ΟYMΠEPTΟ EKΟ «Nα ξαναδιαβάσουμε την Iστορία»

«Δεν πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο. Είναι το βιβλίο μιας ολόκληρης γενιάς, που γράφτηκε με αναμνήσεις που έχουμε όλοι μας, και φυσικά δικές μου», λέει ο Ουμπέρτο Έκο για το νέο του μυθιστόρημα

Ξυπνά από βαθύ κώμα, στα 60 του χρόνια, χωρίς να θυμάται τίποτα από το
παρελθόν. Το όνομά του είναι Τζιανμπατίστα Μποντόνι, αν και όλοι τον γνωρίζουν
με το παρατσούκλι Γιάμπο. Πρωταγωνιστεί στο καινούργιο βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο
που φέρει τον τίτλο «La fiamma misteriosa della Regina Loana» (Η μυστηριώδης
φλόγα της Βασίλισσας Λοάνα). Ένα «εικονογραφημένο μυθιστόρημα», όπως
διευκρινίζει ο υπότιτλος, καθώς το νέο βιβλίο του Ιταλού σημειολόγου δεν
περιλαμβάνει μόνο κείμενο, αλλά και εικόνες από παλιά περιοδικά και εξώφυλλα
δίσκων.

Ο ήρωας στην προσπάθειά του να θυμηθεί όλα όσα έχουν σβηστεί από τη
μνήμη του ανακαλύπτει και πάλι εικόνες, ήχους και φωνές, στοιχεία συνδεδεμένα
συναισθηματικά με την παιδική και την εφηβική του ηλικία. Επιστρέφει στο παλιό
οικογενειακό εξοχικό, κοντά στο Μομφεράτο, και ανιχνεύει αναμνήσεις σε
φωτογραφίες, οι οποίες βρίσκονταν κλεισμένες σε κουτιά που δεν είχαν ανοιχτεί
ποτέ. Σε παλιά περιοδικά κόμικς. Και σε νότες παλιών τραγουδιών που κάποτε
έδιναν τον ρυθμό σε ερωτικά σκιρτήματα και θρησκευτικές αγωνίες, σε νεανικές
ψευτοπαλικαριές και στην τραγωδία του πολέμου.

«Δεν πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο», λέει ο Ουμπέρτο Έκο στην
ιταλική εφημερίδα «La Stampa». «Είναι το βιβλίο μιας ολόκληρης γενιάς, που
γράφτηκε με αναμνήσεις που έχουμε όλοι μας, και φυσικά δικές μου».

Τί κρύβεται όμως πίσω από τα δεκάδες τραγούδια, σκίτσα και κινούμενα σχέδια
που έχει επιστρατεύσει στο νέο του έργο ο γνωστός σημειολόγος; «Θέλησα να
βοηθήσω τον κόσμο να ξαναδιαβάσει την Ιστορία και ιδιαιτέρως τους νέους που
δεν την γνωρίζουν για να κατανοήσουν μια εποχή μέσα από μικρά πράγματα».

Κυρίαρχο πάντα το τοπίο του Πιεμόντε, το οποίο εμφανίζεται και χάνεται
ανάμεσα στα σύννεφα, που αποτελεί μεταφορά των ξεθωριασμένων αναμνήσεων του
ήρωα. «Και τα πέντε μου μυθιστορήματα ξετυλίγονται εδώ», λέει ο συγγραφέας
δείχνοντας στην οθόνη του υπολογιστή τον χάρτη των τοποθεσιών όπου λαμβάνουν
χώρα τα έργα του. Πώς γίνεται όμως ο πιο κοσμοπολίτης Ιταλός συγγραφέας να
είναι τόσο στενά συνδεδεμένος με τον τόπο του; «Διηγούμαι τον κόσμο που ξέρω
καλύτερα, όπως κάνουν πιστεύω όλοι. Δεν αναφέρομαι μόνο στο Πιεμόντε. Στο
“Εκκρεμές του Φουκό” μιλάω για το Παρίσι. Στο “Μπαουντολίνο” για την
Κωνσταντινούπολη. Πηγαίνω δε στα συγκεκριμένα μέρη επί τούτου ή μάλλον έγραψα
τα βιβλία για να μπορέσω να επισκεφθώ τις συγκεκριμένες πόλεις», απαντά ο
Ουμπέρτο Έκο.

«H μνήμη δεν χάνεται»

Στη «Λοάνα» το Πιεμόντε όμως δεν είναι παρόν μόνο ως τοπίο. Έντονη είναι
και η παρουσία της τοπικής διαλέκτου. Πώς το εξηγεί ο συγγραφέας; «Επειδή δεν
είναι αλήθεια ότι μεγαλώνοντας χάνουμε τη μνήμη μας. Σου έρχεται πλήθος
αναμνήσεων που πίστευες πως έχεις ξεχάσει. Και παρόλο που από παιδί ποτέ δεν
έχω μιλήσει σε αυτή τη διάλεκτο, αρχίζω να το κάνω τώρα, αν και συνειδητοποιώ
ότι δεν τη χρησιμοποιεί πλέον κανένας».

INFO

Ουμπέρτο Έκο, «La fiamma misteriosa della Regina Loana», Εκδόσεις Μπομπιάνι,
σελ. 456, τιμή: 19 ευρώ. Μεταφράζεται και στα ελληνικά για τις Εκδόσεις
Ελληνικά Γράμματα και αναμένεται να κυκλοφορήσει το φθινόπωρο ή στις αρχές του 2005.