Aκλόνητος ο Ούγκο Tσάβες

H αντιπολίτευση είναι φανερά απογοητευμένη. Και οι διεθνείς παρατηρητές
κατάπληκτοι. Στο Καράκας, όλα δείχνουν ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο
Τσάβες έχει από τώρα εξασφαλίσει τη νίκη στις 15 Αυγούστου, σε ένα δημοψήφισμα
που είχε στόχο την ανατροπή του.

Σίγουρο «όχι». Νίκη του Τσάβες βλέπουν οι αναλυτές στο δημοψήφισμα της Κυριακής, που προκάλεσε η αντιπολίτευση με στόχο την ανατροπή του

Σχεδόν άσημος συνταγματάρχης όταν εξελέγη για πρώτη φορά το 1998, οπλισμένος
με μια κάπως επαναστατική ρητορεία και ένα κάπως μετριοπαθές σοσιαλδημοκρατικό
πρόγραμμα, ο Τσάβες έγινε ο ηγέτης της αναδυόμενης αντίστασης στην αμερικανική
ηγεμονία στη Λατινική Αμερική. Διατηρεί τη δημοτικότητά του ύστερα από έξι
χρόνια στην προεδρία, την ίδια ώρα που αμερικανόφιλοι ηγέτες, όπως ο Βισέντε
Φοξ του Μεξικού, έχουν πια σβήσει. H Ουάσιγκτον δεν είναι καθόλου
ευχαριστημένη από τα νέα πως ο Τσάβες θα κερδίσει το δημοψήφισμα. Ούτε η ελίτ
της Βενεζουέλας. Τα ινδιάνικα χαρακτηριστικά του Τσάβες και η προφορά του
προδίδουν την επαρχιώτικη καταγωγή του – κάτι που τον κάνει ιδιαίτερα συμπαθή
στις παραγκουπόλεις και ιδιαίτερα αντιπαθή στα πλούσια προάστια, όπου η ελίτ
φοβάται ότι κινητοποιεί τη φτωχολογιά εναντίον της.

Τρίτη ήττα

H αναμενόμενη νίκη του Τσάβες θα είναι η τρίτη ήττα της αντιπολίτευσης μέσα
στα τρία τελευταία χρόνια. Οι πρώτες δύο τον εδραίωσαν ακόμη περισσότερο στην
εξουσία. Απόπειρα πραξικοπήματος τον Απρίλιο του 2002 προκάλεσε αυθόρμητη
αντίδραση στρατιωτικών και πολιτών που πέτυχαν την επιστροφή του προέδρου
τους. H δεύτερη απόπειρα για την ανατροπή του – παρατεταμένες στάσεις εργασίας
τον Δεκέμβριο του 2002 που κατέληξαν σε λοκ άουτ από την κρατική εταιρεία
πετρελαίου Πετρόλεος ντε Βενεζουέλα, εθνικοποιημένη από το 1975 – πάλι γύρισε
υπέρ του Τσάβες. Έδιωξε τους πιο προνομιούχους μάνατζερ και χρησιμοποίησε το
πλεόνασμα της εταιρείας για νέα κοινωνικά προγράμματα: αναλφαβητισμό,
απασχόληση, φθηνό φαγητό, δωρεάν περίθαλψη. H αντιπολίτευση χαρακτηρίζει αυτά
τα προγράμματα «λαϊκίστικα», αλλά ποια κυβέρνηση θα μπορούσε να κάνει αλλιώς
σε μια χώρα με τόση φτώχεια – αναρωτιέται ο Ρίτσαρντ Γκοτ στην «Γκάρντιαν» –
που όμως τα έσοδά της από το πετρέλαιο είναι περίπου όσα και της Σαουδικής
Αραβίας;

Οι θέσεις της αντιπολίτευσης θα δοκιμαστούν στο δημοψήφισμα της 15ης
Αυγούστου. Το «Ναι» θα διώξει τον Τσάβες από την προεδρία. Το «Όχι» θα τον
διατηρήσει στο πόστο του μέχρι τις προσεχείς εκλογές το 2006. Διαιρεμένη
πολιτικά και χωρίς έναν χαρισματικό ηγέτη απέναντι στον Τσάβες, η
αντιπολίτευση συμπεριφέρεται παρ’ όλα αυτά σαν να έχει τη νίκη στο χέρι. Όμως,
όλα δείχνουν ότι η τρίτη απόπειρά της είναι καταδικασμένη.

Το πετρέλαιο

Ένα απροσδόκητο δώρο στον Τσάβες ήταν η θεαματική και σχεδόν συνεχής άνοδος
των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Τώρα, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας έχει στη
διάθεσή του επιπλέον έσοδα για να τα διαθέσει τόσο στο εσωτερικό – ένα ακόμη
ατού στα χέρια του εν όψει του δημοψηφίσματος – όσο και στο εξωτερικό, όπου η
Βενεζουέλα εφοδιάζει με έκπτωση τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Ο Τσάβες έκλεισε τα πενήντα του τον περασμένο μήνα και μίλησε σαν να πρόκειται
να παραμείνει πρόεδρος για πολλά χρόνια ακόμη, ώσπου να ολοκληρώσει τις
μεταρρυθμίσεις του. Το πολιτικό κλίμα στη Λατινική Αμερική είναι με το μέρος
του. Έχει αποκαταστήσει τις σχέσεις του με την Κολομβία και τη Χιλή και τον
περασμένο μήνα σύσφιγξε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις του με τη Βραζιλία και
την Αργεντινή, υπογράφοντας συμφωνία εμπορικής συνεργασίας με τη «Μερκοσούρ».

Μπροστά στη διαγραφόμενη νίκη του Τσάβες, οι θερμοκέφαλοι της αντιπολίτευσης
σκέπτονται να αντιδράσουν με όλα τα μέσα. Όμως, οι πιο ρεαλιστές ετοιμάζονται
από τώρα να οργανώσουν μια αξιόπιστη δύναμη που θα μπορέσει να διεκδικήσει την
εξουσία από τον Τσάβες στις προεδρικές εκλογές του 2006.