Kάρολος κατά νανοτεχνολογίας

Νέα επίθεση στην επιστημονική κοινότητα εξαπέλυσε χθες ο διάδοχος του
βρετανικού θρόνου, πρίγκιπας Κάρολος, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που
μπορεί να κρύβει η νανοτεχνολογία. Πρόκειται για μια επιστήμη η οποία
χειρίζεται υλικά μεγέθους ενός εκατομμυριοστού του κεφαλιού μιας καρφίτσας που
χρησιμοποιούνται από τα καλλυντικά μέχρι τα αθλητικά όργανα και τα φάρμακα,
έχει κύκλο εργασιών 10 δισ. δολαρίων και αναμένεται να προκαλέσει την επόμενη
μεγάλη επιστημονική συζήτηση μετά τη γενετική τροποποίηση. Για μια καταστροφή
την οποία παρομοιάζει με την τραγωδία της θαλιδομίδης προειδοποίησε ο
πρίγκιπας Κάρολος με άρθρο του στην εφημερίδα «Ιντιπέντεντ».

Ο πρίγκιπας χαιρετίζει τον θρίαμβο της ανθρώπινης εφευρετικότητας, όμως
συμμερίζεται τις ανησυχίες που έχει εκφράσει ο Τζον Κάρολ, πρώην καθηγητής της
Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. «Αναφερόμενος στην τραγωδία της
θαλιδομίδης, ο Κάρολ λέει ότι θα εκπλαγεί αν η νανοτεχνολογία δεν προκαλέσει
παρόμοια προβλήματα», γράφει ο πρίγκιπας. H θαλιδομίδη ήταν ένα φάρμακο που
δινόταν τη δεκαετία του 1960 σε εγκύους επειδή καταπολεμούσε τη ναυτία, όμως
αργότερα απαγορεύτηκε επειδή προκαλούσε γενετικές ανωμαλίες. Οι επιστημονικές
ανησυχίες του Καρόλου (παλαιότερα είχε προειδοποιήσει για τις «καταστροφικές
συνέπειες» των γενετικώςά τροποποιημένων φυτών και υποστηρίζει την εναλλακτική
ιατρική) δεν γίνονται πάντοτε δεκτές με ενθουσιασμό από τους επιστήμονες.

Το 2000 ο Στιβ Τζόουνς, καθηγητής Γγενετικής στο Γιουνιβέρσιτι Κόλετζ του
Λονδίνου, απέρριψε τους ισχυρισμούς του διαδόχου για τα γενετικώς
τροποποιημένα προϊόντα και του συνέστησε να επιστρέψει στα θρανία.

Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο επίτιμος καθηγητής της Ιατρικής στο ίδιο
πανεπιστήμιο, Μάικλ Μπάουμ, είπε ότι ο πρίγκιπας «υπερέβη τα εσκαμμένα»
διαφημίζοντας αναπόδεικτες θεραπείες για τον καρκίνο όπως υποκλυσμούς με καφέ
και χυμό καρότου. Απτόητος, ο Κάρολος επιμένει ότι οι επιστήμονες πρέπει να
δώσουν προσοχή στις ανησυχίες όσων ενδιαφέρονται για τα θέματα αυτά, όπως ο
ίδιος.

Οι μεσαιωνικοί θεολόγοι διαφωνούσαν για το πόσοι άγγελοι μπορούν να χωρέσουν
στο κεφάλι μιας καρφίτσας. Οι σημερινοί επιστήμονες μπορούν να μας πουν
ακριβώς πόσα από τα θαυματουργά τους σωματίδια μπορούν να χωρέσουν σε αυτή την
καρφίτσα. Το κλειδί τόσο για τα οφέλη όσο και για τους κινδύνους από τη
νανοτεχνολογία είναι το μικροσκοπικό μέγεθος των σωματιδίων της.

Είναι τόσο μικρά που δεν ισχύουν πια γι’ αυτά οι νόμοι της Φυσικής. Και σε
αυτό το μέγεθος, ακόμη και τα πιο ανώδυνα υλικά μπορεί να γίνουν επικίνδυνα,
να διεισδύουν στους πνεύμονες ή ακόμη και στον εγκέφαλο. Μέχρι σήμερα έχει
γίνει ελάχιστη έρευνα για τις παρενέργειες της νανοτεχνολογίας και δεν υπάρχει
εξειδικευμένη νομοθεσία.