Mεταλλάχθηκε το νέφος της Aττικής

«Μεταλλαγμένο» νέφος καλύπτει πλέον την Αττική, απειλώντας ακόμη και με
καρκίνο τους κατοίκους του Λεκανοπεδίου. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η
νέα περιβαλλοντική απειλή είναι κατά πολύ σοβαρότερη από όσες αντιμετώπισε στο
παρελθόν η Αθήνα.

Οι τιμές των νέων επικίνδυνων ρύπων, όπως τα αιωρούμενα σωματίδια και το
βενζόλιο, αυξάνονται κάθε χρόνο, δημιουργώντας ένα εφιαλτικό «κοκτέιλ»
ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί με τα μέτρα του
παρελθόντος.

Σύμφωνα με τον κ. Μιχάλη Πετράκη, διευθυντή του Ινστιτούτου Ερευνών
Περιβάλλοντος του Αστεροσκοπείου Αθηνών, «το νέφος της Αθήνας έχει μεταλλαχθεί
ως προς τα συστατικά του. Υπάρχουν ρύποι που κατορθώσαμε να ελέγξουμε και να
περιορίσουμε, όπως για παράδειγμα ο καπνός και το διοξείδιο του θείου. Ωστόσο
ρύποι όπως το βενζόλιο και τα αιωρούμενα σωματίδια αυξάνονται σε σταθερή βάση
κάθε χρόνο και ξεπερνούν πλέον τα επίπεδα συναγερμού».

Ρύποι όπως το όζον, από το 1986 μέχρι και σήμερα καταγράφονται σταθεροί στις
τιμές τους. Ωστόσο, ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εμφάνιση περιβαλλοντικών
προβλημάτων σε περιοχές χωρίς ανάλογο προηγούμενο. Όπως επισημαίνει ο κ.
Γιάννης Ζιώμας, αναπληρωτής καθηγητής της Σχολής Χημικών Μηχανικών του
Μετσόβιου Πολυτεχνείου, «μας προβληματίζει ιδιαίτερα το φαινόμενο της
εμφάνισης του όζοντος στα βόρεια Μεσόγεια, μια περιοχή που επιβαρύνθηκε
ξαφνικά».

«Ψευδαισθήσεις…»

Οι επιστήμονες κάνουν λόγο «για ψευδαίσθηση που δημιουργήθηκε σε πολλούς, ότι
το πρόβλημα του νέφους δεν υφίσταται πλέον, με αποτέλεσμα να μη λαμβάνονται τα
απαραίτητα μέτρα για την καταπολέμησή του» και επισημαίνουν ιδιαίτερα τα
προβλήματα για τη δημόσια υγεία. «Τα αποτελέσματα είναι μακροπρόθεσμα, όπως
για παράδειγμα η εκδήλωση της λευχαιμίας που σχετίζεται με το βενζόλιο και
ίσως αυτός να είναι ο λόγος που αρκετοί θεώρησαν ότι η υπόθεση “νέφος”
τελείωσε. Δυστυχώς, η λογική “φτιάχνω δρόμους για να βελτιώσω την κίνηση” δεν
μειώνει τη ρύπανση» τονίζει ο κ. Ζιώμας. Μια ακόμη πιο ανησυχητική διάσταση
του προβλήματος τονίζει ο κ. Πετράκης, ο οποίος δηλώνει ότι «ακόμη δεν έχουμε
πλήρη εικόνα της απειλής που δεχόμαστε, διότι ως χώρα δεν διαθέτουμε επαρκή
και κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό για τη συστηματική μέτρηση όλων αυτών των
επικίνδυνων ρύπων».

Οι ρύποι που «πνίγουν» το Λεκανοπέδιο

Οι νέοι και παλιοί ρύποι που σκεπάζουν τον ουρανό και απειλούν την
υγεία των κατοίκων του Λεκανοπεδίου είναι οι εξής:

Αιωρούμενα σωματίδια ΑΣ 10: Ο ρύπος αυτός αξιολογείται ότι βρίσκεται σε
υψηλά επίπεδα. Προκαλείται κυρίως από τις εκπομπές καυσαερίων των αυτοκινήτων
και των μοτοποδηλάτων, και από την τριβή των ελαστικών και των φρένων. H
αυξημένη παρουσία τους μπορεί να προκαλέσει έξαρση των αλλεργιών, παιδικό
άσθμα και αναπνευστικά προβλήματα σε ηλικιωμένους.

Βενζόλιο: Αποτελεί τη βραδυφλεγή βόμβα του νέου τύπου νέφους. H
συγκέντρωσή του στην Αθήνα κυμαίνεται σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον
στόχο της Ε.E., ενώ είναι και ο πιο επικίνδυνος ρύπος, καθώς έχει τεκμηριωθεί
επιστημονικά ότι μπορεί να προκαλέσει καρκίνο. Οι περιοχές που υποφέρουν
περισσότερο είναι αυτές με αυξημένο κυκλοφοριακό πρόβλημα (όρια μικρού
δακτυλίου), καθώς και οι περιοχές όπου υπάρχουν βενζινάδικα και σταθμοί
μεταφόρτωσης βενζίνης.

Όζον: Κατά τα τελευταία τρία χρόνια δεν παρουσίασε υπέρβαση των ορίων
συναγερμού με βάση την παλιά οδηγία της E.E., όμως υπήρξαν υπερβάσεις των
ορίων ενημέρωσης του κοινού και του ορίου προστασίας της υγείας. Οι περιοχές
που επιβαρύνονται περισσότερο από το όζον είναι όσες έχουν μικρή συγκέντρωση
αυτοκινήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο σταθμός των Θρακομακεδόνων έχει
καταγράψει πανευρωπαϊκά ρεκόρ υπερβάσεων.

Διοξείδιο του αζώτου: Σε σχέση με τους στόχους και τα όρια που έχουν
τεθεί από την E.E., το διοξείδιο του άνθρακα παρουσιάζει σημαντικές
υπερβάσεις.

Καπνός: Αποτέλεσε τον «εφιάλτη» της Αθήνας τις δεκαετίες 1980-90. H
ρύπανση από καπνό αξιολογείται πλέον ότι βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα.

Μονοξείδιο του άνθρακα: Βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, δεν ξεπερνάει τα
όρια της νέας οδηγίας.

Μόλυβδος: Βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και δεν αποτελεί πρόβλημα.

Διοξείδιο του θείου: Ο ρύπος που στο παρελθόν αποτελούσε σημαντικό
πρόβλημα έχει καταπολεμηθεί και δεν ξεπερνάει τα όρια.