Οι «μαύρες τρύπες» των Ολυμπιακών υποσχέσεων

Το Μουσείο Ακροπόλεως, η εθνική οδός από την Πάτρα μέχρι τους Ευζώνους, ένα
τεχνητό νησί, το υπερσύγχρονο σιδηροδρομικό δίκτυο που θα συνέδεε την Πάτρα με
τη Θεσσαλονίκη, η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, το γήπεδο της AEK, το
τραμ που θα έφτανε στη Βούλα είναι ορισμένα μόνο από τα έργα που υποσχέθηκαν
οι αρμόδιοι φορείς να ολοκληρώσουν μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μόνο που στη
περίπτωσή τους τα λόγια υπερίσχυσαν των πράξεων.

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Όνειρο… το γήπεδο!

Το γήπεδο της AEK αρχικά προβλεπόταν να φιλοξενήσει ποδοσφαιρικούς αγώνες, στη συνέχεια να δημιουργηθεί «ολυμπιακό» πάρκινγκ, αλλά τελικά μετατράπηκε σε αλάνα

Ένα «τεχνητό νησί» ναυάγησε στα ανοικτά του Αγίου Κοσμά, οι λυόμενες
κατασκευές που προέβλεπε ο φάκελος υποψηφιότητας έγιναν εγκαταστάσεις όπου
περισσεύει το μπετόν, ενώ το γήπεδο της AEK αντί για ποδοσφαιρικούς αγώνες
Ολυμπιακών ομάδων φιλοξενεί αγριολούλουδα.

Το 1998 ο τότε υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ Χρ. Βερελής ανακοίνωσε την ακύρωση κατασκευής
της μεγάλης μαρίνας μήκους 1.100 μ. που προέβλεπε ο φάκελος υποψηφιότητας. Στη
θέση της μαρίνας θα «αναδυόταν» ένα τεχνητό νησί, έκτασης 12 στρεμμάτων. Όσο
εντυπωσιακή ήταν η σύλληψη της ιδέας άλλο τόσο εντυπωσιακό ήταν και το ναυάγιο
του «τεχνητού» παραδείσου. Στον Άγιο Κοσμά επίσης δεν χώρεσε τελικά το τρίαθλο
και χρειάστηκαν επιπλέον εργασίες στη Βουλιαγμένη προκειμένου να
πραγματοποιηθεί το άθλημα.

Κυριάρχησε το μπετόν. Στο Φάληρο προβλεπόταν η κατασκευή συγκροτήματος
πολλαπλών χρήσεων με κύριο χαρακτηριστικό τα 5 μεγάλα λυόμενα γυμναστήρια
καθώς και τις ελαφρές κατασκευές για μπέιζμπολ, σόφτμπολ και μπιτς-βόλεϊ.
Τελικά το μπετόν κάλυψε την περιοχή, και το μπέιζμπολ και το σόφτμπολ
αναγκάστηκαν να αναζητήσουν στέγη στο Ελληνικό. H περιοχή του παλιού
αεροδρομίου προβλεπόταν από τον φάκελο να συνεχίσει να λειτουργεί ως είχε,
προκειμένου να φιλοξενήσει μικρά αεροσκάφη (υπήρχε πρόβλεψη ότι σε περίπτωση
που δεν επαρκούσε το Ελληνικό θα χρησιμοποιούνταν επίσης τα αεροδρόμια της
Δεκέλειας και της Τανάγρας). Αφού έγινε κατανοητό ότι το «Ελευθέριος
Βενιζέλος» μπορούσε να καλύψει όλες τις ανάγκες, στη συνέχεια αποφασίστηκε το
Ελληνικό να μετατραπεί σε Μητροπολιτικό Πάρκο, με τις γνωστές περιπέτειες.

