Tαξιδιώτισσα στη ζωή και την κουζίνα

Μπάμιες στο τηγάνι με σάλτσα γιαουρτιού (η συνταγή δημοσιεύεται στη διπλανή σελίδα), μία από τις γευστικές προτάσεις που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Βίκυς Σμυρλή «Ταξιδιώτες στην κουζίνα»

H Βίκυ Σμυρλή ήταν τότε στη φούρια της δουλειάς της για να εκδώσει το βιβλίο,
το οποίο γι’ αυτήν είναι έργο ζωής και καθρέφτης της προσωπικής της πορείας. H
συνάδελφος-συγγραφέας μαγειρικών βιβλίων ήταν επί χρόνια αεροσυνοδός. Τα
ταξίδια στις πιο απόμακρες γωνιές του κόσμου τής ήταν ρουτίνα. Κάποια χρόνια
μετά, τα ταξίδια της αυτά έγιναν η αφορμή για να καταγράψει όλα όσα είχε δει,
είχε μάθει και είχε δοκιμάσει στο απέραντο τραπέζι του πλανήτη. Το αποτέλεσμα
είναι το βιβλίο της «Ταξιδιώτης στην Κουζίνα» (Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα), το
οποίο μας καλεί σε 12 χώρες, την Αγγλία, τη Γαλλία, την Τουρκία, την Ισπανία,
το Μεξικό, την Ιαπωνία, την Ιταλία, το Μαρόκο, την Κίνα, την Ινδία, τη Σουηδία
και τέλος την Αίγυπτο, για να μάθουμε όχι μόνο για τη μαγειρική τους παράδοση,
αλλά και για τη μουσική, την κουλτούρα του φαγητού, το κρασί τους και τόσα
άλλα.

Πώς σας ήλθε η ιδέα για ένα τέτοιο βιβλίο;

«H ιδέα του βιβλίου δεν ήλθε ένα πρωί έτσι ξαφνικά. Μια πρώτη εξήγηση είναι η
αίσθηση του κόσμου όπως την έζησα ύστερα από μια μεγάλη και πλήρη καριέρα ως
ιπταμένης συνοδού, όμως σίγουρα δεν είναι μόνο αυτό. Κατά κύριο λόγο είναι η
διαπίστωση, που πολλοί άλλοι έχουν κάνει πριν από εμένα, ότι η ιστορία των
λαών βαδίζει χέρι χέρι με τη γαστρονομία τους. H κουζίνα των λαών είναι η
γνωριμία του κόσμου και των ανθρώπων γύρω μας. Μια μεγάλη αλήθεια είναι ότι
για να αγαπήσεις κάποιον πρέπει πρώτα να τον γνωρίσεις και να τον κατανοήσεις,
και η αγάπη για τον κόσμο γύρω μας είναι κάτι που αξίζει να επιδιώξουμε ο κάθε
ένας από τον δικό του χώρο».

Πώς κάνατε την έρευνα; Γιατί αυτές οι 12 χώρες και όχι άλλες;

«H ιστορική έρευνα για το βιβλίο έχει γίνει σε διάστημα τουλάχιστον 10 ετών,
όταν άρχισα να γράφω σε κάθε τεύχος του περιοδικού “Μενού” και
άλλα, από μία χώρα κάθε φορά. Συμπλήρωσα εκεί αισίως 24 χώρες. H
επιλογή των συνταγών έγινε από προσωπικές μου προτιμήσεις, αλλά συγχρόνως
είναι προϊόν συνεργασίας με φίλους chef (ευτυχώς έχω πολλούς φίλους), όπως
είναι η Αλίκη Σανγκιούλογλου, ο Φαμπρίτσιο Μπουλιάνι, ο Ντομινίκ Περό, ο Μαρκ
Έγκεμποργκ, ο Σαμίρ Χάνα, ο Κιμ Πακ, ο Κάχο Κινεμπούκι».

Ποιες είναι οι πιο έντονες αναμνήσεις που έχετε από τα διάφορα αυτά μέρη
και την κουζίνα τους;

«Διάλεξα κουζίνες από χώρες γειτονικές μας και κουζίνες που έχουν βγει από τα
στενά σύνορα των χωρών τους και έχουν καταξιωθεί και αγαπηθεί απ’ όλον τον
κόσμο.

