BIOΛOΓIKA ΠPOΪONTA H μεγάλη στροφή

Έζησε το αδιέξοδο της γεωργίας των φυτοφαρμάκων, όχι μόνο στις καλλιέργειες
αλλά και στην τσέπη του. Πριν από 10 χρόνια, ο Κώστας Σπαντιδάκης αποφάσισε τη
μεγάλη στροφή. Σήμερα διατηρεί βιολογικό θερμοκήπιο στην Κρήτη. Δηλώνει
ευτυχής με την επιλογή του και περιγράφει βήμα προς βήμα τη διαδρομή.

Συγκέντρωσε ο ίδιος όλες τις πληροφορίες που χρειάστηκε σε ένα βιβλίο. Σεμνός και διακριτικός, ο κ. Σπαντιδάκης πάλεψε καιρό με το δίλημμα αν ήταν ο ίδιος κατάλληλος να δώσει συμβουλές. Επείσθη όμως και πήρε την απόφαση να μεταδώσει τη δική του εμπειρία

Το 1980 έβαλε τέλος στην περιπλάνησή του στην Αθήνα και στο εξωτερικό, έπαψε
να εργάζεται ως ηλεκτρολόγος και αποφάσισε να επιστρέψει στην Κρήτη για να
καλλιεργήσει τα επτά στρέμματα πατρογονικών κτημάτων. Ασχολήθηκε με τη
συμβατική γεωργία. Με φυτοφάρμακα κι αυτός, όπως οι περισσότεροι, καλλιεργούσε
στο θερμοκήπιο οπωροκηπευτικά: ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές…

«Όπου και να κοίταζα, συναντούσα αδιέξοδο», λέει ο ίδιος. «Δημιουργήθηκαν
φυλές εντόμων ανθεκτικές στα εντομοκτόνα, αντιμετώπιζα προβλήματα με κάθε
λογής ασθένειες του εδάφους, ενώ χρόνο με τον χρόνο τα φυτοφάρμακα απαιτούσαν
όλο και μεγαλύτερες επενδύσεις και η παραγωγή εμφανιζόταν μειωμένη. Κι από
κάθε άλλη άποψη, έπεφτα σε… τοίχο. Είχα ήδη δημιουργήσει οικογένεια, είχα
δύο μωρά… Σιγά σιγά, από τη συμβατική καλλιέργεια πέρασα στην ολοκληρωμένη –
προσπαθούσα δηλαδή να φέρω σε πιο ορθολογικά όρια τη χρήση των φυτοφαρμάκων.
Αυτός ήταν ο προθάλαμος για τη μετάβαση στη βιολογική γεωργία, στις ηπιότερες
μορφές καλλιέργειας, χωρίς φάρμακα, με την εισαγωγή ωφέλιμων εντόμων και
ζιζανίων»…

Δεν υπήρχε προηγούμενο σε θερμοκήπια της Ελλάδας. Ο κ. Σπαντιδάκης ανέτρεξε
στη διεθνή βιβλιογραφία, αναζήτησε παραδείγματα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Σιγά σιγά, τα πράγματα μπήκαν σε μια σειρά. Εφάρμοσα πρωτοποριακές τεχνικές
ηλιοθέρμανσης, χρησιμοποίησα ωφέλιμους μικροοργανισμούς, ικανούς να
αντιμετωπίσουν τους παθογόνους, έφερα ειδικές τροφές για την ανάπτυξή τους.
Σιγά σιγά, το οικοσύστημα άρχισε να ανακτά τη φυσική του κατάσταση και να
λειτουργεί σωστά, ενώ το έδαφος ξαναβρήκε την υγεία που είχε χάσει εξαιτίας
των χημικών».

Τα δύσκολα πρώτα χρόνια της μετάβασης πέρασαν. Σήμερα ο Κώστας Σπαντιδάκης
απολαμβάνει τους καρπούς των κόπων του και βλέπει με χαρά τα βιολογικά
προϊόντα να διεισδύουν στην τοπική αγορά της Κρήτης, να επιλέγονται από ολοένα
και περισσότερους καταναλωτές, να γίνονται στόχος όλο και περισσότερων
καλλιεργητών. «Είναι ψέμα πως δεν μπορείς να έχεις μεγάλη παραγωγή βιολογικών
προϊόντων. Τα κτήματα είναι συνήθως μικρά, όμως οι αποδόσεις τους σε σχέση με
τις συμβατικές καλλιέργειες είναι συγκρίσιμες ή και ανώτερες. Είναι αλήθεια
βέβαια πως το κόστος είναι μεγαλύτερο. Κι αυτό γιατί οι βιολογικές
καλλιέργειες δεν γίνονται με εντατικούς ρυθμούς. Οι εργασίες γίνονται με τα
χέρια, η παραγωγή δεν είναι εξασφαλισμένη, είναι πολύ εύκολο ακόμη και χαθούν
καλλιέργειες. Από την άλλη, στη χημική γεωργία ξεχνάμε να υπολογίσουμε το
κοινωνικό και οικολογικό κόστος, το οποίο κάθε άλλο παρά αμελητέο είναι. Τα
φυτοφάρμακα υπόσχονται στους αγρότες λιγότερη δουλειά και περισσότερα κέρδη.
Προσωρινά ορισμένοι βγαίνουν κερδισμένοι, αλλά το τίμημα είναι υψηλό: μόλυνση
εδαφών, νερών, αρρώστιες στον άνθρωπο και τα ζώα, καταστροφή της
βιοποικιλότητας αλλά και αισθητική καταστροφή του τοπίου από τις
μονοκαλλιέργειες».

INFO

Πρακτικές συμβουλές, πολλές λεπτομέρειες, πληροφορίες για τα ωφέλιμα
έντομα και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, σε μία σύνοψη της εμπειρίας των 10
τελευταίων χρόνων, περιλαμβάνονται στο βιβλίο του Κώστα Σπαντιδάκη «Βιολογικές
Καλλιέργειες στο Θερμοκήπιο», το οποίο κυκλοφόρησε στο Ρέθυμνο και τυπώθηκε
από τη Γραφοτεχική Κρήτης.