BIOΛOΓIKA ΠPOΪONTA Aγροτουρισμός

Φωτογραφίες από παραδοσιακό οικισμό αγροτουρισμού, στη Μηλιά Χανίων

1. Τι είναι; Ο αγροτουρισμός δεν είναι μόνο μια ήπια μορφή τουρισμού
και ανάπτυξης της υπαίθρου. Είναι ουσιαστικά μια αναπτυξιακή διαδικασία, μια
μορφή τουρισμού που δεν επεμβαίνει στο περιβάλλον, δεν το αλλοιώνει. Φέρνει
τον κάτοικο της πόλης στο περιβάλλον του χωριού, της επαρχίας, της αγροτικής
ζωής και του δίνει τη «δυνατότητα» να ενσωματωθεί στις τοπικές συνθήκες.

2. Τι σημαίνει πρακτικά για τον επισκέπτη; Δεν υπάρχουν μεγάλες
ξενοδοχειακές μονάδες, εμπορικά κέντρα, κέντρα διασκέδασης. Ο επισκέπτης μένει
σε παραδοσιακούς οικισμούς, σε ξενώνες ειδικά διαμορφωμένους, σε παραδοσιακά
σπίτια και χωριά.

Στον αγροτουρισμό τα καταλύματα δεν είναι μεγάλες, αχανείς και απρόσωπες
μονάδες. Επιβάλλεται να είναι μικρές μονάδες, πλήρως εναρμονισμένες με το
περιβάλλον και την αρχιτεκτονική δόμηση του τόπου, δημιουργημένες ειδικά για
τον σκοπό αυτό, είτε παλιά παραδοσιακά κτίσματα που αναπαλαιώνονται. Στον
αγροτουρισμό μπορούν ακόμα να χρησιμοποιηθούν εγκαταλελειμμένα σπίτια ή
οικισμοί, ακόμα και παλιά πέτρινα σχολεία, αρχοντικά, οτιδήποτε φανερώνει την
ιστορία του τόπου και αξίζει να διατηρηθεί. Είναι αξιοζήλευτο ότι στην Κύπρο
διασώθηκαν με αυτόν τον τρόπο ολόκληρα χωριά και οικισμοί που είχαν
εγκαταλειφθεί από την εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση.

Τα καταλύματα αγροτουρισμού μπορούν ακόμα να είναι δωμάτια (ειδικά
κατασκευασμένα με όλες τις ανέσεις) μέσα στον ευρύτερο χώρο ενός μεγάλου
αγροτόσπιτου και αγροκτήματος (όπως συμβαίνει και στη γειτονική μας Ιταλία),
όπου ο επισκέπτης έχει την εμπειρία της συνύπαρξης με την οικογένεια.

Ο επισκέπτης συμμετέχει στις αγροτικές εργασίες του χωριού και στην παραγωγή
παραδοσιακών προϊόντων που πιθανώς να είχαν εκλείψει, διατηρεί ή αναβιώνει
τέχνες που διαφορετικά θα είχαν «πεθάνει», συντηρεί τις μνήμες με την αναβίωση
εθίμων και παραδοσιακών εκδηλώσεων, γίνεται κανάλι επικοινωνίας των
απομονωμένων περιοχών και δίνει προοπτικές στους νέους της περιφέρειας.

3. Πώς συνδέεται ο αγροτουρισμός με τα βιολογικά προϊόντα; Ένα από τα
χαρακτηριστικά του αγροτουρισμού είναι η απόλαυση από τον ταξιδιώτη τοπικών
φαγητών που βασίζονται σε παραδοσιακές συνταγές και παρασκευάζονται με
βιολογικά προϊόντα. Το φαγητό το οποίο προσφέρεται στις περιπτώσεις αυτές
πρέπει πάντα να είναι καλής ποιότητας, ικανής ποσότητας και ποικιλίας,
φτιαγμένο με τοπικά προϊόντα και παραδοσιακές συνταγές. H παροχή δεν πρέπει να
μπερδεύεται ποτέ με προϊόντα π.χ. που μπορεί κανείς να βρει στην ευρεία
κατανάλωση. Για παράδειγμα, ο κάτοικος της πόλης επιθυμεί να έχει στο πρωινό
του φρέσκο ζυμωτό ψωμί και όχι συσκευασμένες φρυγανιές, μυρωδάτο σπιτικό γλυκό
και όχι αγορασμένο από το σούπερ μάρκετ.

Οι νοστιμιές του τόπου, οι παλιές συνταγές της γιαγιάς, τα προϊόντα που
φτιάχνονται από απλά, φυσικά, φρέσκα υλικά και μας θυμίζουν τη ζεστασιά του
οικογενειακού τραπεζιού αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του αγροτουρισμού.
Παράλληλα είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι επισκέπτες που γεύονται τα
εδέσματα και τα γευστικά – βιολογικά συνήθως – προϊόντα ενός τόπου επιθυμούν
να αγοράσουν φεύγοντας αυτά που τους αρέσουν, ακόμα και να τα παραγγέλνουν
τακτικά.

4. H συμμετοχή σε ένα πρόγραμμα αγροτουρισμού σημαίνει «παθητικές» διακοπές;
H παραμονή στην ύπαιθρο μπορεί να εμπλουτισθεί με ποικίλες δραστηριότητες,
με τα λεγόμενα «σπορ κοντά στη φύση» ή «σπορ περιπέτειας». Ένα ορμητικό ποτάμι
μπορεί να είναι μια θαυμάσια ευκαιρία για τη διοργάνωση αθλημάτων όπως το
ράφτινγκ ή τα κανό. Τα περιπατητικά μονοπάτια που διασχίζουν περιοχές της
χώρας, όπως το E4 ή E9, είναι αφορμή για τη διοργάνωση ομάδων πεζοπορίας. Το
Trekking, η ορειβασία, το ποδήλατο ή η κατάβαση βουνού, η τοξοβολία, η
ιππασία, όλες οι μορφές δραστηριοτήτων που συνδυάζουν τον τουρισμό περιπέτειας
με την ενεργό συμμετοχή και δράση στη φύση, μπορούν να συμβάλλουν στον
εμπλουτισμό του αγροτουριστικού «πακέτου».

5. Ποια η σχέση των γυναικείων συνεταιρισμών με την υπόθεση του αγροτουρισμού;
Είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος τους τόσο σε επίπεδο παραγωγής προϊόντων όσο
και σε επίπεδο παροχής φιλοξενίας. Οι Γυναικείοι Συνεταιρισμοί σε όλη την
Ελλάδα παρασκευάζουν και πωλούν τα προϊόντα του τόπου τους, διατηρώντας και
διαφυλάσσοντας τις πατροπαράδοτες συνταγές και τις παλιές τεχνικές και
χειροτεχνίες που κληροδοτήθηκαν από γενιά σε γενιά. Στους περισσότερους
συνεταιρισμούς λειτουργούν παράλληλα εκθετήρια προς πώληση των προϊόντων. Ο
Αγροτουρισμός στην Ελλάδά ξεκίνησε και συνεχίζεται στο μεγαλύτερο ποσοστό του
ως γυναικεία υπόθεση, κατέχοντας έτσι μια παγκόσμια πρωτιά. Δεν είναι τυχαίο
το γεγονός ότι ένα μέρος των αγροτουριστικών καταλυμάτων που λειτουργούν
σήμερα δεν είναι άλλα από τα σπίτια των γυναικών αυτών.