Tο τέλος του κόσμου έρχεται… αργά

![]() |
![]() |
|
Στη διαφημιστική καμπάνια της ταινίας «Μετά την επόμενη μέρα», ο Παρθενώνας |
H Νέα Υόρκη πλημμυρίζει και παγώνει μέσα σε ελάχιστες ώρες. Το Λος Άντζελες
ισοπεδώνεται από ανεμοστρόβιλους. Το Τόκιο δέχεται επίθεση από χαλάζι σε
μέγεθος πορτοκαλιού. H Ακρόπολη γίνεται «θέρετρο του σκι για τους θεούς». Το
Νέο Δελχί θάβεται κάτω από μέτρα χιονιού. Στην ταινία «Μετά την επόμενη μέρα»,
που κάνει αύριο παγκόσμια πρεμιέρα, το κλίμα αλλάζει ριζικά από τη μία στιγμή
στην άλλη και ο πλανήτης καταστρέφεται.
Παρ’ όλο που οι μεταβολές του κλίματος απεικονίζονται με ρυθμούς
χολιγουντιανούς, η ταινία έχει προκαλέσει συναγερμό στους κόλπους των
επιστημόνων, αλλά και των πολιτικών. Επιστήμονες, Έλληνες και ξένοι,
επισημαίνουν στα «NEA» πως ο άνθρωπος προκαλεί ανώμαλες αλλαγές στο κλίμα, οι
οποίες είναι πλέον ορατές στο μεγαλύτερο τμήμα του πλανήτη. Και πως τα μοντέλα
πρόγνωσης προβλέπουν καταστροφές παρόμοιες με της ταινίας, έστω και σε
μικρότερη κλίμακα και μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
«Το κλίμα είναι ένα σύστημα μη γραμμικό», εξηγεί ο κ. Χρήστος Ζερεφός,
καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Βρίσκεται σε μία
εύθραυστη ισορροπία, η οποία συντηρείται επειδή διάφοροι παράγοντες στην
ατμόσφαιρα είναι λίγο έως πολύ σταθεροί. Αν όμως συμβεί κάπου μία απότομη
αλλαγή και κάποιος από αυτούς τους παράγοντες αλλάξει λόγω ανθρώπινης
παρέμβασης, το σύστημα γίνεται ασταθές. Τότε, οι μεταβολές μπορεί να μη γίνουν
σκαλί σκαλί, αλλά με ραγδαίους ρυθμούς».
Πίεση για λήψη μέτρων
![]() |
|
«Οι κλιματικές αλλαγές μπορεί να γίνουν τα προσεχή 50 ή 100 χρόνια. H γενική |
Ένα από τα καμπανάκια που ήδη προειδοποιούν ότι κάτι δεν πάει καλά είναι τα
ακραία καιρικά φαινόμενα. Το εντυπωσιακό, όσο και τρομακτικό, στοιχείο στο
παγκόσμιο κλίμα τα τελευταία χρόνια είναι η συχνή και πολλαπλή εμφάνισή τους,
συνεχίζει ο καθηγητής. «Βλέπουμε μάλιστα ποικίλα ακραία φαινόμενα το ίδιο
διάστημα σε πολλές διαφορετικές περιοχές του κόσμου».
Επιστημονικές επιτροπές σε Ηνωμένες Πολιτείες, Βρετανία και άλλες χώρες
υποδέχονται την ταινία του Ρόλαντ Έμεριχ ως «θείο δώρο» και τη χρησιμοποιούν
ως μέσο πίεσης προς τις κυβερνήσεις για λήψη μέτρων που θα αποτρέψουν
μελλοντικές καταστροφές. «Ήδη έχει γίνει μεγάλη ζημιά στο κλίμα. Είναι όμως
αναστρέψιμη αν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. Το κακό είναι ότι τα αποτελέσματα
των αερίων του θερμοκηπίου, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, δεν θα εξαφανιστούν
σε λίγα χρόνια, αλλά θα είναι ορατά ακόμα και για έναν αιώνα», τονίζει ο κ.
Ζερεφός.
