H σικελική άμυνα

O Γιώργος Παπανδρέου μπορεί να μην πήγε στα εγκαίνια της γέφυρας Ρίου – Αντιρρίου με τη δικαιολογία της αποθεραπείας, το ίδιο όμως απόγευμα πήγε στην αφή της Ολυμπιακής Φλόγας. Έχει κάτι στον νου του ο «μεγάλος ασθενής» του νέου ΠΑΣΟΚ;

ΠΟΥ είναι το ΠΑΣΟΚ; Το ερώτημα αυτό δέχτηκαν από απλούς πολίτες όλα
σχεδόν τα κορυφαία στελέχη του πράσινου Κινήματος, που βρέθηκαν σε διάφορα
σημεία της ελληνικής Επικράτειας για διακοπές. Σύμφωνα με τις πρώτες
ενδείξεις, η πολιτική τακτική που εφαρμόζει το ΠΑΣΟΚ μετά τις ευρω-εκλογές δεν
ικανοποιεί τους οπαδούς του. Αντικειμενικότερη θα είναι, ασφαλώς, η εικόνα που
θα δώσουν οι δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου.

H γκρίνια των απλών ΠΑΣΟΚων δεν είναι αδικαιολόγητη. Τους τελευταίους δύο
μήνες, το ΠΑΣΟΚ ασκεί μια αντιπολίτευση ατάκτων. Χωρίς εμφανή συντονισμό ούτε
από το επιτελείο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ούτε από τη Χαριλάου Τρικούπη,
ούτε από το γραφείο του Προέδρου, τα στελέχη του Κινήματος αντιπολιτεύονται
την κυβέρνηση της N.Δ. με δική τους πρωτοβουλία και δική τους γραμμή. Λίγο σαν
τους παρτιζάνους που παρενοχλούν έναν παντοδύναμο στρατό κατοχής.

H εξαφάνιση του ΠΑΣΟΚ συμβολίζεται από την απουσία του αρχηγού του. Ασφαλώς, ο
Γιώργος Παπανδρέου έχει το ελαφρυντικό της πνευμονίας, η οποία τον ταλαιπώρησε
καλοκαιριάτικα. Παρ’ όλα αυτά, από τις ανακοινώσεις για την κομματική
ανασυγκρότηση και μετά, οι ημέρες που ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ έμεινε ανενεργός,
ενδέχεται να είναι περισσότερες από τις ημέρες που ανέλαβε μια πολιτική
πρωτοβουλία ή έκανε μια δημόσια παρέμβαση. Ουδείς έχει όρεξη να αρχίσει να
μετράει. Ούτε η γκρίνια της βάσης, τείνει, εξ όσων φαίνονται διά γυμνού
οφθαλμού, να λάβει χαρακτηριστικά αμφισβήτησης του νέου αρχηγού.

ΠΑΡ’ ΟΛΑ αυτά, η πολιτική συμπεριφορά του Γιώργου Παπανδρέου προκαλεί
απορίες που δεν μπορεί να λύσει από μόνο του το ιατρικό ανακοινωθέν. Άλλωστε,
ο Παπανδρέου μπορεί να μην πήγε στα εγκαίνια της γέφυρας Ρίου – Αντιρρίου, με
τη δικαιολογία της αποθεραπείας, το ίδιο όμως απόγευμα ανέβηκε, με το γνωστό
του σβέλτο στυλ, τα σκαλιά της Ακρόπολης για την αφή της Ολυμπιακής Φλόγας.
Έχει κάτι στον νου του ο «μεγάλος ασθενής» του νέου ΠΑΣΟΚ;

Πρόσωπο με γνώση του τρόπου σκέψης του Παπανδρέου, αποκρυπτογραφεί με γλαφυρό
τρόπο την πολιτική του αυτοσυγκράτηση. Παρομοιάζοντας την πολιτική με το
σκάκι, λέει ότι το ΠΑΣΟΚ «παίζει με τα μαύρα». Δηλαδή, δεν έχει την
πρωτοβουλία κινήσεων που διαθέτουν τα λευκά – εν προκειμένω η κυβέρνηση της
N.Δ. «Εμείς πρέπει να στήσουμε σωστά τα πιόνια στη σκακιέρα, ώστε να
εκμεταλλευθούμε τα κενά ανάπτυξης ή ένα σφάλμα των λευκών».

Είναι, λοιπόν, το μινιμαλιστικό στυλ πολιτικής του Γιώργου κάτι σαν τη
«σικελική άμυνα» στο σκάκι; Πιθανότατα. Σύμφωνα με την εκδοχή αυτή, με την
άνοδο του Παπανδρέου στην ηγεσία, τον περασμένο Φεβρουάριο, το ΠΑΣΟΚ εισήλθε
σε φάση παράλογων προσδοκιών. Ο Παπανδρέου επιχειρεί τώρα να κατεβάσει τον
πήχυ και, πιθανώς, να περάσει ένα δικό του μήνυμα, αν όχι σεμνότητας και
ταπεινότητας, πάντως πολιτικής περίσκεψης στο πράσινο Κίνημα.

ΚΑΠΩΣ έτσι ερμηνεύεται και η αντίσταση του Παπανδρέου σε ιδέες και
προτάσεις για προ-Ολυμπιακή επικοινωνιακή αξιοποίηση των έργων του ΠΑΣΟΚ, αλλά
και η απουσία του από το Ρίο. Σύμφωνα με την εκδοχή αυτή, ουδείς αμφισβητεί το
έργο της κυβέρνησης Σημίτη. Ο ελληνικός λαός γνωρίζει ότι τα έργα είναι του
ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, λέγεται, «το έργο αυτό εκρίθη στις εκλογές της 7ης Μαρτίου» και
δεν εστάθη επαρκές για να δώσει τη νίκη στο ΠΑΣΟΚ. Στην κάλπη φαίνεται πως
μέτρησε περισσότερο η καθεστωτική αλαζονεία της πράσινης διακυβέρνησης και η
εγκατάλειψη των κατώτερων στρωμάτων – δηλαδή η αθέατη σκοτεινή πλευρά της
οικονομικής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ την τελευταία τριετία. Κατά την ανάγνωση αυτή,
η ήττα είναι αποτέλεσμα «κοινωνικής αναλγησίας».

Το συμπέρασμα – αν υπάρχει – είναι ότι ο Παπανδρέου είναι αποφασισμένος να
τραβήξει τον δικό του ηγετικό δρόμο. Και τούτο, παρά την πιθανή «απομείωση της
ηγετικής του εικόνας», την οποία μπορεί να επιφέρει η συγκεκριμένη διαδρομή.
Απώλειες έχει, πάντως, και το ΠΑΣΟΚ από το μινιμαλιστικό στυλ ηγεσίας του
Γιώργου. Οι αυτοσχεδιασμοί των στελεχών και η ασάφεια ή ασυνέχεια της γραμμής,
επισείουν το απειλητικό φάσμα της αποσυσπείρωσης. Με σκακιστικούς όρους, όταν
τα λευκά της κυβέρνησης υποστούν φθορά, υπάρχει ο κίνδυνος τα μαύρα της
αντιπολίτευσης να μην είναι στημένα με τρόπο που να επιτρέπει αποτελεσματική
αντεπίθεση.