Μεταλλαγμένα – «λαθρεπιβάτες»

Από την πίσω πόρτα μπαίνουν τα μεταλλαγμένα στην ελληνική αγορά, καθώς οι
εξονυχιστικοί έλεγχοι που επιβάλλει η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν έχουν αρχίσει,
τα προϊόντα δεν έχουν σήμανση, και οι εισαγωγές από χώρες όπως η Αργεντινή και
οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται χωρίς τα απαιτούμενα πιστοποιητικά.

Χαρακτηριστικότερο όλων είναι το παράδειγμα της σόγιας. Σύμφωνα με την
περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace, στην Ελλάδα εισάγονται κάθε χρόνο πάνω από
250.000 τόνοι μεταλλαγμένης σόγιας από τις ΗΠΑ και την Αργεντινή. H σόγια αυτή
είτε πωλείται συσκευασμένη είτε χρησιμοποιείται ως συστατικό σε διάφορα
τρόφιμα (μεταξύ των οποίων γλυκά, γαλακτοκομικά, ψωμί, μπισκότα, κ.ά.) είτε
αξιοποιείται σε ζωοτροφές. Μόνο την περασμένη εβδομάδα, ακτιβιστές της
Greenpeace εντόπισαν τρία φορτία με μεταλλαγμένη σόγια και καλαμπόκι, τα οποία
είχαν προορισμό τη Θεσσαλονίκη, το Καλαμάκι Κορινθίας και την Πρέβεζα.

Δεσμεύτηκε

Το πρώτο από τα φορτία αυτά εντοπίστηκε στο πλοίο «Flag Tom», το οποίο έπλεε
προς το λιμάνι της Κορίνθου. Σήμερα περίπου το μισό φορτίο βρίσκεται
δεσμευμένο από τις υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο
περιμένει γνωμάτευση του Γενικού Χημείου του Κράτους και όλα τα απαραίτητα
πιστοποιητικά για το αν πρόκειται για μεταλλαγμένα προϊόντα ή όχι.

Σύμφωνα με την Greenpeace, το πλοίο «Flag Tom» μετέφερε 40.000 τόνους
μεταλλαγμένου σογιόσπορου και 14.000 τόνους καλαμποκιού προέλευσης Αργεντινής.

«Το 98% της παραγωγής σόγιας στην Αργεντινή είναι μεταλλαγμένη Round Ready
σόγια της εταιρείας Monsanto», εξηγεί η Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη της
εκστρατείας κατά των μεταλλαγμένων στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace.

«H ανησυχία για το καλαμπόκι είναι ακόμα μεγαλύτερη, διότι στην Αργεντινή
καλλιεργούνται μεταλλαγμένες ποικιλίες μη εγκεκριμένες από την Ευρωπαϊκή
Ένωση».

Θα ελεγχθεί

Δεκαοχτώ χιλιάδες τόνοι μεταλλαγμένου σογιάλευρου από την Αργεντινή, το οποίο
επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί σε ζωοτροφές, εντοπίστηκε επίσης στο πλοίο «UBC
Beaumont», έξω από το λιμάνι της Πρέβεζας. Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του
υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης Θωμά Αληφακιώτη, «το φορτίο θα ελεγχθεί και θα
τηρηθεί πιστά η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη σήμανση και την ιχνηλασιμότητα»
(σ.σ.: αφορά την ανίχνευση παραγώγων και υποπροϊόντων μεταλλαγμένων
συστατικών).

H συγκεκριμένη ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία έχει τεθεί σε ισχύ από τα τέλη
Απριλίου, είναι μεν αυστηρή, αλλά ιδιαίτερα πολύπλοκη ενώ προϋποθέτει υποδομή
που ακόμη δεν υπάρχει, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε καμία από τις χώρες της
Ευρώπης. Τα δεδομένα αυτά κάνουν πολλούς να ανησυχούν μήπως τελικά στην πράξη
αποδειχτεί ανεφάρμοστη.

Δυσκολίες…

Επιπλέον, όπως σημειώνει ο Δημήτρης Κουρέτας, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα
Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, «υπάρχουν προϊόντα (όπως το κρέας,
το γάλα, τα γαλακτοκομικά και τα αυγά που προέρχονται από ζώα που τρέφονται με
μεταλλαγμένες ζωοτροφές) για τα οποία η νομοθεσία δεν προβλέπει σήμανση. Είναι
εξαιρετικά δύσκολο να αφήσει κανείς εκτός της καθημερινής του διατροφής
γενετικά τροποποιημένα συστατικά. Πώς να ελέγξεις, για παράδειγμα, την ύπαρξη
ή μη γενετικά τροποποιημένων βακτηρίων ή ενζύμων, παραγώγων σόγιας, σε μία
σειρά από τροφές και αναψυκτικά που κυκλοφορούν ευρύτατα».

Ύποπτα τα εισαγόμενα από ΗΠΑ, Αργεντινή, Καναδά

ΗΠΑ, Αργεντινή και Καναδάς είναι οι χώρες-»σύμμαχοι» των μεταλλαγμένων.
Εκεί κυκλοφορούν ελεύθερα και χωρίς σήμανση. Από εκεί, μέχρι τώρα, εξάγονταν
χωρίς τα συνοδευτικά έγγραφα να αναφέρουν αν πρόκειται για μεταλλαγμένα. H
ευρωπαϊκή νομοθεσία αλλάζει τελείως το σκηνικό. Για όσα προϊόντα εισάγονται
στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εισαγωγείς τους πρέπει να αναφέρουν ρητώς
αν υπάρχουν μεταλλαγμένα συστατικά. Στην Ολλανδία, στη Γαλλία, στην Ισπανία
έχουν εισαχθεί προϊόντα με αντίστοιχες αναφορές στα «ψιλά γράμματα» της
ετικέτας. Στα ελληνικά σούπερ μάρκετ δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί αντίστοιχα.