13.000 παιδιά θύματα του ποδηλάτου κάθε χρόνο

Τα Ελληνόπουλα λατρεύουν το ποδήλατο, αλλά ούτε η χώρα μας προσφέρεται γι’
αυτό, ούτε τα ίδια ακολουθούν τους κανόνες ασφαλείας. Το επακόλουθο είναι να
διακομίζονται κάθε χρόνο τραυματισμένα στα νοσοκομεία περίπου 13.000 παιδιά
ηλικίας έως 14 ετών. Και το χειρότερο είναι πως τα μισά σχεδόν είναι κτυπημένα
στο κεφάλι.

Τα περισσότερα ατυχήματα με ποδήλατα συμβαίνουν στα μεγάλα αστικά κέντρα,
γεγονός που αποδίδεται στο ότι τα παιδιά αναγκάζονται να κινούνται με τα
ποδήλατά τους σε χώρους εντελώς ακατάλληλους. Αρκετά, όμως, συμβαίνουν και στο
οδικό δίκτυο – αυτά είναι τα σοβαρότερα απ’ όλα, απαιτούν μακροχρόνια νοσηλεία
και συχνά προκαλούν μόνιμες βλάβες.

Τα παιδιά που κάνουν καθημερινά ποδήλατο είναι αυτά που διατρέχουν τον
υψηλότερο κίνδυνο ατυχήματος. Στην πραγματικότητα, ο κίνδυνος είναι
δεκαπλάσιος σε αυτά απ’ ό,τι μεταξύ των παιδιών που χρησιμοποιούν περιστασιακά
τα ποδήλατά τους. Και στα μεν και στα δε, ωστόσο, το κεφάλι είναι το σημείο
του σώματος που τραυματίζεται συχνότερα, αφού κανένας ανήλικος ποδηλάτης στην
χώρα μας δεν φοράει κράνος.

Νέα μελέτη. Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα μίας νέας μελέτης την
οποία εκπόνησε ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια
κυρία Ελένη Πετρίδου, από το Τμήμα Υγιεινής και Επιδημιολογίας στην Ιατρική
Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. H μελέτη βασίσθηκε σε στοιχεία από τη βάση
δεδομένων τεσσάρων ελληνικών νοσοκομείων, στην οποία καταγράφονται όλοι οι
τραυματίες που διακομίζονται στα νοσοκομεία αυτά, μαζί με στοιχεία για τις
συνθήκες, το είδος και τις συνέπειες του τραυματισμού. H βάση καλύπτει το 29%
του παιδικού πληθυσμού στην ευρύτερη περιοχή των Αθηνών και το 2,2% των
παιδιών στην υπόλοιπη χώρα.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα 2.711 ατυχήματα με ποδήλατο που κατεγράφησαν στα
συγκεκριμένα νοσοκομεία την τριετία 1996-1998 σε παιδιά ηλικίας έως 14 ετών,
ενώ με ειδικούς μαθηματικούς τύπους υπολόγισαν πως ο ετήσιος αριθμός των
παιδιών που τραυματίζονται είναι 12.885.

Τα μισά στο κεφάλι. Το 8% των ατυχημάτων διαπιστώθηκε ότι συνέβησαν στο
οδικό δίκτυο, ενώ τα υπόλοιπα κυρίως σε πλατείες, πεζόδρομους, αλάνες και
πάρκα αστικών και αγροτικών περιοχών. Στο 46,3% των περιπτώσεων, οι
τραυματισμοί αφορούσαν το κεφάλι, με το ένα στα τέσσερα παιδιά να έχει
ανοικτές πληγές στο πρόσωπο ή στο στόμα οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε
μόνιμες βλάβες ή παραμορφώσεις. «Από τα στοιχεία μας προκύπτει ότι η χρήση των
ποδηλάτων από παιδιά στο οδικό δίκτυο των πόλεων είναι περιορισμένη, επειδή
δεν υπάρχει η απαιτούμενη υποδομή, όπως οι ειδικές λωρίδες στα πεζοδρόμια για
ποδηλάτες», σχολιάζει η κυρία Πετρίδου. «Ταυτοχρόνως, όμως, διαπιστώνουμε ότι
σε σημαντικό αριθμό ατυχημάτων αιτία είναι η έλλειψη εκπαίδευσης των παιδιών
και παιδείας των μεγάλων: τα παιδιά δεν φορούν προστατευτικά και τρέχουν
απρόσεκτα ανάμεσα στον κόσμο ή σε επικίνδυνους χώρους, ενώ οι ενήλικες οδηγοί
οχημάτων συμπεριφέρονται σαν να τους ανήκει ο δρόμος».

Χωρίς κράνος. H έλλειψη κράνους είναι πολύ σοβαρό πρόβλημα, σύμφωνα με
τους ερευνητές. «Από τα παιδιά που μελετήσαμε σε αυτήν, αλλά και σε
παλαιότερες μελέτες μας, κανένα δεν φορούσε κράνος τη στιγμή του ατυχήματος,
ούτε και είχε φορέσει ποτέ στη ζωή του», τονίζει η κυρία Πετρίδου. «Αυτό είναι
τραγικό, διότι σημαντικό ποσοστό των τραυματισμών στο κεφάλι θα μπορούσαν να
έχουν αποφευχθεί, αν τα παιδιά φορούσαν κράνος».

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι επίσης το γεγονός πως αρκετά παιδιά έκαναν
ποδήλατο εν μέσω αυτοκινήτων, σε πολυσύχναστους δρόμους, όπου και τελικά
συνέβη το ατύχημα. «H μελέτη έδειξε πως αν απαγορευόταν σε άτομα ηλικίας έως
14 ετών να κάνουν ποδήλατο σε δρόμους με συχνή κυκλοφορία οχημάτων, θα
μειώνονταν κατά τουλάχιστον 8% τα ατυχήματα στα παιδιά», επισημαίνει ο κ.
Διονύσης Παπαδάτος, συνεργάτης του Κέντρου Έρευνας και Πρόληψης Παιδικών
Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ).

Ανοιχτές πληγές αλλά και κατάγματα

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της νέας μελέτης είναι πως τα παιδιά που
κτυπούν ενόσω κάνουν ποδήλατο, συνήθως υφίστανται πολλαπλά τραύματα (οι
πολλαπλοί τραυματισμοί διαπιστώθηκε ότι είναι εξαπλάσιοι από τους
μεμονωμένους). Το πιο συχνό τραύμα που παρουσιάζουν τα παιδιά διάσπαρτα στο
σώμα τους είναι ανοιχτές πληγές (35,4% των περιπτώσεων) και στη συνέχεια
μώλωπες/εκδορές (21,3%) και κατάγματα (17,8%). Τα κατάγματα είναι πιο συχνά
στο χέρι, αφού τα παιδιά πέφτοντας «βάζουν» το χέρι τους για να προστατευθούν,
αλλά πολύ πιο σοβαρά είναι τα κατάγματα στον κορμό, διότι στην συντριπτική
πλειονότητα συμβαίνουν στις πλευρές και στην πύελο και σε μία στις δέκα
περιπτώσεις έχουν ως συνέπεια να τραυματίζονται εσωτερικά όργανα (πνεύμονες,
ήπαρ, σπλήνα, νεφροί κτλ.). Τα καλά νέα είναι πως παρότι αυτά τα τραύματα
είναι απειλητικά για τη ζωή, κανένα από τα παιδιά που μελετήθηκαν δεν έχασε τη
ζωή του, αν και λόγω της κατάστασής τους όλα χρειάσθηκε να μείνουν πολύ καιρό
στο νοσοκομείο.