ΕΥPΩEKΛOΓEΣ 2004 H αποχή σε επίπεδα-ρεκόρ

H μεγάλη αποχή, κυρίως στα καινούργια μέλη, και η «ψήφος διαμαρτυρίας» προς
κάθε κατεύθυνση είναι τα δύο στοιχεία που σημάδεψαν τις ευρωεκλογές που
ολοκληρώθηκαν χθες το βράδυ. Το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα παραμένει η
μεγαλύτερη ομάδα του Ευρωκοινοβουλίου, με δεύτερο το Κόμμα των Ευρωπαίων
Σοσιαλιστών.

Βαριά ήττα υπέστησαν τα κυβερνώντα κόμματα στη Γερμανία και στη Γαλλία. Οι
Σοσιαλδημοκράτες του Γκέρχαρντ Σρέντερ σημείωσαν το χειρότερό τους αποτέλεσμα
από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (21,4%), ενώ το συντηρητικό κόμμα του Γάλλου
πρωθυπουργού Ζαν-Πιερ Ραφαρέν υπέστη τη δεύτερη εκλογική του ήττα σε διάστημα
τεσσάρων μηνών, με ποσοστό μόλις 16,5%. Οι ήττες αυτές αποδίδονται στην οργή
των ψηφοφόρων από την οικονομική στασιμότητα, την ανεργία και τη μεταρρύθμιση
(βλέπε διάλυση) του κοινωνικού κράτους.

Τη συμμετοχή τους στον πόλεμο στο Ιράκ «πλήρωσαν» οι πρωθυπουργοί της
Βρετανίας και της Ιταλίας. Ο Τόνι Μπλερ, πάντως, δείχνει να «διασώζεται» από
το Κόμμα της Ανεξαρτησίας (UKIP), που με ποσοστό γύρω στο 20% «κλέβει» τον
έναν από τους τέσσερις ψηφοφόρους του Συντηρητικού Κόμματος.

Ο ηγέτης του τελευταίου, Μάικλ Χάουαρντ, θα αναγκαστεί τώρα να σκληρύνει τη
στάση του απέναντι στην Ευρώπη, ίσως μάλιστα να υποσχεθεί ότι θα
επαναδιαπραγματευθεί τους όρους συμμετοχής της Βρετανίας.

Αντίθετες επιδόσεις

Δύο από τους πολιτικούς που θεωρούνται πιθανότεροι για την προεδρία της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής – ο Βέλγος πρωθυπουργός Γκι Βέρχοφσταντ και ο
πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ζαν-Κλοντ Ζινκέρ – είχαν αντίθετες επιδόσεις.
Οι Φιλελεύθεροι του πρώτου υπέστησαν εξευτελιστική ήττα από το ακροδεξιό
Βλάαμς Μπλοκ στις περιφερειακές εκλογές της Φλάνδρας, ενώ ο δεύτερος
επανεξελέγη θριαμβευτικά στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στο Μεγάλο
Δουκάτο ταυτόχρονα με τις ευρωεκλογές.

H ψήφος διαμαρτυρίας εκφράστηκε, μεταξύ άλλων, μέσω των απροσδόκητα υψηλών
ποσοστών που έλαβαν δύο ανεξάρτητοι υποψήφιοι στην Ολλανδία και στην Αυστρία.
Ο Πολ Βαν Μπουιτένεν και ο Χανς Πέτερ Μάρτιν έχουν καταγγείλει σκάνδαλα
ευρωβουλευτών και ανταμείφθηκαν γι’ αυτό από τους ψηφοφόρους.

Όσο για την ακροδεξιά, δεν μπορεί να εξαχθεί ένα ασφαλές συνολικό συμπέρασμα.
Το Βλάαμς Μπλοκ θριάμβευσε στο Βέλγιο, ο Λεπέν έμεινε στα ίδια στη Γαλλία, ενώ
ο πολύς Γιέργκ Χάιντερ καταποντίστηκε στην Αυστρία.

Ο μεγάλος νικητής αυτών των εκλογών πάντως ήταν – όπως αναμενόταν – η αποχή.
Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έφτασε το 55,4%, κατά 5,3 εκατοστιαίες
μονάδες μεγαλύτερη από το 1999. H αποχή έφτασε σε εντυπωσιακά υψηλά επίπεδα
(71,3%) στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης που ψήφισαν για πρώτη φορά.

Σύμφωνα με τα πρώτα συγκεντρωτικά αποτελέσματα, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα θα
έχει στο νέο Ευρωκοινοβούλιο 269 έδρες, οι Σοσιαλιστές 199 έδρες και οι
κεντρώοι Φιλελεύθεροι 66 έδρες. Οι Πράσινοι θα έχουν 39 έδρες, οι Κομμουνιστές
και άλλοι αριστεροί 37 έδρες.

