«… Mε μια σχεδόν θρησκευτική αίσθηση της αμαρτίας»

Σε οκτώ μήνες κλείνουν 20 χρόνια από τον θάνατο του Γιώργου Ιωάννου
(1927-1985), του πεζογράφου που κατά τον Ηλία Παπαδημητρακόπουλο «πρέπει να
έγραψε τα ωραιότερα σύγχρονα ελληνικά». Ο επιμελητής του επαρκούς αφιερώματος
Ηλίας Μαγκλίνης χαρακτηρίζει τον Γιώργο Σορολόπη του Ιωάννου (το πραγματικό
επίθετο και το πατρώνυμο): Μυστικοπαθής αλλά και βαθύτατα εξομολογητικός,
ερωτικός αλλά με μια σχεδόν θρησκευτική αίσθηση της αμαρτίας, ποιητής, κυρίως
όμως πεζογράφος, δοκιμιογράφος και μελετητής της λαογραφίας μας, τρυφερός και
ειρωνικός, πολιτικά ανένταχτος αλλά και υπέρμαχος μιας Αριστεράς που ήθελε να
ισοδυναμεί με μια «διαρκή ευαισθησία».

Είχα τη χαρά να τον γνωρίσω στο σπίτι του της οδού Δεληγιάννη, με τη
μεσολάβηση της λογίας φίλης του Λίτσας Λεμπέση, με την περίφημη «Κοκό», την
κότα του που σεργιανούσε σε όλο το σπίτι να του αποσπά κάθε λίγο την
προσοχή…

Ο Κώστας Ταχτσής, εξαιρετικά εύστοχος όταν ήταν ήρεμος κωδικοποιεί, νομίζω,
την εικόνα που άφηνε ο Ιωάννου σε όσους τον γνώριζαν:

«Τον θυμάμαι πληθωρικό, γεμάτο χιούμορ, με μπόλικη κακία, βέβαια, αλλά μια
κακία χωρίς κακία, είναι περίεργο, ήταν περισσότερο λεκτική. Ήταν καλός
άνθρωπος, δίκαιος. Είναι αλήθεια, αντιδρούσε βίαια όταν αισθανόταν ότι του
είχαν θίξει το φιλότιμο ή ότι απειλείτο, πιο βίαια απ’ ό,τι θα αντιδρούσα εγώ.
Αλλά ήταν καλός άνθρωπος και θα έλεγα από τους δυο τρεις πιο γνήσιους
πεζογράφους της γενιάς μου…».

Εξαιρετικά ενδιαφέρον το κείμενο του Γεράσιμου Δενδρινού με την καταγραφή
μνημών από την τελευταία τετραετία της ζωής του Γιώργου Ιωάννου.

«ΠΑΝΔΩΡΑ»

Στρατής Δούκας κατά Mario Vitti

Γι’ αυτούς που κυνηγούν τα ανέκδοτα κείμενα – και ό,τι νέο προσφέρουν αυτά: ο
υπεύθυνος έκδοσης της «Πανδώρας» Γιώργος Ρωμανός ανασύρει από το αρχείο του
ανέκδοτα χειρόγραφα του Στρατή Δούκα (1895-1983). Πριν από 27 χρόνια ο Ρωμανός
είχε χαρίσει στον Δούκα το φρεσκοτυπωμένο βιβλίο του σπουδαίου ελληνιστή Mario
Vitti «H γενιά του ’30 – ιδεολογία και μορφή». Λίγο καιρό μετά ο Δούκας
επιστρέφει στον δωρητή το βιβλίο, γεμάτο κριτικές σημειώσεις, λέγοντάς του
ενοχλημένος: «Πάρ’ το να το ‘χεις να το χαίρεσαι…».

Σ’ αυτά τα χειρόγραφα πάντως (ο Ρωμανός σημειώνει ότι θα ακολουθήσουν και
άλλα), οι αιτιάσεις του Δούκα έχουν προσωπικό χαρακτήρα. Π.χ. «H άγνοια της
προσπάθειάς μου για ανανέωση της πεζογραφίας μας με τα “Ενώτια” ή ακόμα “H
ιστορία του 3ου Ματιού” (σημ. του περιοδικού) όπου αφού με χαρακτηρίζει πρώτα
ως εκτελεστή απλώς, στην επόμενη σελίδα το ανασκευάζει κάπως, δίνοντας μια
υπερβολική προβολή στον N.Γ. Πεντζίκη…».

Από τα δοκίμια του τεύχους να σημειώσω: «Σχόλια με αφορμή πρόσφατες ποιητικές
εγγραφές» του Αλέξη Ζήρα και «Jed Joans, ο τροβαδούρος της τζαζ» του Σάκη
Παπαδημητρίου.

ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ: Αφιέρωμα στους Ολυμπιακούς Αγώνες δημοσιεύει στο δεύτερο
τεύχος του το περιοδικό «Μαγνησία» που εκδίδει η Εταιρεία Κοινωνικής
Παρέμβασης και Πολιτισμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Μαγνησίας. Με
ενδιαφέρον διαβάζονται τα κείμενα «Από τους Ολυμπιακούς Αγώνες των Αργοναυτών
στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες» και «Αρχαίοι Θεσσαλοί Ολυμπιονίκες».

Συνεισφορά στην τοπική ιστορία και τη λαογραφία μεταξύ άλλων τα μελετήματα
«Ένας σπάνιος ελληνικός πορτολάνος στη Βιβλιοθήκη της Ζαγοράς» (Νίκος
Διαμαντάκος), «Το κίνημα των Κολλυβάδων και η Μονή Ευαγγελισμού στη Σκιάθο»
(Γιάννης Μουγογιάννης) και «Λαϊκοί αγώνες σε πανηγύρια της Μαγνησίας» (Γιώργος
Θωμάς).

* Μια απολαυστική περιήγηση στην Αθήνα των βυζαντινών χρόνων της
Αιμιλίας Ξανθοπούλου δημοσιεύει στο τελευταίο τεύχος της η «Δεξαμενή».
Έμφαση στα βυζαντινά μνημεία που σώζονται ώς τις μέρες μας: Μονή
Καισαριανής, Καπνικαρέα, Σταυροπηγιακή Μονή Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου, Άγιος
Ελευθέριος, Ναός Αγίων Θεοδώρων, Ναός Αγίου Νικολάου Ραγκαβά, Ομορφοκκλησιά,
Μονή Δαφνίου, Άγιοι Ασώματοι κ.ά.

Διευθύνσεις

ΔΙΑΒΑΖΩ: A. Μεταξά 26, Αθήνα – 10 681, τηλ.: 210-3301.239

ΠΑΝΔΩΡΑ: Μακεδονίας 26, Παπάγου – 15 669, τηλ.: 210-6533.023.

ΜΑΓΝΗΣΙΑ: Αντωνοπούλου 181, Βόλος – 38 221, τηλ.: 24210-71.950

ΔΕΞΑΜΕΝΗ: Δ. Σούτσου 46, Αθήνα – 11 521, τηλ.: 210-6430.680