Φόροι – φωτιά σε τσιγάρα και ποτά

Φόροι-φωτιά προβλέπεται να επιβληθούν σε τσιγάρα και ποτά, σύμφωνα με την
πρόταση της Επιτροπής Αναμόρφωσης του Φορολογικού Συστήματος, που ολοκληρώνει
το πόρισμά της στο τέλος του μήνα.

H Επιτροπή αναζητούσε απεγνωσμένα μια πηγή άντλησης εσόδων, για να μπορέσει η
κυβέρνηση να καλύψει τα μεγάλα ελλείμματα που εμφανίζει ο προϋπολογισμός, μετά
τη δημοσιονομική της απογραφή. Οι κυβερνητικές υποσχέσεις ότι δεν θα
επιβληθούν νέοι φόροι ξεχάστηκαν μπροστά στη νέα αυτή πραγματικότητα. Τα
τσιγάρα και τα ποτά ήταν ο εύκολος στόχος τον οποίο προέκρινε η Επιτροπή,
καθώς η κυβέρνηση θα μπορέσει να τον δικαιολογήσει με επιχειρήματα υπέρ της
υγείας των πολιτών και της εναρμόνισης με τα ισχύοντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επιβάρυνση

Οπωσδήποτε, οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί θα επιβαρυνθούν σημαντικά, αφού τα
είδη αυτά είναι ευρείας κατανάλωσης. Άλλωστε, οι τιμές των τσιγάρων και των
ποτών έχουν ήδη ανέβει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σήμερα στα τσιγάρα
επιβάλλεται φορολογία (ειδικοί φόροι κατανάλωσης) που αντιστοιχεί στο 1,5 ευρώ
ανά πακέτο (των 20 τσιγάρων) κατά μέσο όρο, δηλαδή πάνω από το 50% της τιμής
του. Στα ποτά, ο φόρος υπολογίζεται με βάση την αιθυλική αλκοόλη και
επιβάλλονται 908 ευρώ ανά τόνο, ενώ στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ο φόρος αντίστοιχα είναι 1.100 ευρώ ανά τόνο κατά μέσο όρο.

Τα έσοδα

H σημασία των συγκεκριμένων πηγών φορολογικών εσόδων είναι τεράστια.
Συγκεκριμένα, τα έσοδα από τη φορολογία καπνού υπολογίζεται ότι αντιστοιχούν
στο 10,4% των εσόδων από έμμεσους φόρους. Το 2002 εισπράχθηκαν πάνω από 2 δισ.
ευρώ από τη συγκεκριμένη πηγή. Επομένως, με μια αύξηση 10% τα έσοδα αυτομάτως
θα αυξηθούν κατά 200 εκατ. ευρώ τον χρόνο (αν η κατανάλωση παραμείνει
ανεπηρέαστη).

Τα έσοδα από τη φορολογία των ποτών, εξάλλου, αντιστοιχούν σε ποσοστό 1,5% του
συνόλου των εσόδων από έμμεσους φόρους. Το 2002 τα έσοδα αυτά έφτασαν τα 275
εκατ. ευρώ. Αν αυξηθούν κι αυτά κατά 10%, για να φτάσουν περίπου στο επίπεδο
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το κράτος θα εξασφαλίσει επιπλέον έσοδα 27,5 εκατ.
ευρώ.

H Επιτροπή για την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος θα συνεδριάσει για
τελευταία φορά στο τέλος Αυγούστου και στη συνέχεια θα υποβάλει το πόρισμά της
στην κυβέρνηση, η οποία και έχει την τελική ευθύνη για τα μέτρα που θα
υιοθετηθούν. Πάντως, το μέτρο της υψηλότερης φορολόγησης τσιγάρων και ποτών
συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να γίνει αποδεκτό. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχουν
πολλές εναλλακτικές δυνατότητες αύξησης των φορολογικών εσόδων και μάλιστα με
τρόπο που να μην προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Όπως έχει κατ’ επανάληψιν διαβεβαιώσει η κυβέρνηση, ο στόχος της είναι να
καταλήξει η φορολογική αναμόρφωση σε ισοδύναμο αποτέλεσμα από πλευράς
φορολογικών εσόδων. Δηλαδή, όσα έσοδα χαθούν από τις φορολογικές ελαφρύνσεις
που έχει υποσχεθεί να αντισταθμισθούν από φορολογικές επιβαρύνσεις.

