Mάστιγα η σεξουαλική παρενόχληση

Μία στις δέκα Ελληνίδες παρενοχλείται σεξουαλικά στην εργασία της! Από
αυτές, σε ποσοστό περίπου 80% εγκαταλείπουν τη θέση τους είτε λόγω απόλυσης
είτε επειδή παραιτούνται.

Όπως αποκαλύπτει η πρώτη επιδημιολογική έρευνα για τη σεξουαλική παρενόχληση
στον χώρο εργασίας – η οποία πραγματοποιήθηκε από το Κέντρο Ερευνών για Θέματα
Ισότητας (ΚΕΘΙ) – το 10% των γυναικών που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφερε ότι
έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας.

H έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 1.200 γυναίκες 18 ετών και άνω, από όλη τη χώρα.

Άνδρας έως 45 χρόνων, υψηλού μορφωτικού επιπέδου και παντρεμένος είναι
συχνότερα ο δράστης της σεξουαλικής παρενόχλησης. Στις περισσότερες
περιπτώσεις είναι ανώτερος ιεραρχικά, διευθυντής (45%) ή προϊστάμενος (18,3%).

Σε ποσοστό 3% η σεξουαλική παρενόχληση γίνεται από γυναίκες.

Όσο νεώτερες είναι και όσο μικρότερο το διάστημα που εργάζονται στην
επιχείρηση (η μεγάλη πλειονότητα του δείγματος εργαζόταν στον ιδιωτικό τομέα),
τόσο συχνότερη είναι η σεξουαλική παρενόχληση εις βάρος τους. Όπως προκύπτει
από την έρευνα, 57,5% των γυναικών που ανέφεραν σεξουαλική κακοποίηση ήταν
μεταξύ 16 και 25 ετών. H σεξουαλική παρενόχληση γίνεται μέσα στην πρώτη διετία
εργασίας, για το 72,5% των περιπτώσεων.

Επαφή ή άγγιγμα, προκλητικές χειρονομίες και πίεση για σύναψη σχέσης ήταν οι
συχνότερες μορφές παρενόχλησης που αναφέρθηκαν από τα θύματα (42%, 34% και 32%
αντίστοιχα).

Πέντε στις δέκα γυναίκες αναφέρουν ότι η παρενόχληση είναι επαναλαμβανόμενη
(πάνω από δύο φορές, από το ίδιο πρόσωπο).

Απλές συστάσεις…

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων (67,5%) η παρενόχληση δεν έγινε αντιληπτή από
την πλευρά της διοίκησης. Σε όσες περιπτώσεις το συμβάν έγινε γνωστό (20%), οι
αρμόδιοι (σε ποσοστό 56,7%) δεν έλαβαν μέτρα αντιμετώπισης. Αλλά και όπου
υπήρξαν μέτρα, αυτά στράφηκαν εναντίον του θύματος! Στο 30,8% των περιπτώσεων
αυτών η γυναίκα απολύθηκε, ενώ στον δράση έγινε απλή σύσταση…

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, στο 44%
των περιπτώσεων παρενόχλησης οι συνάδελφοι του θύματος είχαν αντιληφθεί το
γεγονός. Το 92,5% από αυτούς κράτησε αποστάσεις, ενώ σε ποσοστό 7,5%
παρενέβησαν (με λεκτική ή και σωματική επίθεση στον δράστη). Οκτώ στις δέκα
γυναίκες (78%) εγκαταλείπουν τη συγκεκριμένη θέση εργασίας μετά τη σεξουαλική
παρενόχληση. Στη συντριπτική πλειονότητά τους παραιτούνται, ενώ σε ποσοστό
8,5% απολύονται.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΟΙΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

Φυλάκιση 6 μηνών ή αποζημίωση

Την ποινικοποίηση της σεξουαλικής παρενόχλησης ζητά το ΚΕΘΙ και η
πρόταση αναμένεται να συζητηθεί στο υπουργείο Δικαιοσύνης. «Προτείνεται η
ποινικοποίηση της εκβιαστικής συμπεριφοράς που σχετίζεται με την παρενόχληση.
Οι περιπτώσεις, δηλαδή, που ο δράστης εκμεταλλεύεται τη σχέση εργασιακής
εξάρτησης με το θύμα και απειλεί με δυσμενείς συνθήκες εργασίας ή και απόλυση,
με στόχο να εξαναγκάσει το θύμα σε πράξη ερωτικού περιεχομένου» εξηγεί ο
αναπληρωτής καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου κ.
Θεόδωρος Παπαθεοδώρου, που ήταν επιστημονικός υπεύθυνος της έρευνας μαζί με
την πρόεδρο του ΚΕΘΙ κ. Βάσω Αρτινοπούλου.

Προτείνεται η εισαγωγή νέου άρθρου στο Κεφάλαιο 19 του Ποινικού Κώδικα (περί
εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας) και η τιμωρία αφορά φυλάκιση 6
μηνών ή χρηματική ποινή.

Όπως σχολιάζει ο κ. Παπαθεοδώρου, «η παρενόχληση στην εργασία προσβάλλει την
αξιοπρέπεια του ατόμου και υποβιβάζει τον εργαζόμενο σε σεξουαλικό
αντικείμενο».

Επίδειξη δύναμης

«Συνήθως η σεξουαλική παρενόχληση δεν σχετίζεται με ερωτική επιθυμία, αλλά
αποτελεί επίδειξη δύναμης από την πλευρά του δράστη. Γι’ αυτό και το φαινόμενο
δεν αφορά μόνο τις ελκυστικές γυναίκες, αφού το να παρενοχλήσει κάποιος
εξαρτάται από το πόσο ευπαθές αντιλαμβάνεται ότι είναι το θύμα. Είναι λοιπόν
αβάσιμος ο ισχυρισμός ότι οι γυναίκες προκαλούν την παρενόχληση» επισημαίνει η
κ. Αρτινοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

H ίδια, πάντως, σημειώνει ότι «υπάρχει πλέον ένας αυξανόμενος αριθμός ανδρών
που καταλαβαίνουν πότε η συμπεριφορά τους μπορεί να είναι προσβλητική. Άλλωστε
και οι ίδιοι πέφτουν θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης, αν και σε μικρότερο
βαθμό από τις γυναίκες».

Ένας δράστης, πολλά θύματα

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με την έρευνα, τρία στα
δέκα θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης (32,5%) αναφέρουν ότι γνωρίζουν κι άλλη
γυναίκα στον ίδιο χώρο εργασίας που έχει επίσης υποστεί σεξουαλική
παρενόχληση. Κατά πλειονότητα μάλιστα (79,8%) δράστης είναι το ίδιο πρόσωπο.

Όπως, εξάλλου, ανέφεραν οι ερωτώμενες, οι λόγοι της παρενόχλησης σχετίζονται
κυρίως με τον χαρακτήρα του δράστη (21,7%), καθώς σε αρκετές περιπτώσεις
(15,8%) παρενοχλούσε κι άλλες γυναίκες.