Οι πτήσεις τους φοβίζουν

Εκείνος και εκείνη, δύο διαφορετικοί φόβοι μέσα στο αεροπλάνο. Φόβος της
πτήσης. Φόβος να εμπιστευτεί κανείς τη ζωή του στα χέρια των αγνώστων που
βρίσκονται μέσα στο πιλοτήριο. Όμως, αυτός ο φόβος δεν είναι ο ίδιος για όλους
τους ανθρώπους.

Τα δύο φύλα, εκτός από όλα τα άλλα, διαφέρουν πολύ ακόμη και στον τρόπο που
φοβούνται τα αεροπλάνα. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε έρευνα που έγινε από
ψυχολόγους του Πανεπιστημίου του Λέιντεν, στην Ολλανδία. Οι άνδρες φοβούνται
τα ύψη, αλλά εκείνο που τους «τσιτώνει» τα νεύρα είναι η σκέψη ότι δεν έχουν
αυτοί τον έλεγχο του μέσου με το οποίο ταξιδεύουν – όπως, ας πούμε, αν ήταν το
αυτοκίνητό τους. Εκεί που το άγχος τους φθάνει στην κορύφωσή του, είναι στη
φάση της απογείωσης. Εκείνο που πλημμυρίζει από τρόμο τις γυναίκες είναι το
ενδεχόμενο ενός δυστυχήματος. Σε αυτήν τη σκέψη, συχνά είναι ανήμπορες να
ελέγξουν τον πανικό τους.

Για να καταλήξει σε αυτά τα συμπεράσματα ο επικεφαλής της ομάδας των Ολλανδών
ψυχολόγων Λούκας φαν Γκέρβεν, ο οποίος συνεργάζεται με την ολλανδική
αεροπορική εταιρεία KLM και τον αεροσταθμό του Άμστερνταμ, εξέτασε
περισσότερους από 5.000 ανθρώπους που ο φόβος τους είναι τόσος, που δεν τους
αφήνει να ταξιδέψουν με αεροπλάνο.

Ποιοι κινδυνεύουν

Σύμφωνα με την ολλανδική έρευνα, γράφει η εφημερίδα «Στάμπα», το άγχος της
πτήσης δεν είναι τόσο σπάνιο όσο νόμιζαν οι επιστήμονες μέχρι σήμερα: πάσχουν
από αυτό 4 άνθρωποι στους δέκα. Ο Ολλανδός ψυχολόγος και η επιστημονική ομάδα
του κατέστρωσαν το ψυχολογικό προφίλ τεσσάρων κατηγοριών ανθρώπων που αυτοί
τις θεωρούν «υψηλού κινδύνου».

1. Οι πιο εκτεθειμένοι στον φόβο είναι οι άνδρες που βρίσκονται στην
ηλικία των 35 ετών περίπου, οι οποίοι δεν αντέχουν στην ιδέα ότι δεν έχουν
αυτοί τον έλεγχο του αεροπλάνου και κατά συνέπεια φοβούνται ότι δεν θα είναι
σε θέση να αντιδράσουν αν κάτι δεν πάει καλά στη διάρκεια της πτήσης.

2. Εκτεθειμένες είναι επίσης και οι γυναίκες, αλλά σε έναν φόβο
διαφορετικό. Φοβούνται τους άλλους επιβάτες και τον κίνδυνο να κρύβεται
ανάμεσά τους κάποιος αεροπειρατής. Εκτός αυτού νιώθουν ένα ακόμη άγχος: μήπως
δεν μπορέσουν να ελέγξουν τον πανικό τους και ξεσπάσουν σε κλάματα ή σε
ουρλιαχτά.

3. Μια τρίτη κατηγορία φοβικών περιλαμβάνει γυναίκες μεταξύ 32 και 54
ετών, που δεν αντέχουν τους κλειστούς χώρους και συνεπώς είναι εκτεθειμένες σε
κρίσεις κλειστοφοβίας. Αυτά τα άτομα καταλαμβάνονται συνήθως από κρίσεις
πανικού στη διάρκεια μιας πτήσης.

4. H τέταρτη και τελευταία κατηγορία είναι ίσως εκείνη με τους πιο
φοβικούς. Είναι οι άνδρες άνω των 54 ετών. Το άγχος τους ξεσπάει σε ένα
εκρηκτικό μείγμα, που προέρχεται από τον φόβο του ύψους και από την ιδέα ότι
δεν ελέγχουν οι ίδιοι το αεροπλάνο. «Αυτοί αποφεύγουν τα αεροπορικά ταξίδια
σαν την πανούκλα», εξηγεί ο καθηγητής Φαν Γκέρβεν.

Σε τι μπορεί να χρησιμεύσει αυτή η έρευνα; Ο Ολλανδός ψυχολόγος δεν έχει καμιά
αμφιβολία. Θα βοηθήσει, λέει, εκείνους που δεν πατάνε το πόδι τους σε
αεροπλάνο να ξεπεράσουν τις φοβίες τους. Αλλά και τα εκατομμύρια των ανθρώπων
που ταξιδεύουν με αεροπλάνο και νιώθουν ένα ρίγος στην πλάτη, κάθε φορά που
ακούνε αυτά τα λόγια από το στόμα της αεροσυνοδού: «Κυρίες και κύριοι,
προσδεθείτε για την απογείωση».