ΠOPTOΓAΛIΣTOPIEΣ

Και εκεί που νομίζαμε ότι κανένα γεγονός δεν μπορεί, αυτές τις ημέρες, να
βγάλει το ποδόσφαιρο από την πρώτη γραμμή της ζωής στην Πορτογαλία, ήρθε η
είδηση πως ο Πρωθυπουργός της χώρας προορίζεται για την Προεδρία της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Νέα πηγή υπερηφάνειας ή προβληματισμός των πολιτών για
την επιλογή ενός προσώπου που ποτέ δεν τους συγκίνησε; Δύσκολο να το καταλάβει
ακριβώς ένας ξένος, τόσο η σχέση των Πορτογάλων με την πολιτική, αλλά και του
Ζοζέ Μανουέλ Ντουράο Μπαρόζο με τους συμπατριώτες του, είναι περίπλοκη και
ιδιότυπη. H κούρα λιτότητας, την οποία επέβαλε μετά την απρόσμενα μεγάλη
προπέρσινη νίκη του κεντροδεξιού κόμματός του (και ας ονομάζεται
Σοσιαλδημοκρατικό), σε συνέχεια της εξίσου απρόσμενης (επειδή έχασε τις
δημοτικές εκλογές…) παραίτησης του ώς τότε σοσιαλδημοκράτη Πρωθυπουργού
Αντόνιο Γκουτιέρες (μπερδευτήκατε; το ίδιο είχαν πάθει και οι Πορτογάλοι),
συνοδεύτηκε και από μια μεγάλη ηθική κρίση, από την οποία η χώρα μόλις τώρα –
βοηθούντος και του Euro – προσπαθεί να συνέλθει. Σκάνδαλα παιδεραστίας με
υψηλά ιστάμενα πρόσωπα, αδυναμία και διαφθορά της αστυνομίας, αποκάλυψη των
τρομερών ελλείψεων του συστήματος κοινωνικής προστασίας προστέθηκαν στη
δύσκολη οικονομική συγκυρία και προκάλεσαν σε πολλούς Πορτογάλους γενική
κατακραυγή. Από την άλλη, η Προεδρία της Ένωσης καθόλου δεν κακοπέφτει στην
περηφάνια μιας χώρας που αγωνίζεται να δείξει ότι δεν είναι «μικρή», πόσο
μάλλον που ο Μπαρόζο θ’ αναγκαστεί να μετακομίσει (ο Γκουτιέρες είναι ήδη
πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς) και όλες οι ελπίδες, ιδίως μέσα στην
Ευρω-ευφορία, θα ξαναγίνουν για λίγο δυνατές.

Αλλά και το ίδιο το ποδόσφαιρο μήπως είναι κάτι άλλο από πολιτική; Δεν λείπει
ούτε η αντίθεση ανάμεσα στη σοβαρότητα («πρόκειται μόνο για ένα παιχνίδι») και
τον λαϊκισμό («παίζουμε για τον κόσμο μας») ούτε η ανάγκη συμβιβασμού των
τάσεων (στη διαμόρφωση της σύνθεσης μιας ομάδας) ούτε η εκμετάλλευση των
αδυναμιών του αντιπάλου (και αν δεν έχει, όπως η Τσεχία, οφείλουμε να τις
εφεύρουμε). Τι άλλο από πολιτική είναι το σκαμπανέβασμα ενός προπονητή όπως
τον Σκολάρι μεταξύ άτεγκτου λοχία, που κήρυξε – κυριολεκτικά – τον πόλεμο
στους Ισπανούς, και τρυφερού πατερούλη, που έσπευσε να στηρίξει δημόσια τον
Φίγκο (τον οποίο ο ίδιος βέβαια τραυμάτισε ψυχικά); Ή η συμπληρωματικότητα των
δύο – μόνο εξωτερικά γραφικών – Σουηδών κόουτς; Ή η «συνταγή Ρεχάγκελ», αυτό
το μείγμα επίκτητου μεσογειακού ταμπεραμέντου και απαράβατης γερμανικής
πειθαρχίας, αυτή η ψυχολογική κατάκτηση των παικτών όχι μέσα από την κολακεία,
αλλά μέσα από την εμπιστοσύνη, αυτή η με το γάντι αλλά πάντα από απόσταση
αντιμετώπιση του Τύπου και της ελληνικής υπερβολής απέναντι τόσο στο καλό όσο
και στο κακό; Και τι άλλο από κακή πολιτική είναι οι επιλογές για τον τίτλο
του «ανθρώπου του παιχνιδιού», αφού εννιά στις δέκα φορές δείχνουν έλλειψη
γνώσης και αγάπης για την πραγματικότητα του παιχνιδιού και πλήρη υποχώρηση
στις επιταγές του σταρ σίστεμ; Μόνη παρηγοριά το αισθητήριο του κόσμου: ο
Μπαρόζο δεν θα φτάσει ούτε στο δαχτυλάκι τού Σκολάρι αν η Πορτογαλία συνεχίσει
έτσι, όπως ο Μπάρος κατάπιε ήδη τον Ρούνι, ό,τι και να λένε τα βρετανικές
φυλλάδες.