BIOΛOΓIKA ΠPOΪONTA Kτηνοτροφία

H βιολογική κτηνοτροφία, που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ευρύτερης
βιολογικής γεωργίας, αναπτύχθηκε από το 1980 και μετά στην Αγγλία, τη Δανία,
τη Δυτική – τότε – Γερμανία και την Αυστρία.

Τα κυριότερα ζωικά προϊόντα που παράγονται με βιολογικό τρόπο και διατίθενται
στις αγορές της Ευρώπης σήμερα είναι το κρέας, κυρίως μοσχαρίσιο, το γάλα,
ορισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γιαούρτι και διάφορα τυριά, τα αυγά
και το κρέας των πουλερικών.

Ενδεικτικά, στη Γερμανία παράγονται 224 εκατ. λίτρα βιολογικού γάλακτος τον
χρόνο, στην Ελβετία 210, στην Αυστρία 170, στη Δανία 140.

Στη Γαλλία σφάζονται κάθε χρόνο 25.000.000 βιολογικά κοτόπουλα, ενώ η
κατανάλωση βιολογικού κρέατος πλησιάζει τους 2.000 τόνους. Για την Ελλάδα
επίσημα στοιχεία για λειτουργία αναγνωρισμένων βιολογικών εκτροφών δεν υπήρχαν
μέχρι το τέλος του 1999.

Μετά της 24 Αυγούστου 2000 έχει αρχίσει η παραγωγή ορισμένων αναγνωρισμένων
βιολογικών ζωικών προϊόντων, όπως αυγών, κρέατος, πουλερικών, χοιρινού
κρέατος, προϊόντων πρόβειου γάλακτος και έπεται συνέχεια.

Οι προοπτικές για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας (φυτικής και ζωικής
παραγωγής) φαίνονται ιδιαίτερα ευνοϊκές.

H βιολογική κτηνοτροφία είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη βιολογική γεωργία

Στη χώρα μας, αρμόδια για την εφαρμογή του κανονισμού είναι η Γενική Διεύθυνση
Ζωικής Παραγωγής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ήδη, το
ενδιαφέρον από τους κτηνοτρόφους είναι μεγάλο, αν και υπάρχουν αντικειμενικές
δυσκολίες. H συμβατική κτηνοτροφία εντατικής μορφής δεν είναι εύκολο να
μετατραπεί σε βιολογική, αφού απαιτούνται μεγάλες εκτάσεις – με εξαίρεση ίσως
την εντατική αιγοπροβατοτροφία, η οποία στη χώρα μας είναι σχεδόν σε
προβιολογικό στάδιο (περίπου το 80%). Δυσκολότερη θα είναι η μετατροπή των
ορνιθοτροφείων, αφού οι κότες αναπτύσσονται σε κλωβούς με υπερεντατικούς
ρυθμούς.

H κοινοτική νομοθεσία για τη βιολογική κτηνοτροφία δημοσιεύτηκε για πρώτη
φορά μετά την εμφάνιση στον ορίζοντα του ζητήματος των γενετικά τροποποιημένων
τροφών, για τα οποία υπάρχουν πολλές και αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις. Σκόπιμα
υπήρξαν στην οδηγία αυτή πολλές παρεκκλίσεις και περίοδοι προσαρμογής, με
σκοπό να ενθαρρυνθούν οι παραγωγοί στο εγχείρημά τους και να ενταχθούν στο
βιολογικό σύστημα παραγωγής.

«Οι παραγωγοί που θα ασχοληθούν με τη βιολογική κτηνοτροφία, πρέπει να
σκέπτονται όχι μόνο ως παραγωγοί, αλλά κυρίως ως καταναλωτές», εξηγεί ο κ.
Σπύρος Σγούρος από τη ΔΗΩ. «Πρέπει να διαθέτουν οικολογική συνείδηση».

Στον ευρωπαϊκό κανονισμό θεσπίζονται οι κανόνες

Στις γενικές διατάξεις του κανονισμού αναφέρεται ότι η βιολογική κτηνοτροφία
αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της οργάνωσης της παραγωγής στη βιολογική γεωργία,
συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξή της μέσα από τη βελτίωση και τον
εμπλουτισμό των εδαφών.

Προκειμένου να αποφεύγεται η ρύπανση, οι εκμεταλλεύσεις που εφαρμόζουν
βιολογικούς τρόπους παραγωγής, οφείλουν να έχουν επαρκείς αποθηκευτικούς
χώρους, να αποκλείονται οι υπερβολικές πυκνότητες των ζώων, καθώς επίσης να
υπάρχει πρόβλεψη διασποράς των ζωικών στερεών και υγρών απόβλητων. Τα απόβλητα
των ζώων στις εντατικές εκτροφές παράγονται με μαζικό τρόπο και καταλήγουν σε
υδάτινους ή περιορισμένης επιφάνειας εδαφικούς αποδεκτές, δημιουργώντας σοβαρά
προβλήματα ρύπανσης (η Ολλανδία έχει ήδη σημαντικότατο πρόβλημα ρύπανσης αυτού
του είδους).

Τα ζώα ελευθέρας βοσκής δεν ανήκουν στη βιολογική κτηνοτροφία

Σύμφωνα με τη ΔΗΩ, (πιστοποιητικός οργανισμός βιολογικών προϊόντων) τα ζώα
ελευθέρας βοσκής δεν μπορούν να θεωρηθούν ζώα βιολογικής κτηνοτροφίας. «Οι
περισσότεροι κτηνοτρόφοι οδηγούν τα κοπάδια τους σε ορεινά βοσκοτόπια το
καλοκαίρι και κατεβαίνουν στον κάμπο (σε γεωργικές εκτάσεις συμβατικών
καλλιεργειών) μόλις χειμωνιάσει. Κατά συνέπεια, τα ζώα δεν βόσκουν όλο τον
χρόνο σε φυσική βλάστηση και άρα η μετάβαση στη βιολογική κτηνοτροφία δεν θα
είναι και τόσο ανώδυνη», υποστηρίζει ο Οργανισμός Πιστοποίησης.