Έχω προσωπική εμπειρία από τις 11 εκ των 12 χωρών που αναφέρονται στο βιβλίο.
H μόνη χώρα που γνωρίζω μέσα από βιβλία είναι το Μεξικό και αυτή πάλι έχει
τουλάχιστον γαστρονομική ιστορία με καταβολές από την Ισπανία, χώρα την οποία
έχω επισκεφθεί πολλές φορές. H πιο γνωστή μου χώρα, για διάφορους λόγους,
είναι η Αγγλία».

Όταν ταξιδεύατε με την Ολυμπιακή, δοκιμάζατε τις διάφορες κουζίνες του
κόσμου ή μένατε συνήθως σε ένα δικό σας «γκέτο», τρώγοντας στα ξενοδοχεία;

«Βέβαια δοκίμαζα τις κουζίνες του κόσμου όταν ταξίδευα. Θεωρώ την επίσκεψη σ’
ένα καθαρά τοπικό εστιατόριο, σε κάποια άλλη διάσταση, εξίσου ενημερωτική με
την επίσκεψη σε ένα λαογραφικό μουσείο. Στο τοπικό εστιατόριο παίρνεις στην
κυριολεξία τη γεύση της ίδιας της χώρας και των ανθρώπων της. Όμως και οι
κουζίνες των ξενοδοχείων και το περίφημο και βολικό room service έχουν και
αυτά τη γοητεία τους».

Ενδιαφέρον για ξένες γευστικές εμπειρίες

Ρωτήσαμε την κ. Σμυρλή γιατί, κατά τη γνώμη της, η Ελλάδα του 2004 είναι
έτοιμη για ένα τέτοιο βιβλίο, δηλαδή γιατί ο Έλληνας να μαγειρέψει βασιλικό
κους κους και ισπανικό μους με πορτοκάλι τη στιγμή που έχει χάσει επαφή με την
παραδοσιακή του κουζίνα, κυρίως στην καθημερινότητα;

«Πρώτα από όλα είμαστε μέρος της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας. Είναι σωστό
να γνωρίζουμε, εκτός από την Ιστορία, και την κουζίνα των λαών της. Από την
άλλη πλευρά, κατά σύμπτωση, η χρονική στιγμή που εκδόθηκε το βιβλίο συνέπεσε
με την ευτυχισμένη ώρα που η Ελλάδα με τους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι ένα
ανοιχτό παράθυρο σε όλον τον κόσμο. Τέλος, η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια
φιλοξενεί ανθρώπους από διάφορα μέρη του κόσμου, οι οποίοι, όπως είναι
επόμενο, έχουν φέρει μαζί τους σιγά σιγά και τις… κουζίνες τους, κατ’
επέκταση και τα μαγαζιά τα οποία εισάγουν τα προϊόντα που αυτές οι κουζίνες
χρειάζονται. H ύπαρξη τόσων εστιατορίων με εθνικές κουζίνες δείχνει το
ενδιαφέρον του κόσμου για άλλες γευστικές εμπειρίες.

Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι βάζουμε στην άκρη τη δική μας παραδοσιακή
κουζίνα. Αυτή η κουζίνα είναι η καθημερινή μας αναπνοή, δεν υποσκελίζεται αν
μαγειρέψουμε ένα φαγητό άλλης χώρας. Άλλωστε κι εμείς ως Έλληνες επιδιώκουμε
(και σωστά) να γνωρίσουμε την ελληνική κουζίνα σε άλλες χώρες.

H Αθήνα του 2004 είναι πράγματι μία πολυεθνική πρωτεύουσα, κάτι που
διαπιστώνουμε με μια γρήγορη βόλτα στο κέντρο. Εδώ και μερικά χρόνια, ακόμα
και τα μεγάλα σούπερ μάρκετ πουλάνε προϊόντα από το Μεξικό, τη Βόρεια Αφρική,
την Κίνα, την Ιαπωνία και τόσα άλλα μέρη. Υπάρχουν όμως και μικρότερα, ακόμα
πιο ειδικευμένα εθνικά μπακάλικα», εξηγεί η κ. Σμυρλή, μεταξύ των οποίων
είναι:

Το «Asia Market», το «Salamat», «La Tienda», ο «Μανδραγόρας» στον Πειραιά, ο
«Άρκευθος», το περίφημο «Μπαχάρ» στην Ευριπίδου και όλα αυτά τα αραβικά και
ασιατικά μπακάλικα στα στενά γύρω από την Κεντρική Αγορά.