Κέρδισε το στοίχημα ο Θαπατέρο

O Ισπανός πρωθυπουργός Χοσέ Ροντρίγκες Θαπατέρο

Δύο στοιχεία σημάδεψαν την εκλογική αναμέτρηση στην Ισπανία: η
επιβεβαίωση της πρωτιάς των Σοσιαλιστών και η απροσδόκητα υψηλή αποχή. Το
Σοσιαλιστικό Κόμμα αυξάνει κατά οκτώ ολόκληρες εκατοστιαίες μονάδες το ποσοστό
του σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 1999 και κατά μία μονάδα σε σχέση με τις
βουλευτικές εκλογές του περασμένου Μαρτίου. Το Λαϊκό Κόμμα, που πήγε καλύτερα
απ’ ό,τι και το ίδιο περίμενε, αυξάνει ελαφρά τη δύναμή του σε σχέση με τις
ευρωεκλογές, αλλά κερδίζει τρεις μονάδες σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές.
Τρίτη δύναμη αναδεικνύεται το κόμμα Galeusca, ενώ η Ενωμένη Αριστερά περνά
στην τέταρτη θέση.

«Το κόμμα με τις περισσότερες ψήφους είναι το Σοσιαλιστικό Κόμμα», είπε η
Μαρία Τερέσα Φερνάντεθ ντε λα Βέγκα, πρώτη αντιπρόεδρος του πρωθυπουργού Χοσέ
Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο. «Το κόμμα με τις περισσότερες έδρες είναι το
Σοσιαλιστικό Κόμμα».

Οι Σοσιαλιστές ήθελαν αυτή τη νίκη για να αποδείξουν ότι η εντυπωσιακή
επικράτησή τους στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές ήταν προϊόν της
πραγματικής βούλησης των Ισπανών και όχι της βομβιστικής επίθεσης της Αλ
Κάιντα. Την πετυχαίνουν με μεγαλύτερη δυσκολία απ’ ό,τι περίμεναν. Και κυρίως,
με τη μεγαλύτερη αποχή που έχει σημειωθεί ποτέ: 54%, κατά 16 εκατοστιαίες
μονάδες μεγαλύτερη σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 1999. «Ο κόσμος έχει
κουραστεί με τόσες ψηφοφορίες», είπε η πρώην ευρωβουλευτής Φρανθίσκα
Σαουκίγιο. «H απάθεια είναι εμφανής».

Το Ιράκ

Τυπικές διαδικασίες. Μοναχή ψηφίζει σε εκλογικό κέντρο της Γρανάδα

Τα θέματα που κυριάρχησαν στην προεκλογική εκστρατεία ήταν τα ίδια που έφεραν
τους Σοσιαλιστές στην εξουσία τον περασμένο Μάρτιο: η αμερικανική εισβολή στο
Ιράκ, η αποχώρηση των ισπανικών στρατευμάτων από το Ιράκ και ο ρόλος της
Ισπανίας στις παγκόσμιες υποθέσεις.

Με ανανεωμένη την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων προς το πρόσωπό του, ο Θαπατέρο θα
επιδιώξει τώρα να αλλάξει την εξωτερική πολιτική της χώρας του, να
τροποποιήσει το Σύνταγμα και να προωθήσει κοινωνικές μεταρρυθμίσεις,
περιλαμβανομένων των γάμων μεταξύ ομοφυλοφίλων.

Καθαρή νίκη των Σοσιαλιστών

Καθαρή νίκη πέτυχε το αντιπολιτευόμενο Σοσιαλιστικό Κόμμα εις βάρος των
κομμάτων του συντηρητικού κυβερνητικού συνασπισμού. Οι Σοσιαλιστές, που
επικέντρωσαν την προεκλογική εκστρατεία τους στην υποστήριξη που παρέσχε η
κυβέρνηση στον πόλεμο κατά του Ιράκ και στις κακές επιδόσεις της στον
οικονομικό τομέα, απέσπασαν ποσοστό κοντά στο 45%. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα
και το Λαϊκό Κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού, που κατέβηκαν μαζί στις
ευρωεκλογές, περιορίστηκαν στο 34%, ενώ δύο μικρότερα κόμματα «μάζεψαν» τις
υπόλοιπες ψήφους. Το κεντρικό ζήτημα των εκλογών ήταν η ανεργία, η οποία
ανέρχεται στο 7%.

Οι φόβοι

Πολλοί Πορτογάλοι φοβούνται νέες απώλειες θέσεων εργασίας, καθώς οι
επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της περυσινής οικονομικής ύφεσης.
Πέρυσι, η χώρα σημείωσε τη χειρότερη οικονομική «επίδοση» της τελευταίας
δεκαετίας, καθώς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν συρρικνώθηκε κατά 1,3%.

Επίσης, η συντηρητική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπαρόσο σχεδιάζει να λάβει
μέτρα λιτότητας για να περιορίσει τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Πρόσφατη
δημοσκόπηση έδειξε ότι το 74% των Πορτογάλων επιθυμούν να αποσυρθούν οι 120
Πορτογάλοι αστυνομικοί που βρίσκονται στο Ιράκ.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος, Ρούσσος Βρανάς, Ρένα Δημητρίου, Μιχάλης
Μητσός, Κίττυ Ξενάκη