Το γήπεδο της AEK, στη Νέα Φιλαδέλφεια, αρχικά προβλεπόταν να φιλοξενήσει
ποδοσφαιρικούς αγώνες, στη συνέχεια έπεσε στο τραπέζι η σκέψη να δημιουργηθεί
«ολυμπιακό» πάρκινγκ, αλλά τελικά μετατράπηκε σε αλάνα.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το Μουσείο Ακροπόλεως έμεινε στα θεμέλια

Ας ελπίσουμε ότι οι επισκέπτες των Ολυμπιακών δεν θα ψάξουν να βρουν και δεν θα θελήσουν να μάθουν τι απέγινε το Μουσείο Ακροπόλεως

Χωρίς κανένα από τα μεγάλα πολιτιστικά έργα που υποσχεθήκαμε το 1997
ετοιμαζόμαστε να καλωσορίσουμε τους επισκέπτες των Ολυμπιακών. Ας ελπίσουμε
ότι δεν θα ψάξουν να βρουν και δεν θα θελήσουν να μάθουν τι απέγινε το Μουσείο
Ακροπόλεως, αυτό που εκτός των άλλων θα στέγαζε και τα «ελγίνεια» μάρμαρα, αν
μας τα επέστρεφαν οι Βρετανοί.

Το Μουσείο Ακροπόλεως είχαμε δεσμευθεί ότι θα είναι έμβλημα των Αγώνων. Αντ’
αυτού οι επισκέπτες του μπορούν να απολαύσουν τα θεμέλιά του. Το Αρχαιολογικό
Μουσείο της Ολυμπίας είχε χαρακτηριστεί έργο μεγάλης σημασίας, εξαιτίας της
σχέσης του χώρου με τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι επισκέπτες του θα δουν 10.000
νέα φυτά, όχι όμως και το «ψηφιακό» σκέλος του που θα ήταν αφιερωμένο στη
σύγχρονη ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, αν κατασκευαζόταν.

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ανακαινίστηκε και διαφημίστηκε δεόντως εν όψει
των Ολυμπιακών, όμως άνοιξε μόνο κατά το ήμισυ (λειτουργεί μόνο ο πρώτος
όροφος). Στην επίσης πολυδιαφημισμένη έκθεση του Βυζαντινού Μουσείου θα
εκτεθούν μόνο τα μισά εκθέματα. Στους Δελφούς έμεινε στα χαρτιά η αποκατάσταση
του Αρχαίου Σταδίου, η αναστήλωση του μαρμάρινου θησαυρού των Αθηναίων, ενώ
καλύτερη τύχη δεν είχε η Κασταλία Πηγή και η Κρήνη στην είσοδο των Δελφών που
τελικά θα παραμείνουν κλειστές.

Στα μισά έμεινε και η αναστήλωση του ναού της Νίκης στην Ακρόπολη όπως και το
κύριο αναστηλωτικό έργο στην αποξηλωμένη μακρά πρόσοψη του Παρθενώνα. Σε
θεωρητικό επίπεδο βρίσκεται ακόμη η τοποθέτηση προσωρινού αναβατορίου, ώστε να
μπορούν τα άτομα με ειδικές ανάγκες να επισκέπτονται τον Ιερό Βράχο.

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης είχε προγραμματιστεί να ανοίξει τις πύλες του
στους Ολυμπιακούς Αγώνες στον χώρο του εργοστασίου του Φιξ. Μια υπογραφή
«κόλλησε» το έργο και το κτίριο παραμένει ερείπιο. Ίδια τύχη και για την
Εθνική Πινακοθήκη, η επέκταση της οποίας είχε προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί
μέχρι τους Αγώνες χωρίς ωστόσο να υλοποιηθεί ούτε και αυτό το έργο. Τέλος, το
έργο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων προχώρησε σε μεγάλο του τμήμα,
δίχως όμως να ολοκληρωθεί εν όψει των Αγώνων.

