Xάνουμε τις ακτές μας

Οι ακτές της Ελλάδας απειλούνται με καταστροφή! H ανεξέλεγκτη οικοδόμηση
τουριστικών εγκαταστάσεων, κατά κύριο λόγο, οι αλόγιστες αμμοληψίες αλλά και
οι πλημμύρες υποβαθμίζουν τις αμμουδιές της χώρας μας.

Πάνω από το 1/4 (28,6%) των ελληνικών ακτών, δηλαδή 3.945 από τα συνολικά
13.780 χιλιόμετρα έχει διαβρωθεί και υποβαθμιστεί. Δηλαδή, η θάλασσα εισχωρεί
στη στεριά με αποτέλεσμα σιγά σιγά να μικραίνουν και να χάνονται οι παραλίες,
όπως δείχνει έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται και
περιοχές με ιδιαίτερη περιβαλλοντική και αισθητική αξία. Οι παραλίες της
Ελλάδας παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά διάβρωσης σε σύγκριση με τις άλλες
μεσογειακές χώρες, έστω και με μικρές διαφορές. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, διάβρωση εμφανίζεται σε ποσοστό 28,6% των ελληνικών ακτών,
ενώ την ίδια στιγμή μικρότερα είναι τα ποσοστά διάβρωσης στις ιταλικές
(22,8%), τις ισπανικές (11,5%), τις πορτογαλικές (28,5%) ακτές. Αναλογικά, τη
μεγαλύτερη διάβρωση στην Ευρώπη – αν και με μικρότερο μήκος ακτών σε
χιλιόμετρα συγκριτικά με την Ελλάδα – έχουν οι ακτές της Πολωνίας (55%) και
της Λετονίας (32%).

Τα μεγαλύτερα ποσοστά

H Κρήτη, η Ήπειρος, η Θεσσαλία είναι οι περιοχές της Ελλάδας με τα μεγαλύτερα
ποσοστά υποβάθμισης των ακτών τους. Ενδεικτικό είναι ότι στην Κρήτη, όπου κάθε
χρόνο κάνουν διακοπές χιλιάδες τουρίστες, 756 από τα 1.148 χιλιόμετρα των
ακτών έχουν υποστεί διάβρωση. Παρόμοια είναι η κατάσταση στην περιοχή της
Ηπείρου, όπου σχεδόν το 1/3 των παραλίων έχει διαβρωθεί (106 από τα 313
χιλιόμετρα ακτών). Αντίθετα, καλύτερο είναι το επίπεδο των ακτών, στην
Πελοπόννησο, στο Νότιο και το Βόρειο Αιγαίο (διαβρωμένα 231 χιλιόμετρα ακτών
από τα συνολικά 1.311).

H διάβρωση απειλεί και χιλιόμετρα οικοσυστημάτων

H διάβρωση δεν απειλεί όμως μόνο τις παραλίες αυτές καθαυτές αλλά και
χιλιόμετρα οικοσυστημάτων. Για παράδειγμα, στο Νότιο Αιγαίο η διάβρωση έχει
επιπτώσεις και στα 929 τετραγωνικά χιλιόμετρα της περιοχής που παρουσιάζουν
μεγάλη οικολογική αξία, ενώ το ίδιο συμβαίνει στην Ανατολική Μακεδονία και τη
Θράκη σε 464 τετρ. χλμ. Συνολικά σε όλη την Ελλάδα η διάβρωση επηρεάζει 4.162
τετρ. χλμ. οικοσυστημάτων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα υποβάθμισης των ακτών είναι οι βόρειες αμμουδιές των
Χανίων στην Κρήτη. Όπως προκύπτει από έρευνα του Πανεπιστημίου της Βιέννης, οι
φυσικοί αμμόλοφοι, ακόμα και ενδημικά φυτά των χανιώτικων παραλιών (για
παράδειγμα, ο ακανθόθαμνος Centaurea spinosa) εξαφανίζονται εξαιτίας των
κτιρίων που κατασκευάζονται ακριβώς δίπλα στη θάλασσα.

Σε 25 παραλίες των Χανίων

«Σχεδόν όλος ο βόρειος άξονας των ακτών στον νομό Χανίων έχει υποβαθμιστεί»
λέει στα «NEA» ο ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης δρ Μιχάλης Τζατζάνης,
που πραγματοποίησε την έρευνα σε 25 παραλίες του νομού («Journal of Nature
Conservation»). «Οι φυσικοί αμμόλοφοι (αμμοθίνες) σ’ αυτό το κομμάτι των
Χανίων έχουν εξαφανιστεί ή τείνουν να εξαφανιστούν. Αυτό συμβαίνει επειδή οι
αμμόλοφοι δεν έχουν το απαραίτητο πλάτος στην ακτή για να αναπτυχθούν εξαιτίας
των κτιρίων – ξενοδοχεία και άλλες τουριστικές εγκαταστάσεις». Ενδεικτικό
είναι ότι στο 73% των υποβαθμισμένων περιοχών το πλάτος της παραλίας είναι
μικρότερο από 50 μέτρα, σημάδι κινδύνου για διάβρωση.

«Δυστυχώς, πολλές φορές, οι τοπικές αρχές πριν από τη θερινή περίοδο οργώνουν
και ισοπεδώνουν ολόκληρα κομμάτια της παραλίας στην προσπάθειά τους να τα
καθαρίσουν. Έτσι όμως καταστρέφουν τους αμμόλοφους και τα φυτά που φυτρώνουν
πάνω σε αυτούς», σημειώνει ο κ. Τζατζάνης. «Κι αυτό γιατί δεν γνωρίζουν ποια
είναι η χρησιμότητα αυτών των φυσικών αμμόλοφων. Δεν ξέρουν ότι πρόκειται για
ένα ρεζερβουάρ άμμου, που προστατεύει από τη διάβρωση και βοηθά να μην
εξαφανιστούν οι παραλίες και ο τουρισμός…».

Καλύτερη πάντως είναι η κατάσταση στις νότιες και δυτικές παραλίες των Χανίων,
Φαλάσαρνα, Ελαφονήσι και Γεωργιούπολη.