TPITH AΠOΨH Ποιος θα γίνει τελικά Tαϊβάν;

Στην Κυπριακή Δημοκρατία υπάρχει μεγάλος φόβος και δυσαρέσκεια ότι «τα
κατεχόμενα» κινδυνεύουν να γίνουν Ταϊβάν, και αυτό όχι επειδή κάποια ισλαμική
χώρα, από αυτές που θεωρούνται αμελητέες από τον κ. Τάσσο Παπαδόπουλο, τόλμησε
να διανοηθεί αναγνώριση, αλλά επειδή η Commission δίνει πολύ περισσότερα στους
Τουρκοκύπριους απ’ ό,τι θεωρεί επιτρεπτά η ελληνοκυπριακή πλευρά. Μάλιστα
συζητείται στα σοβαρά η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εναντίον της
Commission γι’ αυτό το θέμα! Αξίζει να τονίσουμε ότι στην Τουρκία τα ανοίγματα
που κάνει η Επιτροπή της E.E. θεωρούνται άκρως πενιχρά, ψίχουλα, ακόμη και από
τους πλέον φιλέλληνες Τούρκους αναλυτές.

H Κυπριακή Δημοκρατία υπό την ηγεσία του T. Παπαδόπουλου βρίσκεται, πολύ
φοβάμαι, εκτός εποχής τουλάχιστον κατά μία πεντηκονταετία. Κατ’ αρχήν, από
τότε που ανέλαβε την ηγεσία δεν έδωσε καμία σημασία στην E.E. Ίσως νόμιζε ότι
είχε να κάνει με το Κίνημα των Αδεσμεύτων και επέμενε να συνομιλεί με την E.E.
σαν να ήταν «ίσα και όμοια». Παρεμφερή στάση είχε ακολουθήσει προς στιγμή και
ο Ετζεβίτ, όταν ήταν αρχηγός μίας χώρας με εβδομηνταπλάσιο πληθυσμό από τον
κυπριακό. Αλλά λίγο μετά η Τουρκία αντελήφθη ότι δεν μιλάς έτσι στη «λέσχη»
που ζητάς να μπεις για να περάσεις σε ένα άλλο επίπεδο δημοκρατίας,
εκσυγχρονισμού, αίγλης και ασφάλειας. H T. Παπαδόπουλος δεν φαίνεται να έχει
καταλάβει περί τίνος πρόκειται και επιμένει να το παίζει «σκληρά». Αναμφίβολα
είναι προς τιμήν του ότι είναι συνεπής στις πάγιες απόψεις του που σχεδόν ποτέ
δεν έκρυψε (πλην ίσως στο αφελές ΑΚΕΛ). Αυτό όμως δεν βοηθάει την πατρίδα του
που συνεχίζει να παίρνει στο λαιμό του, εδραιώνοντας για τα καλά – μέρα τη
μέρα – τη διχοτόμηση με την εξόχως αντι-τουρκοκυπριακή και πρόσφατα και
αντι-ευρωπαϊκή του στάση, καθιστώντας την Κυπριακή Δημοκρατία αντιπαθή μέσα
στην ίδια την ευρωπαϊκή οικογένεια που τον παρακολουθεί άναυδη. Γιατί
αντιπαθή;

Πρώτον γιατί απέρριψε «βροντερά» – και όχι προσεκτικά όπως όφειλε – την
τελευταία ιστορική ευκαιρία επίλυσης του Κυπριακού με τρόπο μη διχοτομικό.
Αποτέλεσμα κανείς – ακόμη και ο πλέον καλοπροαίρετος εκτός Κύπρου – δεν
πιστεύει ότι οι Ελληνοκύπριοι είναι υποστηρικτές μίας διζωνικής χαλαρής
ομοσπονδίας στη βάση της ισότητας μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Δεύτερον, γιατί την επόμενη του ηχηρού και άκριτου εκείνου όχι είχε δύο
επιλογές (α) να καταστήσει σαφές ότι πράγματι θέλει έντιμη λύση «εδώ και τώρα»
και να το δείξει έμπρακτα αμέσως, με γενναιόδωρες προσφορές στους
Τουρκοκυπρίους που είχαν το μεγάλο θάρρος να καταστήσουν τον Ντενκτάς παρελθόν
ή (β) να σταθεί παλικαρίσια χωρίς υποκρισίες και να πει: λυπάμαι δεν μπορούμε
να ζήσουμε μαζί μετά από τόσα χρόνια χωρισμού, ας ζήσουμε όμως χωριστά χωρίς
αντιπαλότητα, ενδεχομένως σε μία συνομοσπονδία και από την πλευρά μας θα
πάψουμε να σας λέμε «κατεχόμενα» και «ψευδοκράτος».

H ξέφρενη πορεία εκτός τόπου και χρόνου του Παπαδόπουλου όχι μόνο θα φέρει –
και έχει ήδη φέρει – την περιδεή ελληνική κυβέρνηση σε πολύ δύσκολη θέση αλλά,
το χειρότερο, οδηγεί την ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία (Νότια Κύπρο, όπως
φοβάμαι ότι θα λέγεται οσονούπω διεθνώς), και όχι τους Τουρκοκύπριους, σε
καθεστώς Ταϊβάν, αν όχι τυπικά στην ουσία.

Για όσους δεν γνωρίζουν καλά τα πράγματα, ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν είναι
οποιοσδήποτε Ελληνοκύπριος ηγέτης. Είναι Έλληνας της Κύπρου με το μυαλό και
τις απόψεις του Μακαρίου αλλά και του Γρίβα. Με αυτούς συνομιλεί νοερά. Για
τους ανθρώπους αυτούς που ζουν στον κόσμο του 1950, οι Τουρκοκύπριοι δεν είναι
ποτέ δυνατόν να θεωρηθούν ισότιμοι. H περιφρόνηση για αυτούς και η αντιπάθεια
δεν έχει όρια. Με τέτοιους ηγέτες το Κυπριακό αποβαίνει μια τραγική
αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Νικητής ο Αττίλας.

Ο Αλέξης Ηρακλείδης είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ανάλυσης
Συγκρούσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.