Πολιτιστική Ολυμπιάδα. Από το 2001 και ύστερα είχαν προγραμματιστεί
πολλές εκδηλώσεις στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, όμως οι περικοπές
των εκδηλώσεων αποτέλεσαν το σήμα κατατεθέν. Το φετινό καλοκαίρι έπεσε
«μαχαίρι» σε δύο από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις. Οι Διεθνείς Θεατρικοί
Μονόλογοι ματαιώθηκαν οριστικά, ενώ η «Όπερα της Γης» μετατέθηκε για τη
μετα-ολυμπιακή εποχή. Τα φεστιβάλ Womad και Media@terra (ψηφιακής τέχνης)
ξεκίνησαν με προοπτικές μόνιμης παρουσίας από το 2001 και γρήγορα η παρουσία
τους πέρασε στην ιστορία.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Στα όρια το δίκτυο

Για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων είχε προβλεφθεί η κατασκευή έξι
υποσταθμών της ΔΕΗ σε διάφορα σημεία του Λεκανοπεδίου. Οι υποσταθμοί
κατασκευάστηκαν, αφού προηγουμένως για την πλειονότητά τους χρειάστηκε η
προσφυγή στη Δικαιοσύνη. H ισχύς ωστόσο που τελικά παράγουν είναι κατά πολύ
μικρότερη από την αρχικά προβλεπόμενη, με αποτέλεσμα το ενεργειακό πρόβλημα
της πρωτεύουσας να παραμένει ακόμη ένα εφιαλτικό σενάριο, με πρόσφατη αρνητική
εμπειρία το πολύωρο μπλακ άουτ. Επίσης στις εξαγγελίες του φακέλου
υποψηφιότητας παρέμεινε η εκτεταμένη χρήση των εναλλακτικών πηγών ενέργειας,
οι βιοκλιματικές εγκαταστάσεις, αλλά και η εξοικονόμηση νερού μέσω ειδικού
συστήματος που χρησιμοποιήθηκε στο Σίδνεϊ και θα εγκαθίστατο στο Ολυμπιακό
Χωριό.

ΥΓΕΙΑ

Χωρίς προσωπικό

Στο Αττικό Νοσοκομείο ουδέποτε έγιναν οι απαραίτητες προετοιμασίες ώστε να
χαρακτηριστεί Ολυμπιακό, αν και βρισκόταν στην κορυφή της σχετικής λίστας του
φακέλου υποψηφιότητας. Τον Απρίλιο του 2004 ο υπουργός Υγείας Νικήτας
Κακλαμάνης ανακοίνωσε ότι ξεκίνησαν διαδικασίες πρόσληψης 200 υπαλλήλων
μερικής απασχόλησης, οι οποίοι θα προσληφθούν από γραφεία εύρεσης εργασίας,
για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων, χωρίς όμως να διευκρινίσει αν πρόκειται
για νοσηλευτικό προσωπικό. Είχε επίσης δηλώσει ότι ζητήθηκε η πρόσληψη 980
εποχικών υπαλλήλων, οι οποίοι θα υπογράψουν συμβάσεις τεσσάρων, οκτώ και
δώδεκα μηνών, για να στελεχώσουν υπηρεσίες του υπουργείου εν όψει των
Ολυμπιακών Αγώνων, με όλους τους υποψήφιους υπαλλήλους ακόμη να αναζητούνται.