Σύμφωνα με την ταινία, η μεθαυριανή ημέρα επιφυλάσσει μία νέα εποχή
παγετώνων σε όλη τη γη. Στην πραγματικότητα, τα στοιχεία και τα μοντέλα
προβλέπουν υπερθέρμανση σε πολλά σημεία της γης και περισσότερο ψύχος σε άλλα.
Ο κ. Κώστας Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών,
εξηγεί: «Το σενάριο στο οποίο αναφέρεται η ταινία είναι το σχετικό με το ρεύμα
του Κόλπου, το οποίο είναι θερμό και ξεκινά από τον Κόλπο του Μεξικού με
κατεύθυνση προς τον Ατλαντικό, περνώντας από τα ανοιχτά της Πορτογαλίας.
Φθάνοντας στον Βόρειο Ατλαντικό το ρεύμα αυτό βυθίζεται και επιστρέφει
υπογείως προς τον Νότο. Επειδή το ρεύμα είναι θερμό, ο καιρός στις περιοχές
από τις οποίες περνά (π.χ. Νορβηγία) δεν είναι τόσο ψυχρός όσο στις
βορειότερες περιοχές. Το σενάριο αυτό, λοιπόν, λέει ότι λόγω της θέρμανσης του
πλανήτη θ’ αρχίσουν να λειώνουν οι πάγοι στην Αρκτική, με αποτέλεσμα να
σταματήσει το θερμό ρεύμα του Κόλπου προς τη Δυτική Ευρώπη και να πέσει η
θερμοκρασία στις περιοχές τις οποίες επηρεάζει».
Κλιματικές αλλαγές πιο θανατηφόρες από την τρομοκρατία
![]() |
Τον Οκτώβριο του 2003, δύο σύμβουλοι ενέργειας, ο πρώην επικεφαλής σχεδιασμού
του ομίλου Royal Dutch/Shell Group, Πίτερ Σβαρτζ, και ο Νταγκ Ράντολ, του
Global Business Network, συνέταξαν μία έκθεση για το αμερικανικό Πεντάγωνο, με
τίτλο «Μαντεύοντας το αδιανόητο». H 22 σελίδων έκθεση περιέχει μία σειρά
εξαιρετικά δυσοίωνων προβλέψεων για τις συνέπειες που θα προκαλέσει τα επόμενα
χρόνια στη Γη το φαινόμενο του θερμοκηπίου. H αποσιώπηση της έρευνας, της
οποίας τα πορίσματα είναι ταπεινωτικά για την κυβέρνηση Μπους – που έχει
διαψεύσει ακόμη και το γεγονός ότι παρατηρείται αλλαγή του κλίματος – δεν
ευοδώθηκε, αφού η έρευνα διέρρευσε πριν από τρεις μήνες.
H έκθεση του αμερικανικού Πενταγώνου προβλέπει ότι το λειώσιμο του
αρκτικού πάγου, που έχει χαμηλότερη πυκνότητα από το αλμυρό νερό, θα
πλημμυρίσει τον Ατλαντικό με ψυχρό γλυκό νερό. H εξέλιξη αυτή έως το 2010,
είτε θα επιβραδύνει είτε θα σταματήσει το σχετικά θερμό κυκλοφοριακό σύστημα
που είναι γνωστό ως ρεύμα του Κόλπου. Το αποτέλεσμα θα είναι ότι, ενώ η
υπόλοιπη υφήλιος θα εξακολουθεί να γίνεται όλο και θερμότερη, η Δυτική Ευρώπη
και η Βόρεια Αμερική θα γίνουν σημαντικά πιο ψυχρές και το σχετικά ξηρό
εσωτερικό της Ευρώπης σύντομα θα έχει κλίμα συγκρίσιμο με το κλίμα της
Σιβηρίας!
Και αυτή είναι μόνο η αρχή. Γιατί οι δύο ειδικοί προβλέπουν, επίσης, ότι η
έρημος θα επεκταθεί στην Κίνα, όλο και περισσότερες πλημμύρες θα πλήττουν την
Ευρώπη, μεγάλο μέρος της Ολλανδίας θα πλημμυρίσει από σφοδρές καταιγίδες, με
αποτέλεσμα να καταστούν μη κατοικήσιμες μεγάλες περιοχές της χώρας. Οι
πόλεμοι, υποστηρίζουν, θα γίνονται στο εξής για τους φυσικούς πόρους και την
επιβίωση και όχι για τη θρησκεία, την ιδεολογία ή την τιμή του έθνους. Έως το
2010, οι ΗΠΑ και η Ευρώπη θα έχουν κατά ένα τρίτο περισσότερες ημέρες κατά τις
οποίες η θερμοκρασία θα υπερβαίνει τους 32 βαθμούς Κελσίου. Το κλίμα θα γίνει
οικονομικό πρόβλημα, καθώς καταιγίδες, ξηρασίες και καύσωνες θα προκαλούν
καταστροφές στους αγρότες.
