Aναψυκτικά: αντέχουν στην «επίθεση» των χυμών

Για αύξηση των πωλήσεων κατά 5% μέσα στο τρέχον έτος μιλούν οι προβλέψεις των
στελεχών της αγοράς αναψυκτικών, καθώς η έλευση των τουριστών αλλά και ένα
πλήθος προωθητικών ενεργειών για τα προϊόντα τους αναμένεται να αναθερμάνουν
το καταναλωτικό ενδιαφέρον, «δροσίζοντας» τα κέρδη των επιχειρήσεων. Πάντως,
τα περιθώρια ανόδου του τζίρου είναι ακόμα σημαντικά, καθώς η κατανάλωση
αναψυκτικών στην Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Σε μια αγορά η αξία της οποίας αναμένεται ότι θα ξεπεράσει φέτος τα 250 εκατ.
ευρώ, το «παιχνίδι» παίζεται ουσιαστικά από δύο εταιρείες. H Coca Cola 3Ε και
η Pepsico HBH πραγματοποιούν πάνω από το 90% των πωλήσεων, με την πρώτη να
κατέχει – με μεγάλη διαφορά – την πρώτη θέση στο σύνολο της χώρας. Όσο για το
υπόλοιπο ποσοστό, αυτό αφορά μικρές, τοπικής εμβέλειας εταιρείες, οι οποίες
έχουν απήχηση στις τοπικές αγορές στις οποίες δραστηριοποιούνται.

«Λάιτ» εναντίον χυμών

Το γεγονός, όμως, ότι η αγορά των αναψυκτικών είναι ολιγοπωλιακή δεν σημαίνει
ότι στερείται ανταγωνισμού. Με το καταναλωτικό κοινό να στρέφεται προς την
υγιεινή διατροφή, τα αναψυκτικά αρχίζουν να χάνουν μερίδιο από τους χυμούς και
το εμφιαλωμένο νερό. Ως απάντηση, οι εταιρείες του χώρου έχουν ενισχύσει – τα
τελευταία χρόνια – την παρουσία τους στην κατηγορία των προϊόντων «λάιτ», που
επιβαρύνουν τη σιλουέτα των καταναλωτών με λιγότερες θερμίδες. H «μάχη»
αναμένεται να ενταθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, ενώ σημαντικό ρόλο στον τζίρο
του κλάδου παίζει και η αυξημένη θερμοκρασία των καλοκαιρινών μηνών, αφού οι
περισσότερες πωλήσεις αναψυκτικών πραγματοποιούνται σε ζεστές περιόδους.

Τα ενεργειακά ποτά

Ταυτόχρονα, το καταναλωτικό ενδιαφέρον για υγιεινά ποτά έχει δώσει ώθηση στις
πωλήσεις των ενεργειακών ή αθλητικών ποτών, τα οποία γνωρίζουν πλέον ευρεία
απήχηση και εκτός γηπέδων και γυμναστηρίων. Πρόκειται για την υποκατηγορία που
«τρέχει» με τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ ειδικά φέτος, λόγω και της
παρουσίας χιλιάδων αθλητών που θα συμμετάσχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες, ο
τζίρος αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί. Στη συγκεκριμένη αγορά, η Coca Cola
διαθέτει το Powerade, επίσημο αθλητικό ποτό των Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών
Αγώνων, καθώς και το Burn, ενώ η Pepsico ΗΒΗ δραστηριοποιείται με το Gatorade.

Οι νέες αφίξεις

Χαρακτηριστικό, πάντως, της χρονιάς που διανύουμε ήταν το πλήθος των νέων
προϊόντων και συσκευασιών που λανσαρίστηκαν στην αγορά των αναψυκτικών. H
μερίδα του λέοντος ανήκει στην Coca Cola 3Ε, που αξιοποίησε την Ολυμπιακή
χορηγία με ειδικές συλλεκτικές συσκευασίες και προσφορές στα περισσότερα
προϊόντα της.

Έτσι, για παράδειγμα, όσοι αγοράσουν τις πολυσυσκευασίες Cola-Cola και
Cola-Cola Light, θα πάρουν δωρεάν ένα από τα πέντε διαφορετικά συλλεκτικά
μπουκάλια που απεικονίζουν πόλεις-σταθμούς της Ολυμπιακής Φλόγας στις πέντε
ηπείρους.

Σε άλλη συσκευασία προϊόντων προσφέρεται και το αυθεντικό ανοιχτήρι Coca-Cola.
Πέραν αυτών, η εταιρεία δραστηριοποιείται στην αγορά με την Coca Cola, Coca
Cola Light, Coca Cola Vanilla, καθώς και τις Fanta, Fanta Light, Sprite και
Sprite Zero.

Αντίστοιχα, η Pepsico ΗΒΗ διαθέτει στην αγορά τα προϊόντα Pepsi, Pepsi Max,
Pepsi Light, Pepsi Twist, 7up, 7up Light, HBH Πορτοκαλάδα με και χωρίς
ανθρακικό, HBH Λεμονίτα με ανθρακικό, HBH Ρίκοκο, HBH Ροδάκινο, HBH Τόνικ και
HBH Σόδα.