H ύπαρξη βιολογικής κτηνοτροφίας στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση,
όπως άλλωστε συνέβη τα πρώτα χρόνια και με τα βιολογικά γεωργικά προϊόντα,
ιδιαίτερα όσον αφορά την πιστοποίηση, την εμπορία και τη διακίνηση. «Στα αυγά
και στο τυρί, τα πράγματα ίσως είναι ευκολότερα.

H μεγαλύτερη δυσκολία αντιμετωπίζεται με το κρέας. «Ο Έλληνας δεν είναι
συνηθισμένος να αγοράζει τυποποιημένο κρέας – με εξαίρεση το κοτόπουλο – όπως
οι Ευρωπαίοι. Και αναπόφευκτα, για να ξεχωρίζουν στο κρεοπωλείο τα βιολογικά
από τα συμβατικά κρέατα, θα πρέπει να υπάρχει πιστοποίηση, άρα θα
τυποποιηθούν», εξηγεί ο κ. Σπύρος Σγούρος από τη ΔΗΩ.

Απαγορεύεται η χρήση ορμονών για τον έλεγχο της αναπαραγωγής ή για άλλους σκοπούς

H χρησιμοποίηση κτηνιατρικών φάρμακων στη βιολογική κτηνοτροφία πρέπει να
γίνεται με τις ακόλουθες αρχές:

* Χορήγηση ομοιοπαθητικών φάρμακων
(φυτικές-ζωικές-ανόργανες ουσίες, παρασκευασμένες με την ειδική μέθοδο της
δυναμοποίησης, η οποία και πρέπει να αναγράφεται στα σκευάσματα επακριβώς).

* Χορήγηση φυτοθεραπευτικών φαρμάκων, φυτικών
εκχυλισμάτων, εκτός των αντιβιοτικών, αποστάγματα χωρίς επεξεργασία με
απαγορευμένες ουσίες.

Αν η χρησιμοποίηση των παραπάνω σκευασμάτων δεν έχει αποτέλεσμα στην
αντιμετώπιση της ασθένειας ή της σωματικής βλάβης, επιβάλλεται άλλη θεραπεία
για να μην υποφέρει το ζώο και επιτρέπεται ως δεύτερη επιλογή η χρήση
αλλοπαθητικών συνθετικών χημικών φαρμάκων ή αντιβιοτικών. Σε περίπτωση
χορήγησής τους διπλασιάζεται ο χρόνος αναμονής της διάθεσης των ζωικών
προϊόντων και υπάρχουν σαφείς απαγορευτικές διατάξεις και περιορισμοί στη
χορήγησή τους, ανάλογα με το είδος του ζώου και τη διάρκεια της ζωής του.

Απαγορεύεται η χρήση ουσιών για την προώθηση της ανάπτυξης ή της αναπαραγωγής,
καθώς και η χρήση ορμονών ή παρόμοιων ουσιών για τον έλεγχο της αναπαραγωγής ή
για άλλους σκοπούς. Επιτρέπεται μόνο η χορήγηση τέτοιων ουσιών σε ένα
συγκεκριμένο ζώο ως θεραπευτική αγωγή και μόνο κάτω από ορισμένες
προϋποθέσεις, όταν έχουν χρησιμοποιηθεί και αποτύχει εναλλακτικές θεραπευτικές
μέθοδοι.

Όταν χρησιμοποιούνται κτηνιατρικά φάρμακα πρέπει να καταγράφεται ο τύπος του
προϊόντος, καθώς και λεπτομερή στοιχεία για τη διάγνωση, τη δοσολογία, τον
τρόπο και τον χρόνο χορήγησης και την προθεσμία αναμονής πριν δοθούν τα
προϊόντα στην κατανάλωση. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι στη διάθεση των
κτηνιατρικών υπηρεσιών ή των φορέων επιθεώρησης πριν τα ζώα ή τα προϊόντα τους
δοθούν στην κατανάλωση ως βιολογικά κτηνοτροφικά προϊόντα.

Οι 7 κανόνες της βιολογικής κτηνοτροφίας

Οι βασικές αρχές της βιολογικής κτηνοτροφίας είναι:

1. Επιβάλλεται η διατήρηση και η προώθηση της βιοποικιλότητας με την
αξιοποίηση εγχώριων φυλών και τύπων ζωών.

2. Τα ζώα που εκτρέφονται με βιολογικό τρόπο αποκλειστικά, να
βρίσκονται σε ξεχωριστές εγκαταστάσεις, όταν στο αγρόκτημα υπάρχουν και
«συμβατικά» ζώα.

3. Στα πρώτα στάδια επιτρέπονται κάποιες παρεκκλίσεις, όσον αφορά τις
βιολογικές κτηνοτροφές.

4. Εφαρμόζονται ομοιοπαθητικές και φυτοθεραπευτικές αγωγές πρόληψης και
θεραπείας στα ζώα και περιορίζονται στο ελάχιστο τα αλλοπαθητικά φάρμακα.

5. Απαγορεύονται οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί και τα προϊόντα
που προέρχονται απ’ αυτούς.

6. H τήρηση αυτών των γενικών διατάξεων είναι υποχρεωτική τόσο κατά την
περίοδο μετατροπής της εκτροφής όσο και κατά τη βιολογική περίοδο.

7. H υγιεινή των ζώων στη βιολογική κτηνοτροφία είναι ο πρωταρχικός στόχος.