H οδύσσεια του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος

Εξήντα ένα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον θάνατο του ριζοσπάστη
παιδαγωγού Δημήτρη Γληνού. Και ένας τόμος αφιερωμένος στη μνήμη του, σχετικά
με την Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, είναι η ελάχιστη τιμή που θα
μπορούσαν να αποτίσουν οι ερευνητές εκπαιδευτικών θεμάτων Χρήστος Κάτσικας και
Κώστας N. Θεριανός.

H μελέτη τους αφορά την Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης από την ίδρυση
του ελληνικού κράτους μέχρι τις ημέρες μας και αναφέρεται στην οδύσσεια του
ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος μέσα στον χρόνο, αναλύοντας τις
εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις μέσα από το πρίσμα των κοινωνικών αντιθέσεων και
συγκρούσεων που διαπερνούν την εκπαίδευση και αναπαράγονται μέσα από αυτήν.

Ο ρόλος της Εκκλησίας στην εκπαίδευση κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η
φιλοσοφία του Καποδίστρια για την παιδεία, ο Μεγαλοϊδεατισμός κατά την περίοδο
της Βαυαροκρατίας, το γλωσσικό ζήτημα και «Το ταξίδι μου» του Ψυχάρη, οι
μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της περιόδου 1900-1921, η πολιτική του Ιωάννη
Μεταξά σχετικά με το γλωσσικό ζήτημα και στους διανοουμένους, η εκπαίδευση την
περίοδο της κατοχής, η μεταπολεμική διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήματος σε
συνάρτηση με τις διεθνείς εξελίξεις στην εκπαιδευτική πολιτική μετά τον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο, η διαμόρφωση των προτάσεων της ΕΔΑ, η αντιμεταρρύθμιση της
δικτατορίας, οι αναταραχές στην εκπαίδευση στα χρόνια του ’70 είναι οι στιγμές
του παρελθόντος που καθόρισαν τον χαρακτήρα της εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

Για να περάσουν στις πρόσφατες αλλαγές του 1981, στο συνδικαλιστικό κίνημα των
καθηγητών και την απεργία τους το 1988, στην «παιδεία των ανοικτών οριζόντων»
του 2000, στις αντιδράσεις των μαθητών. Και να επισημάνουν τα χρόνια
προβλήματα της ελληνικής εκπαίδευσης, τις χαμηλές δημόσιες δαπάνες, την
πρακτική των φροντιστηρίων και ιδιαίτερων μαθημάτων, την ελλιπή κτιριακή
υποδομή.

H συλλογή των στοιχείων των συγγραφέων αυτής της έκδοσης είναι σημαντική,
καθώς οι πίνακες, οι αριθμοί, τα ποσοστά διαγράφουν τη θλιβερή σύγχρονη
πραγματικότητα: «Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του ΟΗΕ για την ανθρώπινη
ανάπτυξη, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 105η θέση – σε σύνολο 132 χωρών – μαζί με
την Γκάνα, το Καμερούν και το Νεπάλ, αφού οι δαπάνες για την εκπαίδευση ποτέ
δεν ξέφυγαν από το 3-3,5 % περίπου του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος».

INFO

«H Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης» των Χρήστου Κάτσικα – Κώστα Θεριανού,
Εκδ. Σαββάλας, σελ. 270, τιμή: 11,70 ευρώ.