Mια οποιαδήποτε χειρονομία από τον Tαγίπ Eρντογάν

H επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα είναι όχι μόνο ευπρόσδεκτη αλλά και
επιβεβλημένη. Εδώ και μισόν αιώνα (πενήντα δύο χρόνια για την ακρίβεια) έχει
να πατήσει το πόδι του στην πρωτεύουσά μας Τούρκος Πρωθυπουργός στα πλαίσια
επίσημης επίσκεψης. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει πουθενά αλλού στην Ευρώπη ή στη
Μεσόγειο. Και είναι βέβαια ακόμα πιο απαράδεκτο, αν αναλογιστεί κανείς τη
συνύπαρξη των δύο χωρών σε μια σειρά οργανισμούς διεθνούς ή περιφερειακής
συνεργασίας, τη συχνότητα των ατύπων επαφών – παρ’ όλ’ αυτά και με κάθε
ευκαιρία – των πολιτικών ηγεσιών των δύο χωρών και τις διαστάσεις που έχουν
πάρει πρόσφατα οι οικονομικές μας σχέσεις.

Hosgeldiniz Basbakan λοιπόν.

Αυτού του είδους οι επισκέψεις περιλαμβάνουν απαρέγκλιτα την εκτεταμένη και
λεπτομερειακή θεώρηση των διμερών σχέσεων, με τη μία ή την άλλη μορφή. Ακόμα
κι όταν ο Οζάλ συνάντησε στην Αθήνα τον Ανδρέα Παπανδρέου – όχι επίσημα αλλά
για επίσκεψη εργασίας – τα διμερή μας τα είδαμε, χωρίς βέβαια μεγάλα
αποτελέσματα αλλά με κάποιο όφελος που ήταν το πρωτόκολλο Παπούλια – Γιλμάζ.

Διαβάζω στον τουρκικό Τύπο επίσημες διαβεβαιώσεις της Άγκυρας ότι τα διμερή
εξαιρέθηκαν από το πρόγραμμα του κ. Ερντογάν. Μα τότε τι νόημα, πέρα από τις
παράτες και το ψαράκι στη Ραφήνα, έχει αυτή η επίσκεψη. Αν δέχτηκε ο κ.
Καραμανλής να περιοριστεί η συζήτηση αποκλειστικά στα περί της ευρωπαϊκής
προοπτικής της Τουρκίας, τότε αποκτά η επίσκεψη ένα λεόντειο υπέρ της Άγκυρας
χαρακτήρα. Το Κυπριακό προφανώς έχει μπει στο ράφι αφού μετά το «βροντερό όχι»
των Κυπρίων και του Προέδρου τους που κυριολεκτικά υπέθαλψε η Νέα Δημοκρατία
ήρθε ο κ. Καραμανλής να σαρώσει το βασικό δόγμα της εξωτερικής πολιτικής της
χώρας, δηλώνοντας ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι ανεξάρτητες από το
Κυπριακό! Και αυτό χωρίς προσυνεννόηση με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις και απ’
ό,τι μπορεί να ξέρει κανείς χωρίς καμιά σοβαρή συζήτηση στην κυβέρνηση ή στο
κόμμα του.

Παράξενη συμπεριφορά στ’ αλήθεια. Παράδοξες στιγμές ζούμε.

Την ώρα που θα δημοσιευτούν αυτές οι γραμμές ο κ. Ερντογάν θα έχει περάσει και
από τη Θράκη. Κάτι που εκ των πραγμάτων επιβαρύνει ακόμα την ατμόσφαιρα.
Βέβαια ο Πρωθυπουργός μιας χώρας που είναι μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης
έχει το δικαίωμα να επισκεφθεί ομόθρησκούς του και ομόγλωσσούς του σε μια
γειτονική χώρα. Γιατί όμως έπρεπε να συνδεθεί αυτή του η επιθυμία με τη
συγκεκριμένη ήδη ετεροβαρή επίσημη επίσκεψη;

