Δρόμοι

H ελληνική…

…συμμαχία, πριν εξαπολύσει την επίθεση, ζήτησε άλλη μια φορά την παράδοση
της Ελένης και του θησαυρού που ο Πάρις είχε αφαιρέσει από τον Μενέλαο. Και
για άλλη μια φορά, οι Τρώες τούς ορκίστηκαν πως δεν είχαν ούτε την Ελένη ούτε
τον θησαυρό και πως όλα αυτά βρίσκονταν πια στην Αίγυπτο, όπου οι τοπικές
αρχές τα είχαν επιτάξει όταν μια φουσκοθαλασσιά παρέσυρε τον Πάρι στις εκβολές
του Νείλου και περίμεναν τον Μενέλαο να πάει να τα παραλάβει. Νομίζοντας πως
τους κοροϊδεύουν, οι Έλληνες άρχισαν την πολιορκία. Μόνο ύστερα από δέκα
χρόνια, όταν πια στην Τροία δεν είχε απομείνει λίθος επί λίθου, χωρίς να βρουν
εκεί αυτό που ζητούσαν, οι αρχηγοί της ελληνικής συμμαχίας πείστηκαν ότι οι
Τρώες δεν τους είχαν πει ψέματα. Όμως, μια μεγάλη και πλούσια πόλη είχε
καταστραφεί και αμέτρητες συμφορές είχαν βρει και τα δύο στρατόπεδα. Έτσι
έγιναν τα πράγματα, όπως τα αφηγήθηκαν στον Ηρόδοτο Αιγύπτιοι ιερείς: «Έλεγόν
δε μοι οι ιρέες ιστορέοντι τα περί Ελένην γενέσθαι ώδε» (B’, «Ευτέρπη», 113).

Αν στη θέση…

…της ελληνικής συμμαχίας βάλουμε την «αγγλοαμερικανική συμμαχία», στη θέση
της Ελένης και των θησαυρών που έκλεψε ο Πάρις τα «όπλα μαζικής καταστροφής»
και στη θέση της Τροίας το «Ιράκ», θα διαπιστώσουμε πως η αφήγηση των
Αιγυπτίων ιερέων δεν παύει να μας αφορά. Το παρελθόν δεν απαγορεύει στην
Ιστορία να επαναλαμβάνεται, είτε για καλό είτε (συχνότερα) για κακό. Τότε σε
τι χρησιμεύει η μελέτη της; Από την εφημερίδα «Στάμπα» μαθαίνουμε πως αυτό το
ερώτημα τέθηκε στο πρόσφατο συνέδριο της Ιταλικής Ένωσης Κλασικού Πολιτισμού
που έγινε στο Τορίνο. Οι σύνεδροι κατέληξαν στο συμπέρασμα πως θα υπάρχουν
πάντα κάποιοι που θα φοβούνται τους ιστορικούς που λένε την αλήθεια.

Ανακοινωθέν…

…του πολιτικού αρχηγού των δυνάμεων κατοχής στο Ιράκ Πολ Μπρέμερ, τον
περασμένο Οκτώβριο: «Από την 1η Μαΐου 2003 που έληξε ο πόλεμος, τα 22
πανεπιστήμια και 43 τεχνολογικά ινστιτούτα της χώρας έχουν ξανανοίξει, 1.500
σχολεία έχουν αποκατασταθεί και οι δάσκαλοι παίρνουν 25πλάσιους μισθούς. Τα
240 νοσοκομεία του Ιράκ λειτουργούν ξανά και οι μισθοί των γιατρών είναι
8πλάσιοι από ό,τι επί Σαντάμ. H Συμμαχία μοίρασε 22 εκατομμύρια εμβόλια για τα
παιδιά. Υπάρχουν 170 ανεξάρτητες εφημερίδες και οι πολιτικοί αντίπαλοι δεν
φυλακίζονται ούτε βασανίζονται ή εκτελούνται όπως γινόταν επί Σαντάμ».

H αναζήτηση…

…της αλήθειας είναι ο σκοπός της ιστοριογραφίας όπως την αντιλαμβανόταν ο
Θουκυδίδης. Και τα κριτήριά της είχαν τεθεί από τον Ηρόδοτο με τη θεωρία της
«αυτοψίας», δηλαδή της άμεσης και ιδίας αντίληψης (καλύτερα το μάτι παρά το
αυτί). Το «μάτι» της Ιστορίας βλέπει τις φωτογραφίες από τις φυλακές της
αγγλοαμερικανικής συμμαχίας στο Ιράκ. Και καταλαβαίνει πόσο ξεγελάστηκε το
«αυτί» από τις ανθρωπιστικές ρητορείες των εισβολέων.