Στο έλεος του Mεγάλου Aδελφού

Πρώτα επέβαλαν μονομερώς ορισμένα μέτρα. Ύστερα υπέγραψαν συμφωνία με τους
«25». Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν πλέον στη διάθεσή τους τα προσωπικά
δεδομένα όλων όσοι ταξιδεύουν προς αυτή τη χώρα. Αλλά

οι αντιδράσεις έχουν αρχίσει να φουντώνουν.

Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. «Αρχηγέ, είχε κι αυτό στα πράγματά του!». (του Πλαντύ, από τη Μοντ)

«Δέχεστε τη μεταφορά των προσωπικών σας δεδομένων προς τις Ηνωμένες
Πολιτείες;». Αυτή την ερώτηση θα θέτουν σε λίγες ημέρες τα ταξιδιωτικά γραφεία
και οι αεροπορικές εταιρείες σε όποιον πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέλει να
ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη, την Ουάσιγκτον, το Λος Άντζελες ή την Ατλάντα.

Σε περίπτωση άρνησης, το ταξίδι απλώς δεν θα πραγματοποιείται. H θετική
απάντηση του επιβάτη σημαίνει ότι μια σειρά προσωπικών του δεδομένων (όνομα,
τρόπος πληρωμής, αριθμός πιστωτικής κάρτας, αριθμός τηλεφώνου, ακόμη και ποια
φαγητά του αρέσουν, όλος ο «φάκελος» δηλαδή του επιβάτη που είναι γνωστός ως
PNR) θα μεταβιβάζονται στο αμερικανικό υπουργείο Εσωτερικής Ασφαλείας, το
οποίο θα τα χρησιμοποιεί κατά βούληση. Και θα μπορεί να τα μεταβιβάζει «κατά
περίπτωση» σε άλλους ενδιαφερόμενους οργανισμούς, όπως το FBI. Όλα αυτά, στο
όνομα του αγώνα κατά της τρομοκρατίας.

Συμφωνία με E.E.

Το μέτρο αυτό προβλέπεται από τη συμφωνία που υπέγραψαν στις 28 Μαΐου οι
αμερικανικές αρχές με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Είχαν προηγηθεί ισχυρές πιέσεις
των Αμερικανών προς τις αεροπορικές εταιρείες να μεταβιβάζουν από μόνες τους
τα προσωπικά δεδομένα των επιβατών, κάτι που είχε κριθεί απαράδεκτο από τον
Φριτς Μπόλκεσταϊν, επίτροπο αρμόδιο για την εσωτερική αγορά. Αυτό δεν εμπόδισε
την Επιτροπή να εγκρίνει τελικά τη μεταβίβαση των 34 από τα 39 προσωπικά
δεδομένα που ζητούσε η κυβέρνηση Μπους, παρά τις αντιδράσεις τόσο του
Ευρωκοινοβουλίου όσο και πολλών οργανισμών για την προστασία των ατομικών
ελευθεριών.

«Περισυλλογή»

Αντιδρώντας στο αίτημα της νομικής επιτροπής του Ευρωκοινοβουλίου να προσφύγει
το Σώμα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της συμφωνίας αυτής, ο απερχόμενος
πρόεδρος Πατ Κοξ ζήτησε στις 16 Ιουνίου να υπάρξει ένα διάστημα
«περισυλλογής». Ικανοποίησε έτσι την επιθυμία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος,
που είναι το μόνο κόμμα στο Ευρωκοινοβούλιο το οποίο διαφωνεί με την προσφυγή
και ζητά να συγκληθεί πρώτα το Σώμα με τη νέα του σύνθεση προτού ληφθεί
οποιαδήποτε απόφαση.

Εγγυήσεις

Σε αντάλλαγμα για την ελεύθερη πρόσβαση των Αμερικανών στα προσωπικά δεδομένα
των Ευρωπαίων, η συμφωνία ανάμεσα στις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον προβλέπει
­ σε θεωρητικό επίπεδο τουλάχιστον ­ μια σειρά εγγυήσεων. Τα προσωπικά
δεδομένα που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί θα καταστρέφονται ύστερα από τριάμισι
χρόνια, έναντι πενήντα χρόνων (!) που ζητούσαν οι Αμερικανοί. Τα δεδομένα που
έχουν αποτελέσει αντικείμενο λεπτομερούς εξέτασης θα μπορούν να διατηρούνται
για οκτώ χρόνια, ώστε ο ύποπτος τρομοκράτης να μην μπορεί να διαφύγει από την
τσιμπίδα του νόμου.

Επιπλέον, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφαλείας δεσμεύεται να μη χρησιμοποιήσει
«ευαίσθητα δεδομένα» που περιλαμβάνονται στο PNR. Πρόκειται για δεδομένα που
αποκαλύπτουν τη φυλή ή την εθνότητα του επιβάτη, τις πολιτικές του απόψεις,
τις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές του πεποιθήσεις, την ένταξή του σε ένα
συνδικάτο, την κατάσταση της υγείας του ή τη σεξουαλική του ζωή. Σε περίπτωση
που οι Αμερικανοί καταπατήσουν τη «δέσμευσή» τους, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει
το δικαίωμα να αναστείλει την ισχύ της συμφωνίας.

Στη Γαλλία και στην Ιταλία, οι επιτροπές για την προστασία των ατομικών
ελευθεριών εκφράζουν την κατηγορηματική τους αντίθεση σε αυτό το μέτρο. «H
χρησιμοποίηση για λόγους ασφαλείας στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί σε
εμπορικό επίπεδο αντίκειται στον χάρτη ανθρωπίνων δικαιωμάτων του Συμβουλίου
της Ευρώπης», τονίζει ο Ιταλός ευρωβουλευτής Μάρκο Καπάτο. «Εξαιρέσεις μπορεί
να υπάρχουν, αλλά μια συστηματική μεταβίβαση προσωπικών δεδομένων είναι επικίνδυνη».