ΕΥPΩEKΛOΓEΣ 2004 «Πάλι καλά πήγαμε…»

Τα κόμματα της πολωνικής αντιπολίτευσης νίκησαν την αριστερή κυβέρνηση σε μια
ψηφοφορία που θεωρείται τεστ για τις γενικές εκλογές στη χώρα οι οποίες
αναμένεται να διεξαχθούν σε λίγους μήνες. Ψήφος διαμαρτυρίας παρατηρήθηκε σε
πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά στην Πολωνία έφτασε σε ακραία επίπεδα.

H Πλατφόρμα Πολιτών, ένα κόμμα που υποστηρίζει τους επιχειρηματίες και
συγκεντρώνει τα πιο προβεβλημένα, φιλελεύθερα και φιλοευρωπαϊκά στελέχη του
κεντροδεξιού χώρου, κέρδισε 28%. Τη μεγάλη έκπληξη όμως, με 16%, έκανε η Λίγκα
των Πολωνικών Οικογενειών, ένα εθνικιστικό καθολικό κόμμα που έχει αντιταχθεί
τόσο στην ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στον πόλεμο στο Ιράκ.

H Αυτοάμυνα

Αλεξάντρ Κβασνιέφσκι. Ο πρόεδρος της Πολωνίας στην κάλπη, στις χθεσινές ευρωεκλογές

Μεταξύ δεύτερης και τρίτης θέσης βρισκόταν αργά χθες το βράδυ η Αυτοάμυνα της
Πολωνικής Δημοκρατίας, ένα κόμμα που προκαλεί ανησυχία στις χρηματαγορές γιατί
υποστηρίζει την επαναδιαπραγμάτευση των όρων συμμετοχής της Πολωνίας στην E.E.
Αρχηγός της είναι ένας δημοφιλής δημαγωγός, ο Αντρέι Λέπερ, που έχει
κατηγορηθεί για εκατοντάδες σοβαρά αδικήματα, αλλά χαίρει βουλευτικής ασυλίας.

H Συμμαχία Δημοκρατικής Αριστεράς του πρωθυπουργού Μάρεκ Μπέλκα
καταποντίστηκε, λαμβάνοντας μόλις 11% των ψήφων, έναντι 41% στις βουλευτικές
εκλογές του 2001. Υπάρχει βέβαια και η καλή πλευρά της υπόθεσης: ορισμένες
δημοσκοπήσεις έδιναν στους πρώην Κομμουνιστές ποσοστό 5%! «Πάλι καλά πήγαμε»,
δήλωσε ο ηγέτης του κόμματος Κριστόφ Γιάνικ. «Το ποσοστό αυτό δείχνει ότι
μπορούμε να φτάσουμε και πάλι στο αριστερό εκλογικό σώμα».

H κατάρρευση του κυβερνητικού κόμματος αποδίδεται στις περικοπές των δαπανών,
στην υψηλή ανεργία και στα σκάνδαλα διαφθοράς. Όσο για τον πόλεμο στο Ιράκ,
δεν αποτέλεσε θέμα συζήτησης στην προεκλογική εκστρατεία. «H επιτυχία της
Λίγκας των Πολωνικών Οικογενειών οφείλεται στην έξαρση των εθνικιστικών
συναισθημάτων» είπε ο Πάβελ Σπιέβακ, κοινωνιολόγος από το Πανεπιστήμιο της
Βαρσοβίας.

O Μάρεκ Μπέλκα

H προσπάθεια του Μπέλκα, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία στις 2 Μαΐου, όταν η
πτώση της δημοτικότητάς του ανάγκασε τον προκάτοχό του Λέζεκ Μίλερ να
παραιτηθεί, είναι να εξασφαλίσει αρκετή υποστήριξη στο Κοινοβούλιο για την
κυβέρνησή του και να αναβάλει τη διεξαγωγή των εκλογών. Το βέβαιο είναι ότι με
τα οξυμμένα οικονομικά της προβλήματα, τη χρόνια πολιτική αστάθεια και την
έντονη κομματική ρευστότητα, η Πολωνία παρέχει πρόσφορο έδαφος για την
ανάπτυξη λαϊκιστικών κινημάτων και ευρωσκεπτικιστικών τάσεων.

Δεν τους μάγεψε το… σούπερ μόντελ

Ούτε η ομορφιά ούτε η αυτοπεποίθηση του «σούπερ-μόντελ» Κάρμεν Κας κατάφεραν
τελικά να μαγέψουν τους Εσθονούς ψηφοφόρους, οι οποίοι απέρριψαν μαζικά τους
υποψήφιους της Ένωσης για τη Δημοκρατία (Res Publica), του κατ’ εξοχήν
κυβερνητικού κόμματος, στις ευρωεκλογές.

