«Ουαί τοις ηττημένοις!»

«”Ουαί τοις ηττημένοις!” έλεγαν οι αρχαίοι Ρωμαίοι και η αρχή αυτή παραμένει
σε ισχύ. Ουδείς μπορεί να φανταστεί ότι ο Σαντάμ Χουσεΐν μπορεί να δικαστεί
στη Βαγδάτη για τα (πολυάριθμα) εγκλήματά του με όλες τις εγγυήσεις που
προσφέρουν τα κράτη δικαίου στους κατηγορουμένους τους». Αυτή την άποψη
εκφράζει στη γαλλική «Λιμπερασιόν» ο «σταρ» αρθρογράφος της εφημερίδας, Πατρίκ
Σαμπατιέ.

Στα κράτη δικαίου, επισημαίνει ο Σαμπατιέ, οι κατηγορούμενοι θεωρούνται αθώοι
μέχρι αποδείξεως του εναντίου. Ουδείς αμφιβάλλει για την ενοχή του Ιρακινού
τυράννου. Οι δικαστές πρέπει να λειτουργούν στο όνομα του λαού. Οι ανώνυμοι
δικαστές του ιρακινού Ειδικού Δικαστηρίου διορίστηκαν από μια μη εκλεγμένη
εξουσία η οποία διορίστηκε από τις κατοχικές δυνάμεις. Όσο για τους μάρτυρες,
θα πρέπει να αψηφήσουν τον τρόμο που εξακολουθούν να σπέρνουν οι οπαδοί του
πρώην καθεστώτος.

Ο Σαντάμ Χουσεΐν, λοιπόν, συνεχίζει ο Γάλλος αρθρογράφος, δεν έχει άδικο που
περιγράφει τη δίκη του ως «θέατρο». H ελληνική τραγωδία, ωστόσο, είχε ως στόχο
την κάθαρση, τον εξορκισμό των δαιμόνων της κοινωνίας και την επιβεβαίωση των
θεμελίων της. H δίκη των ναζί στην Νυρεμβέργη ή εκείνη των στρατιωτικών στο
Τόκιο, ήταν αναμφισβήτητα εκφράσεις μιας δικαιοσύνης των νικητών. Παρ’ όλα
αυτά ήταν απαραίτητες προκειμένου να θυμηθεί ο κόσμος την πραγματικότητα των
εγκλημάτων που είχαν διαπραχθεί εναντίον της ανθρωπότητας. Οι ποινές ήταν
σύμφωνες με τη δικαιοσύνη…

Ίσως ο Σαντάμ να έπρεπε να δικαστεί από ένα διεθνές δικαστήριο. H δίκη του,
ωστόσο, επισημαίνει ο Σαμπατιέ, αντιμετωπίζει και άλλες προκλήσεις πέραν της
απονομής δικαιοσύνης.

Φιλοδοξεί να πείσει για την αλήθεια της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράκ, για την
αποτελεσματική άσκηση εξουσίας από τη νέα κυβέρνηση. Ο τρόπος με τον οποίο θα
αντιμετωπιστεί ο Σαντάμ, καταλήγει ο αρθρογράφος, θα είναι μια δοκιμασία της
μορφής του καθεστώτος που θα γνωρίσει το Ιράκ. Αρκεί πρώτα να παραδεχθούμε ότι
δικαιοσύνη και πόλεμος δεν πάνε ποτέ μαζί.