Φουσκώνει το κύμα των νεόπτωχων

«Ήρθα να αγοράσω 4-5 φτηνά μπλουζάκια από τη λαϊκή για να… βγάλω το
καλοκαίρι. Πού να πήγαινα σε κατάστημα; Τα χρήματα δεν φτάνουν. Γι’ αυτό
ψάχνουμε στη λαϊκή τα φτηνά…». H περίπτωση της κ. Ελένης Μπαρτσοπούλου, που
μένει στα Πατήσια, και αναγκάζεται τα τελευταία χρόνια να ψωνίζει ρούχα από τη
λαϊκή αγορά, δεν είναι η μοναδική.

Ουρές σχηματίζονται κάθε Τετάρτη στους πάγκους με τα ρούχα στη λαϊκή της οδού
Φυλής στα Πατήσια. Εκεί μπορεί να ψωνίσει κανείς μπλούζα με 5 ευρώ, νυχτικό με
4 ευρώ, παπούτσια με 8 ευρώ. Υπάρχει μάλιστα ακόμα και πάγκος που πουλάει από
μπλούζες και σακάκια έως φορέματα και παντελόνια με 50 λεπτά το κομμάτι!

Μεγάλη αύξηση του τζίρου τους παρουσιάζουν όμως και οι πάγκοι που πωλούν είδη
που παλιότερα διετίθεντο αποκλειστικά σε καταστήματα: χαρτικά, καλλυντικά,
είδη προικός, χαλιά. «Το πιο φτηνό προϊόν στον πάγκο μου – ένα πακέτο
χαρτοπετσέτες – κοστίζει μόλις 30 λεπτά. Γι’ αυτό προτιμάει να ψωνίζει κόσμος
από εδώ», λέει ο κ. Γιώργος Αργυρός που έχει πάγκο με είδη χαρτικών. Όπως λέει
η κ. Έφη Χρονοπούλου «αγοράζω από τη λαϊκή γιατί οι τιμές είναι φτηνότερες σε
σχέση με τα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα». Από την πλευρά της η κ.
Αργυρούλα Καψοκόλη λέει ότι τα 600 ευρώ – σύνταξη του συζύγου της – «δεν
φτάνουν για να πληρώνω λογαριασμούς, κοινόχρηστα. Ψωνίζω από εδώ συσκευασίες
χαρτιών υγείας γίγας που είναι πιο οικονομικές από τα σούπερ μάρκετ».

Γκρίνια καταστηματαρχών

Ουρές καταναλωτών. Δεκάδες καταναλωτές συνωστίζονται κάθε Τετάρτη στη λαϊκή της οδού Φυλής για να αγοράσουν ρούχα σε φτηνές τιμές. Οι οικονομικές δυσκολίες δεν τους επιτρέπουν να ψωνίσουν από καταστήματα

Την ίδια στιγμή, οι καταστηματάρχες των γειτονικών καταστημάτων βλέπουν
καθημερινά την πελατεία τους να… μειώνεται και να οδηγείται στις λαϊκές
αγορές. «Δείτε πόσα ξενοίκιαστα μαγαζιά υπάρχουν γύρω γύρω και θα καταλάβετε
ποια είναι η κατάσταση», λέει ο κ. Γιάννης Τσιβεριώτης, ο οποίος διατηρεί
κατάστημα με χαλιά στην οδό Σταυροπούλου 11, μόλις λίγα μέτρα απόσταση από
λαϊκή αγορά. «Εξαιτίας της λαϊκής και των εμπόρων που πουλάνε χαλιά
αναγκάστηκα να αλλάξω κατά ένας μέρος το εμπόρευμα του μαγαζιού μου και να
φέρω και είδη μπάνιου για να ξανακερδίσω την πελατεία…».

