θέατρο αφήνει μια μόνιμη εντύπωση σε αυτό το κοινό. Τα αυτιστικά παιδιά
μπορούν εύκολα να αποπροσανατολιστούν από τον καταιγισμό συναισθημάτων των
συμβατικών θεατρικών έργων. Όμως, στην περίπτωση του θιάσου «Όιλι Καρτ»,
θεατρικοί κριτικοί που παρατήρησαν τα παιδιά, λένε ότι γρήγορα εγκατέλειψαν
την αρχική παθητικότητά τους και έδειξαν να παρασύρονται από την πλοκή του
έργου. Είναι αυτό θέατρο ή θεραπεία; θέτει το ερώτημα η εφημερίδα «Γκάρντιαν».
Ό,τι και αν είναι από τα δύο, το βέβαιο είναι πως αποτελεί μια υπενθύμιση ότι
η τέχνη, η όποια τέχνη, αν είναι καλή, έχει θεραπευτικό χαρακτήρα.