Σκύλοι με… λεξιλόγιο

Ο Νόαμ Τσόμσκι βρίσκεται επί ποδός… Ο Γιώργος Μπαμπινιώτης δηλώνει
θορυβημένος… Μα, είναι δυνατόν; Και όμως είναι. Μιλούν οι σκύλοι; Μιλούν. Με
τον δικό τους τρόπο βέβαια, αλλά μιλούν. Και σίγουρα καταλαβαίνουν (πολλά από)
όσα τους λέμε. Δύο νέες έρευνες το αποδεικνύουν.

«Ρίκο, πού είναι το Πόκεμον;», ρωτάει ο ιδιοκτήτης. Σε λίγα δευτερόλεπτα το έξυπνο τσοπανόσκυλο φέρνει την… απάντηση

Καταρχάς, η ζωντανή απόδειξη ότι καταλαβαίνουν. Ακούει στο όνομα Ρίκο και
είναι ένα πανέξυπνο τσοπανόσκυλο border collie, ηλικίας δέκα ετών, από το
Ντόρτμουντ της Γερμανίας. Μπορεί να σου φέρει περισσότερα από 200 αντικείμενα,
αρκεί να του τα ζητήσεις. Καταλαβαίνει όμως και ποιο αντικείμενο θέλει το
αφεντικό του, ακόμα και αν δεν έχει ακούσει ποτέ ξανά το όνομά του. Μπορεί οι
διαπιστώσεις της μελέτης που πραγματοποίησαν οι ερευνητές του Ινστιτούτου
Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max-Planck στη Λειψία να μην εντυπωσιάσουν πολλούς
ιδιοκτήτες σκύλων, θα αναζωπυρώσουν ωστόσο μετά βεβαιότητος τη συζήτηση γύρω
από το τι είναι γλώσσα και το κατά πόσον είναι αυτή μοναδική στους ανθρώπους.

«Ο Ρίκο γνωρίζει τα ονόματα περισσοτέρων από 200 αντικειμένων, κυρίως παιδικά
παιχνίδια και μπαλάκια, τα οποία εντοπίζει και φέρνει μόλις του το ζητήσουν τα
αφεντικά του», λέει η Τζούλια Φίσερ στην επιθεώρηση «Science». «Του λένε
“Ρίκο, wo ist der (πού είναι) Banane (η μπανάνα)” κι αυτός ψάχνει μέχρι να τη
βρει. Το μέγεθος του λεξιλογίου του είναι ανάλογο με εκείνο ενός εκπαιδευμένου
πιθήκου, δελφινιού ή παπαγάλου». H παρουσίαση όμως του Ρίκο στην επιθεώρηση
«Science» δεν αφορούσε μόνον αυτά: όταν τα αφεντικά του βάλουν μέσα σε ένα
δωμάτιο γεμάτο από γνωστά αντικείμενα ένα καινούργιο, επτά στις δέκα φορές
κατορθώνει να το εντοπίσει, καταλαβαίνοντας προφανώς πως η νέα λέξη αναφέρεται
στο νέο αντικείμενο. Εν ολίγοις, τα καταφέρνει λίγο – πολύ όπως και ένα
παιδάκι τριών ετών. Και μοιάζει να ακολουθεί μια διαδικασία ονόματι ταχεία
χαρτογράφηση, η οποία επιτρέπει στα παιδιά να σχηματίζουν γρήγορες και
χονδρικές υποθέσεις για την έννοια μιας νέας λέξης την πρώτη φορά που την
ακούνε ή τη βλέπουν. Όταν εμφανίστηκε χθες μπροστά στους δημοσιογράφους έδωσε
ένα σόου με τα όλα του. Έχει συνηθίσει άλλωστε στις κάμερες. Πριν από πέντε
χρόνια, είχε κερδίσει σε μια γερμανική τηλεοπτική εκπομπή για «περίεργα»
ταλέντα, το «Βάζεις στοίχημα;». Κατόπιν αυτού, είχε ψηφιστεί ως ο καλύτερος
«περφόρμερ» στα είκοσι χρόνια ζωής τού σόου…

Γαβγίζουν μόνο για να μιλήσουν

Το ότι καταλαβαίνουν, το διασφαλίσαμε. Το ότι μιλούν; Σύμφωνα με μια
ομάδα Ούγγρων επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Eotvos Lorand της Βουδαπέστης,
οι σκύλοι δεν γαβγίζουν επειδή δεν έχουν τίποτε καλύτερο να κάνουν, ούτε
επειδή αρέσκονται να εκνευρίζουν τους ιδιοκτήτες τους – τουλάχιστον όχι χωρίς
συγκεκριμένο λόγο. Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες στην επιθεώρηση «New
Scientist», ο ήχος του γαβγίσματός τους διαφέρει ανάλογα με τη διάθεσή τους
και με το τι θέλουν να πουν – «έλα να παίξουμε», «δώσε μου λίγη σημασία»,
«φύγε από εδώ, δεν είσαι καλοδεχούμενος», «έχω μοναξιές» ή ό,τι άλλο.

Οι Ούγγροι επιστήμονες διαπίστωσαν πως τουλάχιστον τις μισές φορές οι άνθρωποι
καταλαβαίνουν τι θέλει να τους πει ο σκύλος και το ποσοστό αυτό δεν διαφέρει
ιδιαίτερα ανάμεσα στους ανθρώπους που έχουν σκύλο και εκείνους που δεν έχουν,
όπερ σημαίνει ότι δίποδο και τετράποδο αντιλαμβάνονται εξίσου πώς συνδέεται ο
τόνος της φωνής με το συναίσθημα, τη διάθεση. Το συμπέρασμα; Είναι νωρίς
ακόμα, οι γλωσσολόγοι μόλις άρχισαν να το ψάχνουν.

Σκυλίσια γλώσσα

Έντονο, μονότονο γάβγισμα. Σημαίνει πως ο σκύλος νιώθει ανασφάλεια ή έχει
εκνευριστεί. Οι ξένοι καλά θα κάνουν να υποχωρήσουν.

Χαμηλόφωνο, βαρύ, γρήγορα επαναλαμβανόμενο γάβγισμα. Προειδοποίηση πως δεν
είστε καλοδεχούμενος, συχνά μόλις έχετε χτυπήσει την πόρτα.

Διαπεραστικό γάβγισμα, με σποραδικές εξάρσεις. Ώρα για παιχνίδι – ρίξτε
στον σκύλο ένα μπαλάκι να το πιάσει ή τρίψτε του την κοιλίτσα.

Διαπεραστικά γαβγίσματα, ένα τη φορά. Νιώθει μοναξιά. Αποζητά το αφεντικό
του. Άντε, τι περιμένετε;

Γάβγισμα αυξανόμενης ή αυξομειούμενης έντασης Μεμψίμοιρο κλαψούρισμα. Ο
σκύλος θέλει να του δώσετε σημασία, τ-ώ-ρ-α!

LINK:

* www.newscientist.com