ΕΥPΩEKΛOΓEΣ 2004 Nέο χαστούκι για Σιράκ

Ζακ Σιράκ. H δεξιά Ένωση για ένα Λαϊκό Κίνημα έμεινε πίσω

Με θρίαμβο των Σοσιαλιστών και αποχή ρεκόρ έληξαν χθες οι ευρωεκλογές στη
Γαλλία. Το αντιπολιτευόμενο Σοσιαλιστικό Κόμμα (Ρ.S.) ήταν ο μεγάλος νικητής
των εκλογών αυτών, αφήνοντας μακράν δεύτερη τη δεξιά Ένωση για ένα Λαϊκό
Κίνημα (UMP) του προέδρου Ζακ Σιράκ.

Ο άλλος μεγάλος νικητής των χθεσινών ευρωεκλογών ήταν η κεντροδεξιά Ένωση για
τη Γαλλική Δημοκρατία (UDF) του Φρανσουά Μπαϊρού, η οποία έφτασε στο 12,4%,
από το 9,3% που είχε συγκεντρώσει στις ευρωεκλογές του 1999. Συνολικά τα
κόμματα της Αριστεράς κέρδισαν το 42,4% των ψήφων των Γάλλων, σε σύγκριση με
το 37,7% που έλαβαν όλα μαζί τα κόμματα της Κεντροδεξιάς.

Δυσαρέσκεια

Το αποτέλεσμα ήταν ένα νέο πλήγμα για τον Σιράκ και τον πρωθυπουργό Ζαν-Πιέρ
Ραφαρέν, το δεύτερο μέσα σε λιγότερο από τρεις μήνες.

Στις περιφερειακές εκλογές που είχαν διεξαχθεί τον Μάρτιο, η UMP είχε ηττηθεί
μέσα σε ένα κλίμα γενικής δυσαρέσκειας για τη λιτότητα και την υψηλή ανεργία.
«Ο γαλλικός λαός δεν συμφωνεί με την πολιτική που εφαρμόζεται», δήλωσε ο πρώην
πρωθυπουργός των Σοσιαλιστών Λοράν Φαμπιούς. «Πιστεύω πως ο πρόεδρος θα έπρεπε
να είχε μάθει το μάθημά του ήδη από τις περιφερειακές εκλογές».

Απροθυμία

Ωστόσο ο Σιράκ δεν αναμένεται να παύσει τον πρωθυπουργό του ή να αλλάξει
πορεία στην οικονομία. Ο πρόεδρος είναι απρόθυμος να αντικαταστήσει τον
Ραφαρέν εν μέρει και επειδή ο κύριος υποψήφιος αντικαταστάτης του δεν είναι
άλλος από τον υπουργό Οικονομίας Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος δεν κρύβει τις
προεδρικές φιλοδοξίες του.

Οι χθεσινές εκλογές ήταν η τελευταία μείζων ένδειξη για τις διαθέσεις της
κοινής γνώμης πριν από τις προεδρικές και τις βουλευτικές εκλογές που θα
διεξαχθούν το 2007.

Παρά τις απώλειες που υπέστη, η κυβέρνηση αναμένεται πάντως να προχωρήσει με
τα αμφιλεγόμενα σχέδιά της για τη μεταρρύθμιση του δαπανηρού συστήματος
υγειονομικής περίθαλψης.

Το ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο του Ζαν Μαρί Λεπέν πήρε το ποσοστό που του έδιναν
οι δημοσκοπήσεις, ελαφρώς υψηλότερο από εκείνο που είχε πάρει στις ευρωεκλογές
του 1999.

H αποχή έφτασε το 57% και είναι η υψηλότερη από τις πρώτες ευρωεκλογές, το
1979. Το προηγούμενο ρεκόρ αποχής ήταν το 53% των ευρωεκλογών του 1999.

Αιφνιδίασε το Κίνημα Ιουνίου

Άδεια τα εκλογικά κέντρα. Μόλις το 30% των Σουηδών προσήλθε στις κάλπες

Το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα που κυβερνά τη Σουηδία διατήρησε τις έδρες
του στο Ευρωκοινοβούλιο, αλλά το καινούριο ευρωσκεπτικιστικό κόμμα Κίνημα
Ιουνίου αιφνιδίασε κερδίζοντας δύο έδρες. Το Κίνημα Ιουνίου, το οποίο
ονομάστηκε έτσι κατά το πρότυπο του αντίστοιχου ευρωσκεπτικιστικού συνδυασμού
της Δανίας, συγκέντρωσε σχεδόν το 15% των ψήφων και ήρθε τρίτο, πίσω από τους
Σοσιαλδημοκράτες που έλαβαν 24,9% και το Αριστερό Κόμμα που κέρδισε 15%. Το
μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, ο Μετριοπαθής Συναγερμός, πήρε το 14,5%
των ψήφων. Το Πράσινο Κόμμα έλαβε 7%, το Κεντρώο Κόμμα 6,5%, το Φιλελεύθερο
Λαϊκό Κόμμα 10% και οι Χριστιανοδημοκράτες 5,6% των ψήφων. Περίπου 300
υποψήφιοι από 12 πολιτικά κόμματα διεκδικούσαν τις 19 έδρες που διαθέτει η
Σουηδία στο Ευρωκοινοβούλιο.