Γαστρονομικά… έθιμα

H παραδοσιακή σχέση που έχουν τα παιδάκια με το φαγητό ανά τον κόσμο είναι και
αποκαλυπτικό δείγμα για τη γαστρονομία και τα έθιμα ενός τόπου. Από την κ.
Σμυρλή, για παράδειγμα, μαθαίνουμε ότι στην Ισπανία τα παιδάκια καταλαβαίνουν
ότι ένα παραμύθι έχει τελειώσει όταν ακούσουν «και κάθησαν όλοι κάτω και
έφαγαν ψητά αμύγδαλα», αντί για το δικό μας «και έζησαν αυτοί καλά και εμείς
καλύτερα». Στην Ιαπωνία, βοηθούν το μωρό να περπατήσει πάνω σε ρύζι και μετά
με το ρύζι αυτό κάνουν γλυκάκια που τα προσφέρουν στα πρώτα του γενέθλια. Στην
Ινδία, η γιαγιά του μωρού βουτάει το μικρό της δάχτυλο στο μέλι και διαγράφει
στη γλώσσα του μωρού την ιερή λέξη ΟΜ. Με την πράξη αυτή ευλογεί το μωρό και
συγχρόνως συμβολικά τού εύχεται να λέει πάντα γλυκά λόγια στη ζωή του.

Μπάμιες στο τηγάνι με σάλτσα γιαουρτιού

Bhindi raeta (Ινδία) Για 4 άτομα

* 8 κ.τ. σούπας ηλιέλαιο

* 1 μικρό κρεμμύδι τριμμένο στον τρίφτη

* 2 μικρές κόκκινες πιπεριές ψιλοκομμένες

* 1/2 κ.τ. τσαγιού τουρμέρικ

* 2 κ.τ. τσαγιού τριμμένη καρύδα

* αλάτι

* 400 γραμμ. μπάμιες, κομμένες στα 2 εκ.

* 2 κ.τ. σούπας γιαούρτι

* 2 ώριμες ντομάτες κομμένες σε φέτες

* 2 κ.τ. σούπας φρέσκο κόλιαντρο

1. Πλένετε και καθαρίζετε τις μπάμιες κυκλικά στο μέρος που είναι το
κοτσανάκι. Τις κόβετε στα δύο εκ., τις ρίχνετε σε καυτό νερό και τις βράζετε
για 10-12 λεπτά. Τις στραγγίζετε και τις κρατάτε.

2. Ζεσταίνετε το ηλιέλαιο και σοτάρετε το κρεμμύδι και τις πιπεριές.
Χαμηλώνετε τη φωτιά και προσθέτετε το τουρμέρικ και την καρύδα. Ανακατεύετε με
τα λαχανικά.

3. Ρίχνετε τις μπάμιες και τις ροδίζετε για 8-10 λεπτά. Προσθέτετε το
γιαούρτι, τις ντομάτες και το κόλιαντρο και τα ανακατεύετε με τις μπάμιες για
5-6 λεπτά ακόμη.

4. Τις αφήνετε σε κλειστή φωτιά για 10 λεπτά, για να μελώσει η σάλτσα
τους, και τις σερβίρετε ζεστές.

Ντιπ καρότου

(Σαλάτα μπι γκαζάρ) Μαρόκο

* 500 γραμ. καρότα

* 1 κτγ πάπρικα

* 1/3 κτγ καγιέν

* 2 κτγ κύμινο σκόνη

* 1/2 κτγ τζίντζερ σκόνη

* 3 κτσ ξίδι

* 3 κτσ λάδι

* 2 σκελίδες σκόρδο πολτοποιημένες

1. Πλένετε, ξύνετε τα καρότα και τα βράζετε σε αλατισμένο νερό.

Τα πολτοποιείστε στο μπλέντερ. Προσθέτετε τα μπαχαρικά και όλα τα υπόλοιπα
υλικά και τα αναμειγνύετε καλά μέχρι να γίνουν ένας ομοιογενής πολτός.
Σερβίρετε με τηγανητό ψωμί και μαύρες ελιές.