Το δεύτερο καλύτερο εκλογικό αποτέλεσμα – μετά την αποχή, που έφτασε το 73,3%
– το επέτυχαν στην Εσθονία οι Σοσιαλδημοκράτες, με επικεφαλής τον πρώην
υπουργό Εξωτερικών Ιβάρ Παντάρ, τον Τόμας Χέντρικ και τη δημοσιογράφο Μαριάν
Μίκο, οι οποίοι εξασφαλίζουν τρεις από τις συνολικά έξι έδρες της χώρας στο
Ευρωκοινοβούλιο. Ακολουθούν το αντιπολιτευόμενο Κεντρώο Κόμμα, που απέσπασε
ποσοστό 17,4%, το κυβερνητικό Μεταρρυθμιστικό Κόμμα, με ποσοστό 11,8% και η
αντιπολιτευόμενη Ένωση της Πατρίδας, με 10,2%. Κάθε ένα από αυτά τα κόμματα
εξασφαλίζει στο Ευρωκοινοβούλιο από μία έδρα. Εκτός Ευρωκοινοβουλίου μένει το
κυβερνητικό και ευρωσκεπτικιστικό κόμμα Λαϊκή Ένωση, που όμως δεν άφησε
ασχολίαστο το μεγάλο ποσοστό της αποχής στη μικρότερη από τις τρεις βαλτικές
χώρες: «Οι άνθρωποι απλώς δεν φαίνεται να πιστεύουν πλέον στην E.E.», δήλωσε
ένας από τους υποψηφίους του, ο Ούνο Σίλμπεργκ.

Κερδισμένη η αντιπολίτευση

Στο σπίτι. H αποχή των Λετονών κυμάνθηκε στο 60%

H παρατεταμένη κυβερνητική κρίση από την οποία δεν έχει εξέλθει ακόμη η χώρα
και η κατάρρευση της δεξιάς συμμαχίας υπό το Κόμμα της Νέας Εποχής μετέτρεψαν
τις ευρωεκλογές σε κρίσιμη δοκιμασία εσωτερικής πολιτικής. Τα αντιπολιτευόμενα
κόμματα βγήκαν κερδισμένα και τα κόμματα της κυβερνητικής συμμαχίας υπέστησαν
σημαντικό πλήγμα.

H συμμετοχή των Λετονών στις εκλογές κυμάνθηκε γύρω στο 40%, μολονότι συνήθως
πηγαίνουν στις κάλπες οι επτά στους δέκα ψηφοφόρους. Το συντηρητικό Κίνημα για
την Πατρίδα και την Ελευθερία απέσπασε τις προτιμήσεις των περισσότερων
Λετονών, με ποσοστό 30%, ενώ το φιλελεύθερο Κόμμα της Νέας Εποχής, του
πρωθυπουργού Έιναρς Ρέπσε, εξασφαλίζει το 20%. Στις εθνικές εκλογές του
Οκτωβρίου του 2002, το Κόμμα της Νέας Εποχής είχε αποσπάσει το 24% των ψήφων
και είχε αναδειχθεί το ισχυρότερο στο Κοινοβούλιο, ενώ το Κίνημα για την
Πατρίδα και την Ελευθερία είχε πάρει μόλις το 5,4% των ψήφων, εξασφαλίζοντας
οριακά την κοινοβουλευτική εκπροσώπησή του. Δεν είναι βέβαιο αν η αλλαγή του
πολιτικού σκηνικού, τουλάχιστον σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα σημάνει κάτι καλύτερο
για τη ρωσική μειονότητα (30% του πληθυσμού), που είναι θύμα συστηματικών και
κατάφωρων διακρίσεων.

Πρώτο το Εργατικό Κόμμα

Το Εργατικό Κόμμα που ιδρύθηκε από τον ρωσικής καταγωγής Λιθουανό βουλευτή
Βίκτορ Ουσπάσκιτς ήρθε πρώτο στις χθεσινές ευρωεκλογές κερδίζοντας το 23,3%
των ψήφων. Ακολουθούν το κυβερνών Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, που εξασφάλισε
ποσοστό 11,5%, η Φιλελεύθερη Ένωση Κέντρου με 8,5% και ο συνασπισμός της
Ένωσης της Νέας Δημοκρατίας και του Αγροτικού Κόμματος, με 4,9%. H Φιλελεύθερη
Ένωση Κέντρου του Ρολάντας Πάκσας, ο οποίος είχε εκλεγεί πρόεδρος της
Δημοκρατίας πριν από ενάμιση χρόνο αλλά καθαιρέθηκε πρόσφατα από το
Κοινοβούλιο λόγω οικονομικών σκανδάλων, κέρδισε το 4,5% των ψήφων.

Στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν επίσης χθες στη χώρα για την
αντικατάσταση του Πάκσας, ο πρώην πρόεδρος Βάλντας Αντάμκους δεν κατάφερε να
πάρει την απόλυτη πλειοψηφία που χρειαζόταν και έτσι στις 27 Ιουνίου θα βρεθεί
αντιμέτωπος σε δεύτερο γύρο με την πρώην πρωθυπουργό Καζιμέιρα Προύνσκινε. Ο
Αντάμκους, ο οποίος είναι πρώην Αμερικανός πολίτης, συγκέντρωσε 28,3% των
ψήφων, ποσοστό μικρότερο από εκείνο που προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις, ενώ η
Προύνσκινε πήρε 22%, περισσότερο απ’ ό,τι αναμενόταν.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος, Ρούσσος Βρανάς, Ρένα Δημητρίου, Μιχάλης
Μητσός, Κίττυ Ξενάκη