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Μισή… αναβάθμιση

Έμεινε στα χαρτιά η επέκταση του τραμ μέχρι τη Βούλα

Την ολοκλήρωση της εθνικής οδού από την Πάτρα μέχρι τους Ευζώνους (μήκους 800
χλμ.) προέβλεπε ο φάκελος της υποψηφιότητας. Αντ’ αυτών μόνο τα 500 χλμ. είναι
έτοιμα. Στον φάκελο δινόταν η διαβεβαίωση ότι θα έχει ολοκληρωθεί το
σιδηροδρομικό δίκτυο μεγάλων ταχυτήτων, όπου τα τρένα θα μπορούσαν από την
Πάτρα μέχρι τη Θεσσαλονίκη να αναπτύσσουν ταχύτητα μέχρι και 350 χλμ. Επίσης
χωρίς έργα αναβάθμισης έμεινε το λιμάνι της Πάτρας, ενώ αρχικά στο λιμάνι του
Πειραιά υπολογίστηκε ότι θα ελλιμενίζονταν 15 κρουαζιερόπλοια αντί των 8 που
τελικά έρχονται. Στελέχη του Αθήνα 2004 υποστηρίζουν ότι η μείωση του αριθμού
τους κρίθηκε αναγκαία λόγω των μειωμένων αφίξεων, στελέχη ωστόσο του
υπουργείου Ναυτιλίας λένε ότι δεν πραγματοποιήθηκαν τα απαραίτητα έργα στο
λιμάνι του Πειραιά ώστε να χωρέσουν όλα τα πλοία. Στα χαρτιά έμεινε και ο
σταθμός του Μετρό στην Αγία Παρασκευή (θα ολοκληρωθεί μετά τους Ολυμπιακούς),
η αναβάθμιση των γραμμών του ΟΣΕ από τον Πειραιά μέχρι το Σιδηροδρομικό Κέντρο
Αχαρνών (τμήμα του προαστιακού), η βύθιση της Λ. Αλεξάνδρας στον κόμβο
Αμπελοκήπων, κατασκευή κι άλλων δύο ανισόπεδων κόμβων στη Λ. Κηφισίας, τη Λ.
Κύμης, βύθιση της παραλιακής Λ. Ποσειδώνος στο ύψος του Αγίου Κοσμά.
Προβλεπόταν επίσης επέκταση του τραμ μέχρι τη Βούλα.

Από τη ΔΟΕ ζητήθηκε η επέκταση του Μετρό από τον σταθμό της Πανόρμου έως το
ΟΑΚΑ κατά μήκος της Λ. Κηφισίας, χωρίς να ικανοποιηθεί το σχετικό αίτημα, ενώ
το αρχικό σχέδιο προέβλεπε την αναβάθμιση του Προαστιακού Σιδηροδρόμου από τον
Πειραιά μέχρι το αεροδρόμιο.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ο μεγάλος «χαμένος» στην Αθήνα

H ευκαιρία του πρασίνου χάθηκε ανάμεσα στα μπάζα και τις μπουλντόζες που περιστοίχισαν τις εγκαταστάσεις

Ο φάκελος του Σίδνεϊ είχε δημιουργήσει πολλές προσδοκίες για εναλλακτική χρήση
του περιβάλλοντος. Οι Ολυμπιακοί του Σίδνεϊ κέρδισαν το στοίχημα και πέρασαν
στην ιστορία ως οι «πράσινοι Ολυμπιακοί», όμως οι Αγώνες της Αθήνας μάλλον θα
περάσουν στην ιστορία ως οι Ολυμπιακοί της κατασπατάλησης του φυσικού
περιβάλλοντος. «Το περιβάλλον όχι ΅όνο θα προστατευθεί, αλλά θα βελτιωθεί και
θα ληφθούν μέτρα έτσι ώστε το φυσικό περιβάλλον, η πανίδα και η χλωρίδα, να ΅η
θιγούν καθόλου στο στάδιο της κατασκευής των έργων», σημειωνόταν μεταξύ των
άλλων στον φάκελο υποψηφιότητας της Αθήνας, όμως οι γενικές εξαγγελίες
παρέμειναν και γενικές ως δράσεις. Τα μέτρα για τη μείωση του θορύβου έμειναν
στα χαρτιά, αναζητείται επίσης η τύχη του Οικολογικού Πάρκου στο Φαληρικό
Δέλτα, όπως επίσης και του Ολυμπιακού Πάρκου που θα άνοιγε τις πύλες του στα
σύνορα του Ολυμπιακού Χωριού, προκειμένου να το ενώσει με τους Θρακομακεδόνες.
Στον φάκελο υποσχεθήκαμε 800.000 μεγάλα δέντρα που θα φυτεύονταν κυρίως στις
Ολυμπιακές εγκαταστάσεις και γύρω από αυτές, ενώ στη συνέχεια το ΥΠΕΧΩΔΕ
ανακοίνωσε μεγαλεπήβολα έργα πρασίνου σε ολόκληρη την Αττική με 100.000.000
φυτά (2000). Σήμερα ουδείς είναι σε θέση να δώσει ακριβής πληροφορίες για τον
αριθμό των δέντρων που τελικά φυτεύτηκαν. Στην περιοχή του ΟΑΚΑ έχουν μπει
2.500 μεγάλα δέντρα (πλατάνια) ενώ περίπου 1.000 ελιές μεταφυτεύτηκαν από την
περιοχή του Μαρκόπουλου στο συγκρότημα του Φαλήρου, στο Ελληνικό και σε
μικρότερα γήπεδα.