H «φούσκα» του Χρηματιστηρίου κατά το θερμό καλοκαίρι του 1999, επέβαλε χωρίς
αντιστάσεις ένα νέο πρότυπο υπερκατανάλωσης. «Φούσκωσε» τα πορτοφόλια – σε
πολλές περιπτώσεις μόνο λογιστικά – και η λεγόμενη «επίδραση του πλούτου»
(wealth effect) δημιούργησε αυξημένες καταναλωτικές ανάγκες και νέα
καταναλωτικά πρότυπα, τα οποία θα μπορούσαν να ταιριάζουν σε συμπεριφορές
νεόπλουτων. Σήμερα, η ελληνική κοινωνία ζει την κορύφωση του αντίστροφου
κύματος – τη συνεχή αύξηση των νεόπτωχων.

Ελένη Μπαρτσοπούλου: «Τα χρήματα δεν φτάνουν. Γι’ αυτό ήρθα στη λαϊκή να αγοράσω 4-5 φτηνά μπλουζάκια για να… βγάλω το καλοκαίρι»

Τα χρέη των νοικοκυριών από καταναλωτικά δάνεια μέσα σε πέντε χρόνια
υπερδιπλασιάστηκαν και αυξήθηκαν από 5,5 δισ. ευρώ το 2000 σε 13,4 δισ. ευρώ
το 2004! Την ίδια στιγμή πολλές οικογένειες σταμάτησαν να στέλνουν τα παιδιά
τους σε ιδιωτικά σχολεία λόγω οικονομικών δυσκολιών. Το 2003 οι εγγραφές
μαθητών σε ιδιωτικά Γυμνάσια και Λύκεια μειώθηκαν κατά 7% σε σύγκριση με το
2002. Τα χρήματα δεν φτάνουν ούτε για διακοπές. Περίπου 4 στους 10 Έλληνες θα
μείνουν στο σπίτι τους το καλοκαίρι λόγω οικονομικών δυσκολιών.

Κοσμοσυρροή για ρούχα

«Λόγω των εμπόρων στη λαϊκή που πωλούν πολύ φτηνά χαλιά, αναγκάστηκα να αλλάξω το εμπόρευμά μου», λέει ο έμπορος Γιάννης Τσιβεριώτης

Χιλιάδες καταναλωτές έχουν αντικαταστήσει την αγορά ρουχισμού και άλλων ειδών
της καθημερινότητας με τα ψώνια από τις λαϊκές αγορές, που είναι πιο
οικονομικά. Χαρακτηριστική είναι η κοσμοσυρροή που παρατηρείται σε όλες τις
λαϊκές αγορές στους πάγκους με τα ρούχα. Γιατί; Πουλάνε ρούχα και παπούτσια σε
τιμές που ξεκινάνε από μισό ευρώ και τα ακριβότερα προϊόντα φτάνουν μόλις τα
10-15 ευρώ! Εντυπωσιακή είναι ταυτόχρονα η «άνθηση» που παρουσιάζουν τα
τελευταία χρόνια τα καταστήματα Κινέζων μεταναστών που πωλούν φτηνά ρούχα,
παπούτσια και άλλα προϊόντα. Τα τελευταία 2 χρόνια οι συνεχείς ανατιμήσεις
άνοιξαν τον δρόμο σε δεκάδες Κινέζους μετανάστες που ανοίγουν το ένα μετά το
άλλο καταστήματα, ακόμα και στους εμπορικότερους δρόμους της Ελλάδας.

Μόνο το 2% θα κάνει ένα μήνα διακοπές

Καλοκαίρι χωρίς διακοπές είναι αναγκασμένοι να περάσουν χιλιάδες Έλληνες
εξαιτίας των οικονομικών προβλημάτων. Τέσσερις στους δέκα Έλληνες, όπως
δείχνουν τα αποτελέσματα έρευνας του Ινστιτούτου Καταναλωτών (INKA), δεν θα
κάνουν φέτος καλοκαιρινές διακοπές. Για το 71% απ’ αυτούς, η βασική αιτία που
θα τους κρατήσει στο σπίτι είναι οι οικονομικοί λόγοι. Ακόμα όμως κι αυτοί που
θα καταφέρουν να πάνε διακοπές, όπως προκύπτει από την έρευνα, δεν έχουν την
οικονομική δυνατότητα να μείνουν σε ξενοδοχείο. Το 73% κάνει διακοπές σε
ιδιόκτητο σπίτι ή φιλικό σπίτι. H έλλειψη χρημάτων συρρικνώνει όμως και τη
διάρκεια των διακοπών. Μόλις το 2% απ’ αυτούς που θα φύγουν από τις πόλεις το
καλοκαίρι θα μπορέσουν να κάνουν διακοπές 30 ημέρες. H πλειονότητα, όπως
δείχνουν τα στοιχεία, θα κάνει διακοπές 10 ημέρες (36%), ενώ σε… μόλις 7
ημέρες θα περιοριστούν οι διακοπές για το 24% των πολιτών. Όσο για το κόστος
15ήμερων διακοπών για μία τετραμελή οικογένεια κυμαίνεται περίπου στα 2.500
ευρώ.