H συμμετοχή περιορίστηκε μόλις στο 30%, σημαντικά μικρότερη από το 80% των
τελευταίων βουλευτικών εκλογών, το 2002, και το 82% του περυσινού
δημοψηφίσματος με το οποίο οι Σουηδοί απέρριψαν την αντικατάσταση της κορόνας
από το ευρώ. Συνολικά οι Σουηδοί έδειξαν ασυνήθιστα μικρό ενδιαφέρον για τις
ευρωεκλογές, αδιαφορώντας τις τελευταίες εβδομάδες για τις εκστρατείες των
κομμάτων και των υποψηφίων. Ο πρωθυπουργός Γκόραν Πέρσον, ο οποίος αναρρώνει
από επέμβαση στο ισχίο και ήταν απών κατά το μεγαλύτερο μέρος της προεκλογικής
εκστρατείας, είχε κάνει το Σάββατο μια ύστατη προσπάθεια να αυξήσει τη
συμμετοχή καλώντας τους Σουηδούς με άρθρο του σε εφημερίδα να προσέλθουν στις
κάλπες.

Ήττα για τους ευρωσκεπτικιστές

Σε ήττα υποχρεώθηκαν οι ευρωσκεπτικιστές της χώρας, καθώς το Σοσιαλδημοκρατικό
Κόμμα, το κυριότερο κόμμα της αντιπολίτευσης στη Δανία, αναδείχθηκε ο μεγάλος
νικητής των ευρωεκλογών, διπλασιάζοντας το ποσοστό του σε σχέση με τις εκλογές
του 1999, με το 33,5% των ψήφων. Οι Σοσιαλδημοκράτες, υπό την ηγεσία του πρώην
πρωθυπουργού Πολ Νίρουπ Ράσμουσεν, αναμένεται να εξασφαλίσουν 5 από τις 14
έδρες που διαθέτει η Δανία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε σχέση με τις 3 που
είχαν μετά τις εκλογές του 1999. Το κυβερνών Φιλελεύθερο Κόμμα υποχώρησε σε
ποσοστό κάτω του 19%, έναντι 23,4% που είχε πριν από πέντε χρόνια, και
αναμένεται να χάσει δύο από τις 5 έδρες του. Το αντιευρωπαϊκό Κίνημα του
Ιουνίου αναμένεται να χάσει έως και δύο από τις τρεις έδρες του, όπως και η
Λαϊκή Κίνηση κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δεν θα εκπροσωπείται στο νέο
Ευρωκοινοβούλιο. H αναμενόμενη άνοδος της Κεντροαριστεράς σηματοδοτεί μια
ανάσχεση της δεξιάς στροφής η οποία είχε σημειωθεί στις εκλογές του 2001, όταν
για πρώτη φορά το σύνολο των δεξιών κομμάτων είχε ξεπεράσει το όριο της
απόλυτης πλειοψηφίας.

Τέσσερις έδρες για το Κόμμα του Κέντρου

H πρώην πρωθυπουργός Ανέλι Γιατενμάκι, η οποία παραιτήθηκε πέρυσι εν μέσω ενός
πολιτικού σκανδάλου, κέρδισε τις περισσότερες ψήφους στις χθεσινές ευρωεκλογές
– 149.105 – εξασφαλίζοντας τέσσερις έδρες για το Κόμμα του Κέντρου (από τις 14
που έχει η Φινλανδία στο Ευρωκοινοβούλιο). Δεύτερος σε ψήφους – 114.651 – ήρθε
ο Αλεξάντερ Στουμπ, πρώην σύμβουλος του Ρομάνο Πρόντι, από τις τάξεις του
συντηρητικού Εθνικού Συνασπισμού, ο οποίος κέρδισε επίσης τέσσερις έδρες. Το
Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα κέρδισε τρεις έδρες, και τρία κόμματα, η Πράσινη
Συμμαχία, η Αριστερή Συμμαχία και το Σουηδικό Λαϊκό Κόμμα, από μία έδρα
έκαστο. Συνολικά, οι Φινλανδοί είχαν να επιλέξουν μεταξύ 227 υποψηφίων από 14
κόμματα. Επτά από τους εκλεγέντες είναι καινούργιοι στο Ευρωκοινοβούλιο. H
Γιατενμάκι έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Φινλανδίας τον Απρίλιο του
2003, αφού ηγήθηκε της νίκης του Κόμματος του Κέντρου στις εκλογές. Στη
διάρκεια της εκστρατείας είχε χρησιμοποιήσει έγγραφα που είχαν διαρρεύσει, για
να κατηγορήσει τον τότε πρωθυπουργό Λιπόνεν ότι στη διάρκεια επίσκεψής του,
τον Δεκέμβριο του 2002, στον Λευκό Οίκο, είχε δώσει την εντύπωση ότι η
ουδέτερη Φινλανδία υποστηρίζει τον πόλεμο στο Ιράκ. Όταν αποκαλύφθηκε πως
χρησιμοποίησε απόρρητα έγγραφα, αναγκάστηκε να παραιτηθεί.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος, Ρούσσος Βρανάς, Ρένα Δημητρίου, Μιχάλης
Μητσός, Κίττυ Ξενάκη