Καθυστερήσεις. Κάποιες χιλιάδες δέντρα φυτεύτηκαν επίσης στον
περιβάλλοντα χώρο του Ολυμπιακού Χωριού. H καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των
Ολυμπιακών εγκαταστάσεων οδήγησε σε αλλεπάλληλες χαμένες «φυτευτικές
περιόδους», οι οποίες είναι δύο φορές τον χρόνο: φθινόπωρο και αρχές της
άνοιξης. H τελευταία ευκαιρία για να μπουν κάποια δέντρα ήταν την περασμένη
άνοιξη. H λύση για να πρασινίσουν τα γήπεδα ήταν μοιραία ο χλοοτάπητας, θάμνοι
και φυτά ειδικά για περιφράξεις. Στην περιοχή του ΟΑΚΑ περίπου εκατό μεγάλα
δέντρα ξεράθηκαν παρά τα 400 λίτρα νερού ημερησίως, ενώ οι ελιές στο Φάληρο
φαίνονται σαν λουλουδάκια σε γλάστρες.

ΔΗΜΟΙ

Αγώνας δρόμου για τις αναπλάσεις

Μέχρι το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου θα έχει ολοκληρωθεί η ανάπλαση προσόψεων μόνο σε 1.500 σπίτια

Ακόμη κι αν τις τελευταίες μέρες οι σκαλωσιές ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια γύρω
από παλιές πολυκατοικίες στην Αθήνα, το πρόγραμμα για την ανάπλαση των
προσόψεων του Δήμου δεν εκπλήρωσε τις αρχικές προσδοκίες. H Δημοτική Αρχή της
Αθήνας είχε υπολογίσει το φθινόπωρο του 2003 ότι τα σπίτια και οι
πολυκατοικίες που θα είχαν φρεσκαριστεί μέχρι τον Αύγουστο του 2004 θα
ξεπερνούσαν τα 2.000. Το πρόγραμμα όμως άργησε να ξεκινήσει με αποτέλεσμα
σήμερα να υπολογίζεται πως μέχρι το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου θα έχει
ολοκληρωθεί η ανάπλαση προσόψεων σε περίπου 1.500 σπίτια.

Πολύτιμος όμως χρόνος χάθηκε και στην περίπτωση του Λυκαβηττού, η κυριότητα
του οποίου περιήλθε πέρυσι στον Δήμο Αθηναίων. Σύμφωνα με το σχέδιο του Δήμου,
οι εργασίες ανάπλασης του λόφου θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί μέχρι και τα
τέλη Ιουνίου, και θα περιελάμβαναν μεταξύ άλλων τη φύτευση 500 δέντρων και
90.000 θάμνων. Ο Λυκαβηττός μάλιστα θα αναδεικνυόταν μέσα από μια καινούργια
μελέτη φωτισμού που είχε εκπονήσει ο γάλλος ειδικός Πιερ Μπιντό. Σήμερα οι
εργασίες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Αγώνα δρόμου κάνει πάντως ο Δήμος για να συγκεντρώσει 3.000 εθελοντές οι
οποίοι την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων θα στελεχώσουν τα 40 ενημερωτικά
περίπτερα που θα τοποθετηθούν στην πόλη για να παρέχουν τις απαραίτητες
πληροφορίες στους ξένους επισκέπτες. Μέχρι στιγμής έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον
περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι.

Στον Δήμο Νίκαιας, όπου βρίσκεται το Σπίτι της Άρσης Βαρών, δεν έγινε ανάπλαση
των προσφυγικών, δεν κατασκευάστηκαν οι δρόμοι και οι χώροι στάθμευσης που
είχαν ανακοινωθεί.