Λιγότεροι πηγαίνουν σε ιδιωτικά σχολεία και νοσοκομεία

Τα χρήματα δεν φτάνουν πια ούτε για την υγεία! Όπως παρατηρούν στελέχη
του χώρου, η στροφή προς τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας είναι φανερή τα
τελευταία χρόνια ενώ παράλληλα παρατηρείται μείωση των εισαγωγών στα ιδιωτικά
θεραπευτήρια.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε μεγάλο θεραπευτήριο της πρωτεύουσας οι εισαγωγές
το 2003 σημείωσαν μείωση της τάξεως του 8,5% σε σχέση με δύο χρόνια πριν.
Αντίστοιχα μειωμένες εμφανίζονται και οι επισκέψεις στα εξωτερικά ιατρεία
ιδιωτικών θεραπευτηρίων. Κι αυτό την ώρα που ο μέσος χρόνος νοσηλείας επίσης
μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να
νοσηλεύονται περισσότεροι ασθενείς.

«Σήμερα η κατάσταση φαίνεται δύσκολη για τα ιδιωτικά θεραπευτήρια, διότι αφ’
ενός η προσφορά φαίνεται ότι ξεπέρασε τις αγοραστικές δυνατότητες της ζήτησης,
λόγω και των υψηλών τιμών, και αφ’ ετέρου η ιδιωτική ασφάλιση δεν μπορεί να
αντεπεξέλθει στο αυξημένο κόστος. Οι προοπτικές για την ιδιωτική νοσοκομειακή
περίθαλψη δεν είναι καλές και πιστεύω ότι θα πρέπει να αναζητηθούν
εναλλακτικές λύσεις με τη συνεργασία τόσο με την ιδιωτική ασφάλιση όσο και με
τον δημόσιο τομέα, σε περιοχές όπου η συνεργασία αυτή μπορεί να είναι αμοιβαία
επωφελής», λέει ο κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος, καθηγητής Οικονομίας και Οργάνωσης
Υπηρεσιών Υγείας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Μείωση εγγραφών

Οι οικονομικές δυσκολίες έχουν επιπτώσεις για τα νοικοκυριά των νεόπτωχων και
στις δαπάνες για την εκπαίδευση. Μείωση των εγγραφών έως 7% στα ιδιωτικά
Γυμνάσια και Λύκεια παρουσιάζεται φέτος σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά
και η οποία αποδίδεται στις οικονομικές δυσκολίες, τονίζουν ιδιοκτήτες
σχολείων. «H μείωση αυτή οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στη μείωση της
αγοραστικής δύναμης των πολιτών», σημειώνει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης
Ιδρυτών Ιδιωτικών Σχολείων κ. Αθανάσιος Ζαχόπουλος. «H μεγαλύτερη μείωση
εμφανίζεται στις μεγάλες τάξεις. Οι περισσότεροι γονείς, κυρίως των μεσαίων
εισοδημάτων, κρίνουν ότι καλό είναι τα παιδιά τους να φοιτήσουν σε δημόσιο
σχολείο γιατί δεν μπορούν να καλύψουν τις πρόσθετα έξοδα για φροντιστήρια».
Μείωση υπάρχει και στο Δημοτικό αλλά είναι μικρότερη, της τάξεως του 1,8-2%.