Κινητικότητα υπήρξε και από την πλευρά της Έψα, η οποία εμπλούτισε την γκάμα
των προϊόντων της με βυσσινάδα, η οποία διατίθεται σε μη επιστρεφόμενη φιάλη
των 232 ml. Πέραν αυτού, διαθέτει αναψυκτικά σε μορφή λεμονάδας, πορτοκαλάδας
με ή χωρίς ανθρακικό, γκαζόζας, cola με λεμόνι, σόδας, τσαγιού με λεμόνι και τόνικ.

Μικρό το ενδιαφέρον για νέες τεχνολογίες στα τρόφιμα και ποτά

Χαμηλό είναι το ενδιαφέρον που επιδεικνύουν οι εταιρείες τροφίμων και ποτών
για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου
Πειραιά. Συγκεκριμένα, η διείσδυση καινοτομιών και νέας τεχνολογίας στις
επιχειρήσεις του κλάδου υπολογίζεται στο 33,43%, ενώ μεγαλύτερη ευελιξία
εμφανίζουν οι μεγαλύτερου μεγέθους εταιρείες.

Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα της έρευνας που διεξήχθη από την Αναπτυξιακή
Σύμπραξη «Ευτροφία», υπό την εποπτεία του Κέντρου Ερευνών του Πανεπιστημίου
Πειραιά, στο πλαίσιο του έργου IFQM (Innovative Food Quality Management), οι
περισσότερες καινοτομίες που υιοθετούνται (ποσοστό διείσδυσης 44,17%) αφορούν
στον τομέα της ποιότητας, στα νέα προϊόντα (43,69%), στην οργάνωση και
διοίκηση της εργασίας (33,7%), στην υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας και στην
προστασία του περιβάλλοντος (28,03%), ενώ τον μικρότερο βαθμό διείσδυσης της
νέας τεχνολογίας εμφανίζει ο τομέας της παραγωγής.

Τα κίνητρα

Τα βασικά κίνητρα για την εισαγωγή καινοτόμων τεχνολογιών είναι ο
εκσυγχρονισμός της εκάστοτε επιχείρησης και η βελτίωση της ποιότητας (18%), οι
απαιτήσεις της αγοράς (16%) και η μείωση του κόστους παραγωγής (14%).
Μικρότερη σημασία έχουν η ικανοποίηση των εργαζομένων (8%), οι ευκαιρίες
χρηματοδότησης (4%) και η μείωση του προσωπικού (3%).

Ταυτόχρονα, η εισαγωγή τεχνολογιών στις επιχειρήσεις του δείγματος οδήγησε σε
άμεση αύξηση του απασχολούμενου προσωπικού, μέσω της πρόσληψης κυρίως
αποφοίτων AEI και TEI, στελεχών και υπαλλήλων γραφείου. Το φαινόμενο αυτό
είναι πιο έντονο στις μικρότερου μεγέθους επιχειρήσεις, ενώ γενικότερη τάση
της συγκεκριμένης αγοράς είναι να προσλαμβάνονται απόφοιτοι TEI και AEI.

Τέλος, το υψηλό κόστος, η έλλειψη κρατικής υποστήριξης (κυρίως για τις μεσαίες
και μεγάλες επιχειρήσεις) και η έλλειψη ενημέρωσης (ιδιαίτερα για τις μικρές
επιχειρήσεις του κλάδου) αποτελούν, σύμφωνα με την έρευνα, τα πιο ισχυρά
αντικίνητρα για την εισαγωγή καινοτομιών και νέων τεχνολογιών.

Οι πηγές ενημέρωσης

Σημαντικότερη πηγή πληροφόρησης για τις διαθέσιμες καινοτομικές λύσεις είναι
οι εκθέσεις, ενώ σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, οι κρατικοί φορείς
φαίνεται να απουσιάζουν. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες του κλάδου τροφίμων και
ποτών ενημερώνονται για τις νέες τεχνολογίες κυρίως μέσω των προμηθευτών τους,
μέσω επισκέψεων σε εκθέσεις ή διαβάζοντας κλαδικά και άλλα περιοδικά. Επίσης,
πηγή ενημέρωσης για τον κλάδο αποτελεί το Ίντερνετ, ενώ κάποιες επιχειρήσεις
στρέφονται και σε εταιρείες συμβούλων. Και σε αυτό το κομμάτι, πάντως,
εμφανίζεται διαφορά ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων, καθώς οι μεγάλες
επιχειρήσεις δείχνουν να ελέγχουν τις πηγές πληροφόρησης που χρησιμοποιούν,
ενώ οι μικρές δεν έχουν καν τη δυνατότητα να ενημερωθούν σχετικά με διαθέσιμες
καινοτομίες και τεχνολογικές λύσεις.