Διαμάντια και αίμα στον Aμαζόνιο

H σφαγή. Το νεκροτομείο στο Πόρτο Βέλιο έχει γεμίσει από τα θύματα των Ινδιάνων της Σίντα Λάργκα, που υπερασπίζονται τα διαμάντια τους από τους τυχοδιώκτες

Ο αδαμαντωρύχος Αντόνιο Ζοζέ Άλβες ντος Σάντος νόμιζε ότι έπιασε την
καλή, όταν βρέθηκε σε μια περιοχή του τροπικού δάσους του βραζιλιανού
Αμαζονίου που υποσχόταν αφάνταστα πλούτη. Το ότι αυτή η περιοχή βρισκόταν σε
έναν καταυλισμό που ανήκε σε μια πρωτόγονη πολεμική φυλή ήταν μια απλή
λεπτομέρεια.

Ο Ντος Σάντος αψήφησε τα ορμητικά ρεύματα του ποταμού Ρούζβελτ και με τα
σύνεργά του στην πλάτη ξεγλίστρησε ανάμεσα από τους φρουρούς του καταυλισμού.
Πορεύτηκε πέντε μερόνυχτα στη ζούγκλα, κουβαλώντας προμήθειες για δεκαπέντε
μέρες στην πλάτη του. Όμως, στις 7 Απριλίου, κάτι συνέβη με τους Ινδιάνους.

Έσφαξαν 29 «γκαριμπέιρος», όπως λένε εκεί τους τυχοδιώκτες που ψάχνουν για
διαμάντια. «Σκότωσαν δυο ανθρώπους στο άψε σβήσε. Ύστερα έδεσαν τους
υπόλοιπους στη σειρά και τους έσφαξαν σαν ζώα», λέει ο Ντος Σάντος και εξηγεί
πως αυτός και άλλοι 200 αδαμαντωρύχοι βρίσκονταν εκεί όταν άρχισαν οι
σκοτωμοί. «Το έσκασα σε ένα λόφο», λέει σε αυτούς που έχουν μαζευτεί γύρω του
στο Εσπιγάο ντ’ Έστε, την πιο κοντινή πόλη στον καταυλισμό, που αποτελεί τόπο
συγκέντρωσης των «γκαριμπέιρος». Λέει πως σε μια στιγμή που γύρισε να κοιτάξει
πίσω του, είδε τους Ινδιάνους να κόβουν το κεφάλι ενός αδαμαντωρύχου.

Οι σφαγές φέρνουν στην επιφάνεια μερικές παλιές απορίες: Σε ποιον ανήκει ο
ορυκτός πλούτος της περιοχής; Ποιος νόμος επικρατεί στον καταυλισμό; Πώς
μπορεί κανείς να εκμεταλλευτεί τα τεράστια πλούτη της περιοχής, χωρίς ωστόσο
να πειράξει τους πανάρχαιους πολιτισμούς του τροπικού δάσους; Ο καταυλισμός,
που ιδρύθηκε το 1976 και πήρε το όνομά του από τον Αμερικανό πρόεδρο Θεόδωρο
Ρούζβελτ, που είχε κάποτε εξερευνήσει την περιοχή, καλύπτεται από πυκνό δάσος
και μαστίζεται από ελονοσία. Όμως, αυτό δεν αποθαρρύνει τους φτωχούς και
αγράμματους «γκαριμπέιρος» που βλέπουν μπροστά μονάχα πλούτη.

H προοπτική του εύκολου κέρδους έφερε συμφορές στον πολιτισμό των Ινδιάνων της
Σίντα Λάργκα ­ που η φυλή του αριθμεί 1.300 μέλη ­ μαζί με αλκοολισμό,
ναρκωτικά και αφροδίσια νοσήματα. Στην αρχή, μερικοί Ινδιάνοι βοήθησαν τους
αδαμαντωρύχους ­ τους χρέωναν εισιτήριο για να τους αφήσουν να μπουν στον
καταυλισμό. Μα, ύστερα θέλησαν τα διαμάντια για τον εαυτό τους. Ο καταυλισμός
είναι το μεγαλύτερο αδαμαντωρυχείο της Νότιας Αμερικής. H νομοθεσία της
Βραζιλίας απαγορεύει την εξόρυξή τους στους ινδιάνικους καταυλισμούς.
Απαγορεύει και την παρουσία μη Ινδιάνων. Όμως, η γοητεία των διαμαντιών
παραείναι μεγάλη για τους «γκαριμπέιρος», τόσο που μπορούν να διακινδυνεύσουν
γι’ αυτά ακόμη και το κεφάλι τους.