Οι ελαφρύνσεις

Σε ό,τι αφορά τις φορολογικές ελαφρύνσεις, η βασικότερη, για την οποία έχει
δεσμευθεί προεκλογικά η κυβέρνηση, είναι η μείωση του φορολογικού συντελεστή
των κερδών των επιχειρήσεων από 35% που είναι σήμερα σε 25%. Σύμφωνα με
πληροφορίες, η Επιτροπή αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος προτείνει τώρα
να ισχύσει αυτός ο μειωμένος συντελεστής στο σύνολο των κερδών των
επιχειρήσεων και όχι μόνο στα αδιανέμητα κέρδη, όπως αρχικά είχε πει η
κυβέρνηση. Έτσι θα ευνοηθούν και οι μέτοχοι των επιχειρήσεων, που εισπράττουν
το μέρισμα.

Στη φορολογία εισοδήματος, η Επιτροπή κινείται σύμφωνα με πληροφορίες στο
πλαίσιο της κυβερνητικής γραμμής. Δηλαδή, εισηγείται αύξηση του αφορολόγητου
ορίου εισοδήματος από τα 10.000 ευρώ που είναι σήμερα στα 12.000 ευρώ περίπου.
Επίσης, εισηγείται την προσθήκη δύο ακόμη ενδιάμεσων φορολογικών κλιμακίων.

Από την άλλη πλευρά, προτείνει να καταργηθούν μια σειρά από δαπάνες, οι οποίες
σήμερα εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα και οδηγούν σε σημαντικές
ελαφρύνσεις.

Από τις δύο αυτές κινήσεις, την αύξηση του αφορολόγητου και την κατάργηση των
δαπανών, προβλέπεται να προκύψει ευνοϊκό αποτέλεσμα για τα χαμηλά εισοδήματα,
αλλά αρνητικό για τα μεσαία.

Επίσης, η Επιτροπή έχει επιφορτιστεί με το καθήκον να βρει ποια φορολογικά
μέτρα θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση της ανεργίας. Μεταξύ άλλων,
εξετάζει κίνητρα για τους νέους που θέλουν να συστήσουν δικές τους
επιχειρήσεις.

Επίσης, εξετάζει τις δυνατότητες που υπάρχουν για τον περιορισμό της «μαύρης
εργασίας». H μείωση των ασφαλιστικών εισφορών είναι μια ελκυστική ιδέα στην
κατεύθυνση αυτή, αλλά προσκρούει σε πολλά εμπόδια και δεν έχει ακόμη
αποφασιστεί.

Και αντικειμενικό σύστημα ελέγχων

Το μεγάλο στοίχημα για την Επιτροπή είναι να εισηγηθεί ένα αντικειμενικό και
διαφανές σύστημα φορολογικών ελέγχων. Μια από τις βασικές προτάσεις της
Επιτροπής στην κατεύθυνση αυτή είναι να δημιουργηθεί ένα όργανο στο οποίο θα
μπορεί να προσφεύγει ο φορολογούμενος όταν θεωρεί ότι αδικείται από το
αποτέλεσμα του ελέγχου. Σήμερα δεν έχει αυτή τη δυνατότητα, εκτός αν καταφύγει
στο δικαστήριο.

Το θέμα της δωροδοκίας των εφοριακών είναι καυτό. Χαρακτηριστικά, ο πρόεδρος
της Επιτροπής, γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομίας κ. Μέργος,
επικαλείται περιστατικό σύμφωνα με το οποίο ο Γάλλος πρέσβης τού διαβίβασε τη
δυσαρέσκεια των γαλλικών επιχειρήσεων για το μέγεθος της επιβάρυνσης που
υφίστανται από την Εφορία. Και όταν ο κ. Μέργος τού είπε ότι ο συντελεστής στα
κέρδη είναι μόνο 35%, ο Γάλλος αξιωματούχος τού αντέτεινε ότι στην
πραγματικότητα φτάνει το 58%-59%, μαζί με το «λάδωμα» των ελεγκτών!