Tο κύρος χαρίζει… υγεία

Δεν είναι μόνον ότι καλύτερα να είσαι πλούσιος και υγιής παρά φτωχός και
ασθενής: σύμφωνα με βρετανική έρευνα, ακόμη και μικρές αυξομειώσεις στον
πλούτο επιδρούν σημαντικά στην υγεία και το προσδόκιμο ζωής.

Καλά νέα. Μια ηθοποιός με Όσκαρ σαν την Χάλι Μπέρι, ζει 4 χρόνια επιπλέον σε σχέση με άλλους διάσημους συναδέλφους της

Το ερευνητικό πρόγραμμα διήρκεσε 25 χρόνια και έδειξε πως ακόμη κι ένα σπίτι
με τέσσερα υπνοδωμάτια αντί για τρία ή με μεγαλύτερο κήπο είναι αρκετό για να
αυξήσει τα χρόνια της ζωής. Και η αρχή αυτή ισχύει σε όλα τα κοινωνικά
επίπεδα: ένας (ή μία) ηθοποιός με Όσκαρ ζει τέσσερα χρόνια επιπλέον σε σχέση
με εξίσου διάσημους συναδέλφους του που δεν έχουν τιμηθεί με το επίζηλο
βραβείο. Σύμφωνα με τον σερ Μάικλ Μάρμοτ, καθηγητή επιδημιολογίας και δημόσιας
υγείας στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου, «το αξιοσημείωτο εύρημα είναι
ότι, όσο υψηλότερα βρίσκεται κανείς στην ιεραρχική τάξη τόσο υγιέστερος
πιθανόν να είναι». Ο καθηγητής πρόκειται να δημοσιεύσει τις λεπτομέρειες της
έρευνάς του σε βιβλίο που θα κυκλοφορήσει αυτή την εβδομάδα με τίτλο «Το
σύνδρομο του στάτους» (Status Syndrome, εκδ. Bloomsburry).

Μια προαγωγή

Είναι βέβαια γνωστό ότι οι πλουσιότεροι άνθρωποι ζουν περισσότερα χρόνια και
είναι υγιέστεροι από τους φτωχούς αλλά, όπως επισημαίνουν οι «Σάντεϊ Τάιμς», η
έρευνα του Μάρμοτ δείχνει πως τέτοιες ανισότητες ισχύουν σε όλο το κοινωνικό
φάσμα και για πολύ μικρές διαφορές. Βρέθηκε ότι ακόμη και μορφωμένοι άνθρωποι
με σταθερή δουλειά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πεθάνουν πρόωρα σε σχέση
με κάποιους που έχουν ελαφρώς καλύτερη δουλειά και προσόντα. H έρευνα του
Μάρμοτ δείχνει, για παράδειγμα, πως κάποιος με μεταπτυχιακό δίπλωμα έχει
καλύτερο προσδόκιμο ζωής από κάποιον με πτυχίο. Ακόμη και μια μικρή προαγωγή
μπορεί να βοηθήσει κάποιον να ζήσει περισσότερο. Ακόμη κι ένα επιπλέον
υπνοδωμάτιο ή ένας μεγαλύτερος κήπος μπορούν να βελτιώσουν την υγεία και τη
διάρκεια ζωής.

Οι έρευνες του Μάρμοτ για τη σχέση ανάμεσα στο κοινωνικό στάτους και την υγεία
ξεκίνησαν το 1967 με τις «Κυβερνητικές Μελέτες», μακροπρόθεσμα προγράμματα στο
πλαίσιο των οποίων αναλύθηκε η υγεία χιλιάδων δημόσιων λειτουργών. Οι δημόσιοι
υπάλληλοι ήταν το ιδεώδες μοντέλο, αφού όλοι έχουν υψηλή ασφάλεια εργασίας,
υγειονομική περίθαλψη και στέγαση, αλλά επίσης υπακούουν σε αυστηρή ιεραρχία.
Μελέτες έδειξαν πως οι υπάλληλοι στις κατώτερες βαθμίδες ήταν τρεις φορές
πιθανότερο να πεθάνουν πρόωρα απ’ ό,τι αυτοί στις υψηλότερες. Μολονότι υπήρχαν
διαφορές στο διαιτολόγιο και τον τρόπο ζωής ανάμεσα στους διάφορους βαθμούς
της ιεραρχίας, αυτές ήταν πολύ μικρές για να ευθύνονται για τόσο μεγάλες
ασυμφωνίες. Διαπιστώθηκε, για παράδειγμα, ότι οι καπνιστές που βρίσκονταν ψηλά
στην ιεραρχία είχαν σημαντικά μικρότερο κίνδυνο να προσβληθούν από καρδιακές
νόσους σε σχέση με αυτούς στις κατώτερες βαθμίδες. Το φαινόμενο επιβεβαιώθηκε
και από ερευνητές στην Ινδία, την Ιαπωνία, τη Ρωσία και την Αμερική.

Αυτονομία

Στο βιβλίο του ο Μάρμοτ υποστηρίζει πως η αιτία των διαφορών είναι ότι, καθώς
κάποιος ανεβαίνει σε μια κοινωνική ιεραρχία, η δύναμή του να καθορίζει πώς
εργάζεται και πώς ζει αυξάνει. «H αυτονομία – πόσο ελέγχεις τη ζωή σου – και
οι ευκαιρίες για πλήρη κοινωνική συμμετοχή είναι κρίσιμες για την υγεία, την
ευημερία και τη μακροζωία», λέει ο Μάρμοτ. Από την έρευνα διαπιστώθηκε και
ποιες πλευρές της υγείας ανταποκρίνονται περισσότερο στον πλούτο και το
στάτους: καθώς ανεβαίνει στην κοινωνική ιεραρχία, ένας άνθρωπος προστατεύεται
περισσότερο από τις καρδιακές νόσους, την αρθρίτιδα, το διαβήτη και τα
εγκεφαλικά. Και λιγότερο από τον καρκίνο.

Κερδίστε ένα Όσκαρ!

H έρευνα του σερ Μάικλ Μάρμοτ υποστηρίζεται από αρκετές άλλες μελέτες,
περιλαμβανομένης εκείνης ενός Καναδού επιστήμονα που έδειξε ότι οι νικητές των
Όσκαρ ζουν τέσσερα χρόνια περισσότερο από τους σταρ του Χόλιγουντ που δεν
έχουν κερδίσει το επίζηλο βραβείο. Μεταξύ 762 ηθοποιών, οι σταρ που δεν
κέρδισαν βραβεία πέθαναν, κατά μέσο όρο, σε ηλικία 75,8 ετών, ενώ οι πιο
επιτυχημένοι συνάδελφοί τους έζησαν επιπλέον 3,9 ώς 6 χρόνια, αναλόγως των
πόσων Όσκαρ είχαν πάρει.