Ας του έλεγαν ευγενικά να πάει μόνος του όποτε άλλοτε θέλει. Αυτή θα ήταν
γνησίως ιδιωτική επίσκεψη. Αν πάλι ο κ. Ερντογάν είναι και τώρα στη Θράκη
ιδιωτικώς, γιατί πρέπει να τον συνοδεύουν δύο υπουργοί, δημιουργώντας πλήθος
εθιμοτυπικά και ουσιαστικά προβλήματα με την παρουσία τους (με τους μουφτήδες
π.χ.). Μήπως για να μη χάσει ψήφους στη μειονότητα η N.Δ. στις ευρωεκλογές που
έρχονται;

Και για να τελειώνουμε αυτές τις σκέψεις ανησυχίας και προβληματισμού ας
κάνουμε μια πρόταση στον κ. Καραμανλή. Σε δεκάδες αριθμούνται οι ήσσονος
σημασίας χειρονομίες καλής θέλησης που έκανε μονομερώς η Ελλάδα τα τελευταία
χρόνια. Από την άλλη πλευρά όλα αντιμετωπίζονται με δυσπιστία και διαδικαστικά
κόλπα, με μια βαθιά ριζωμένη ανατολίτικη προσέγγιση παζαριού.

Ας κάνει λοιπόν ο κ. Ερντογάν μια χειρονομία. Προτείνουμε τρεις περιπτώσεις
που χρόνια τώρα ζητούμε κάτι να γίνει και συναντάμε την τουρκική αδιαλλαξία.

Να επαναλειτουργήσει η Σχολή της Χάλκης. Είναι κάτι που η Τουρκία θα το
υποστεί αναγκαστικά αργά ή γρήγορα, μέσω των ευρωπαϊκών διαδικασιών, κυρίως
του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ας
καταργήσει όμως ο κ. Ερντογάν τη διάταξη του Νομάρχη Κωνσταντινούπολης που
υποχρεώνει τον Πατριάρχη να είναι Τούρκος εκ γενετής. Ας μείνει βέβαια η
υποχρέωση ο Πατριάρχης να παίρνει την τουρκική υπηκοότητα πριν ή μετά την
εκλογή του. Το Πατριαρχείο είναι ελληνικό και Παγκόσμιο, είναι όμως ως εκ της
έδρας του ένα μεγάλο διεθνές επιχείρημα στα χέρια της Τουρκίας. Αρκεί να πάψει
να το μεταχειρίζεται το τουρκικό κράτος ως όμηρο.

Ανόητη και επικίνδυνη είναι η ιδέα να εξισορροπηθεί η επίσκεψη Ερντογάν στη
Θράκη με επίσκεψη Καραμανλή στην Ίμβρο και στην Τένεδο. Εδώ και χρόνια όμως
έχουμε ζητήσει να ανοίξει μια ακτοπλοϊκή γραμμή Λέσβου – Ίμβρου και οι
τουρκικές Αρχές με διάφορα ηλίθια, αναξιοπρεπή επιχειρήματα το αποφεύγουν. Ας
σημειωθεί ότι η Τουρκία είναι ένθερμος οπαδός όλων των γραμμών που συνδέουν τα
νησιά του Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα με την απέναντι μικρασιατική ακτή. Ας
ανοίξει λοιπόν αυτή η γραμμή για να αναπνεύσουν λίγο καθαρό αέρα τα
πολυβασανισμένα αυτά νησιά.

Τέλος, για να φτάσουμε στα όρια του γελοίου ας θυμηθούμε την περίπτωση του
οικοπέδου που έχει δωρίσει ο ίδιος ο Κεμάλ σε κεντρικότατο σημείο της Άγκυρας
για να χτιστεί η ελληνική πρεσβεία. Χρόνια τώρα με διάφορα προσχήματα το
τουρκικό κράτος αρνείται παρανόμως τη σχετική οικοδομική άδεια. Ας κάνει αυτό
το δωράκι στον φίλο του Κώστα ο κ. Ερντογάν. Τίποτα δεν θα χάσει. Μια πρεσβεία
κόσμημα για την τουρκική πρωτεύουσα θα μπορούσε να εγκαινιαστεί και από τους
δύο όταν και αν ο κ. Καραμανλής τού ανταποδώσει την επίσκεψη.