Σκιάχτρα για πασαρέλα!

Οι ενδυματολογικές προτιμήσεις των σκιάχτρων ποικίλλουν. Κάποια προτιμούν την κλασική αμφίεση, ενώ δεν υστερούν και οι σπορ εμφανίσεις. Το αρσενικό φύλο κυριαρχεί, αν και οι γυναίκες κάνουν δειλά δειλά την εμφάνισή τους, σημειώνει ο Γιώργος Αντωνίου

Ένας ξύλινος αυτοσχέδιος σταυρός χωμένος στο έδαφος και πάνω του στερεωμένα
ρούχα. Τα σκιάχτρα φυλάνε τις σοδειές από τα επιδρομές των πεινασμένων πτηνών,
αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της λαογραφίας και μέσα από το φωτογραφικό
βλέμμα του δημοσιογράφου Γιώργου Αντωνίου αποκαλύπτουν και τον ρόλο τους ως
παράγοντα αισθητικής στις καλλιεργημένες εκτάσεις της Αργολίδας.

Αυτοσχέδια δημιουργήματα της λαϊκής φαντασίας, βοηθοί των χωρικών στη φύλαξη
του χωραφιού, τα ανθρώπινα ομοιώματα με την τρομακτική όψη και τη μοναχική
παρουσία τους έδωσαν το θέμα για μία λαογραφική έρευνα και μία έκθεση
φωτογραφίας που μπορούν να παρακολουθήσουν οι επισκέπτες στο «Πανηγύρι
Αγροτουρισμού 2004» στην Επίδαυρο.

«Τα τελευταία χρόνια τα σκιάχτρα συναντώνται στην ύπαιθρο όλο και πιο σπάνια.
Τα δημιουργήματα αυτά αποτελούν τον καθρέφτη της λαϊκής αισθητικής, είναι
στοιχεία του υλικού και πνευματικού λαϊκού μας πολιτισμού και τείνουν να
αφανιστούν», σημειώνει ο Γιώργος Αντωνίου προλογίζοντας το φωτογραφικό λεύκωμα
που επιμελήθηκε ο ίδιος. Και παρουσιάζει περίπου εκατόν τριάντα σκιάχτρα από
την αργολική ύπαιθρο, σε μια προσπάθεια καταγραφής αυτής της πρακτικής τόσο
χαρακτηριστικής της αγροτικής ζωής. Τα σκιάχτρα είχαν κάνει την εμφάνισή τους
ήδη από την αρχαιότητα και στο πέρασμα των αιώνων έγιναν σύνδεσμος
παγανιστικών και χριστιανικών τελετών, καθώς προσέλαβαν ανθρώπινες διαστάσεις
σε έθιμα που σχετίζονται με τη γονιμότητα της γης. Για να παρουσιαστούν επίσης
σε γιορτές καρναβαλιών, σε παραμύθια, τραγούδια, παιδικά παιχνίδια και
θεατρικές παραστάσεις. Για δύο χρόνια περιπλανήθηκε στα χωριά, στους οικισμούς
και στις γύρω πόλεις εντοπίζοντας τα σκιάχτρα που θα πόζαραν για τον φακό του,
προβάλλοντας τα ενδιαφέροντα στοιχεία των υλικών κατασκευής τους, τη
μορφολογία τους, τη σχέση τους με το τοπίο.

Στηριγμένα σε πασσάλους ή στους φράχτες των αγρών, παραγεμισμένα με άχυρο ή
πριονίδι, με στητό παράστημα, αλλά και με πόζα μοντέλων τα σκιάχτρα των
χωρικών δημιουργούν τη δική τους ατμόσφαιρα, ντυμένα με παλιόρουχα, κουρέλια,
ανδρικά και γυναικεία ρούχα. Από τη μία πλευρά, όπως εντοπίζει και ο λαογράφος
– δημοσιογράφος Γιώργος Αντωνίου, «τα σκιάχτρα παραπέμπουν στη χθεσινή
προβιομηχανική κοινωνία, τότε που ο αγώνας του ανθρώπου για στοιχειώδη
διαβίωση ήταν στην ημερήσια διάταξη. Πιστά, πειθαρχημένα στο καθήκον τους που
έχουν αναλάβει, στέκουν όρθια επί μήνες ή και χρόνια». Όμως η δική του
φωτογραφική παρέμβαση, που απομονώνει τα ενδιαφέροντα σημεία της γκαρνταρόμπας
τους, της κίνησής τους, της θέσης τους στην ερημιά ή μέσα στους οικισμούς,
καθώς και η πιο σύγχρονη, μινιμαλιστική και οικονομική λύση της παράταξης από
πλαστικές σακούλες κρεμασμένες στον αέρα, δίνουν στα σκιάχτρα ένα εικαστικό
περιεχόμενο, για το οποίο θα μιλήσει η έκθεση φωτογραφίας, αναδεικνύοντας τον
χωρικό σε ευφάνταστο στυλίστα.

INFO

H έκθεση φωτογραφίας «Σκιάχτρα της Αργολίδας» αρχίζει την Παρασκευή στο
πλαίσιο των εκδηλώσεων του Μουσικού Ιουλίου στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου, σε
συνδιοργάνωση του Δήμου Επιδαύρου, του Ελληνικού Κέντρου Αγροτουρισμού και του
Πολιτιστικού Συλλόγου Αρχαίας Επιδαύρου.