Πολλοί θεωρούν υπερβολικές τις προβλέψεις αυτές. Όπως λέει στα «NEA» ο Μάνος
Σαφός, υπεύθυνος της εκστρατείας της Greenpeace για τις κλιματικές αλλαγές, «η
έκθεση του Πενταγώνου είναι ένα εξαιρετικά ακραίο σενάριο αλλά, όπως και να
‘χει, υποδηλώνει πόσο σοβαρό είναι το θέμα». «H ουσία είναι ότι τις κλιματικές
αλλαγές τις ζούμε ήδη. Από το 1987 και μετά, ο πλανήτης έζησε τα δέκα
θερμότερα χρόνια. Αποτελεί απόλυτη βεβαιότητα ότι το κλίμα της Γης αλλάζει»,
τονίζει.
Καύσωνες και ξηρασία στην Ελλάδα
![]() |
|
Κώστας Λαγουβάρδος |
«Προβλέπονται περισσότεροι καύσωνες και λιγότερες βροχοπτώσεις στην Ελλάδα και
την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τα επόμενα χρόνια»,
σημειώνει ο κ. Χρήστος Ζερεφός, καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Στο ίδιο συμπέρασμα είχε φθάσει και έρευνα του Εθνικού Αστεροσκοπείου για τις
κλιματικές αλλαγές στη Μεσόγειο, η οποία προέβλεπε την πιθανότητα οι
θερμοκρασίες στην περιοχή να αυξηθούν έως και κατά 3,5 βαθμούς Κελσίου μέχρι
το 2050.
Οι περιοχές που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασίας και ευαισθησία
είναι αυτές της Νοτίου Μεσογείου. Ιδιαίτερα για την Ελλάδα, είχε προβλεφθεί
μείωση των βροχοπτώσεων. Μάλιστα, η Νότιος και η Ανατολική Ελλάδα, και ειδικά
η Αττική, η Θεσσαλία, η Θεσσαλονίκη και η Ανατολική Πελοπόννησος είναι πιθανόν
να δουν τη μεγαλύτερη μείωση ετήσιων βροχοπτώσεων σε όλη τη Βόρειο Μεσόγειο.
«Το σενάριο αυτό, σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα θα γνωρίσει ξηρότητα και ζέστη
και η Βόρεια Ευρώπη περισσότερες βροχές, εξακολουθεί να είναι το κυρίαρχο»,
λέει στα «NEA» ο πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κ. Δημήτρης
Λάλας.
«H ψύχρανση της Βορείου Ευρώπης έχει να κάνει με το ρεύμα του Κόλπου,
αλλά αυτό μπορεί να μη λειτουργήσει σύμφωνα με τις προβλέψεις. Υπάρχει κι ένα
δεύτερο σενάριο, το οποίο δεν είναι καταστροφικό. Πάντως, είναι δύσκολο να
εκτιμήσει κανείς τις επιπτώσεις στη Μεσόγειο, αλλά και στην Ελλάδα, επειδή
βρισκόμαστε σε περιοχή οριοθέτησης και το ίδιο συμβαίνει και με τα συστήματα
καιρού. Επιπλέον, η εναλλαγή βουνού και θάλασσας δημιουργεί τοπικές κλιματικές
συνθήκες, οι οποίες δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθούν. Πάντως, δεν πρόκειται να
γίνουμε Σιβηρία. Αίγυπτος, όμως, ίσως…».
Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι το κλίμα αλλάζει, συμπληρώνει ο κ. Λαγουβάρδος.
H Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία, χρησιμοποιώντας ένα κλιματικό μοντέλο,
«κατάφερε να σταματήσει τεχνητά το Ρεύμα του Κόλπου και είδε ότι αν συμβεί
κάτι τέτοιο σε 10 – 20 χρόνια η θερμοκρασία στην Αγγλία θα πέσει κατά πέντε
βαθμούς σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα».
Αλήθειες και ψέματα στην οθόνη
Στην ταινία: Ο καύσωνας στη Νέα Υόρκη μετατρέπεται σε παγετό μέσα σε
λίγες ώρες.
Στην πραγματικότητα: H θερμοκρασία σε πολλά μέρη της γης μπορεί να
πέσει, αλλά όχι τόσο απότομα όσο στο έργο. Αυτό που μπορεί να συμβεί σε έναν
θερμότερο κόσμο είναι να συνδυαστούν οι αυξημένες βροχοπτώσεις σε μέσα και
υψηλά γεωγραφικά πλάτη με το νερό που λειώνει από τους παγετώνες και να
ανεβάσουν τη στάθμη των υδάτων στους ωκεανούς. Τότε θα επηρεάσει ωκεάνια
ρεύματα, όπως το σημαντικό ρεύμα του Κόλπου που μεταφέρει θερμότητα από τους
Τροπικούς προς τα βόρεια. Μειώνοντας τη θερμότητα του ρεύματος, η θερμοκρασία
στη Βόρεια Αμερική και κυρίως στη Βόρεια Ευρώπη θα πέσει. Αλλά για να γίνει
αυτό, θα χρειαστούν χρόνια ή δεκαετίες ολόκληρες, καθώς οι ωκεανοί μεταφέρουν
θερμότητα και ψύχος με πολύ πιο αργούς ρυθμούς από ό,τι η ατμόσφαιρα. Από την
άλλη όμως, φαινόμενα όπως το Ελ Νίνιο, μπορούν να αλλάξουν το τοπικό κλίμα σε
λίγες εβδομάδες.
Στην ταινία: Μία μεγάλη χιονοθύελλα χτυπά το Νέο Δελχί, καθώς οι πάγοι
εισβάλλουν στο Νότιο Ημισφαίριο.
Στην πραγματικότητα: Οι εκπομπές ρύπων ανθρώπινης προέλευσης έχουν τη
δυνατότητα να ψυχράνουν κάποια μέρη της γης αλλάζοντας την κυκλοφορία των
ωκεάνιων ρευμάτων, αλλά δεν μπορούν να επηρεάσουν ολόκληρο τον πλανήτη. Κι
αυτό γιατί τα αυξημένα επίπεδα αερίων του θερμοκηπίου θα ανεβάσουν τη μέση
θερμοκρασία σε όλον τον κόσμο. Επιπλέον, η τροχιά της Γης είναι σε διαφορετική
φάση από ό,τι στην τελευταία Εποχή των Παγετώνων πριν από 20.000 χρόνια. Έτσι,
το Βόρειο Ημισφαίριο δέχεται μεγαλύτερη ηλιακή ενέργεια το καλοκαίρι,
αποκλείοντας μία νέα παγωμένη περίοδο.
Στην ταινία: Ανεμοστρόβιλοι χτυπούν το Λος Άντζελες και χαλάζι στο
μέγεθος πορτοκαλιού πέφτει στο Τόκιο.
Στην πραγματικότητα: Σύμφωνα με τα μοντέλα πρόγνωσης, οι κλιματικές
αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν πολύ πιο έντονες καταιγίδες, τυφώνες και άλλα
ακραία καιρικά φαινόμενα. Σε έναν θερμότερο κόσμο, η εξάτμιση των υδρατμών θα
γίνεται πιο γρήγορα, τροφοδοτώντας την ατμόσφαιρα με περισσότερα καύσιμα για
την πρόκληση καταιγίδων. Στις ΗΠΑ, αυτό έχει αποδειχθεί επιστημονικά με τις
βροχοπτώσεις και τις χιονοπτώσεις.
INFO
H ταινία «Μετά την επόμενη μέρα» θα προβάλλεται παγκοσμίως (και στις ελληνικές
αίθουσες) από αύριο, Παρασκευή.
LINKS
http: //www.thedayaftertomorrow.com
http: //www.ems.org/climate/pentagon-climatechange.pdf


















