Ξαφνική επιδείνωση για την οικονομία

Οι δυσμενέστερες προβλέψεις σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2004, αλλά και
το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης 2003 – 2006 που είχε υποβληθεί τον
περασμένο Δεκέμβριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα αποτυπώνονται στην έκθεση για την
ελληνική οικονομία, την οποία συντάσσει η Γενική Διεύθυνση Μακροοικονομικής
Πολιτικής του υπουργείου Οικονομίας, έπειτα από εντολή του υπουργού κ. Γιώργου
Αλογοσκούφη. H έκθεση είναι σχεδόν έτοιμη και θα δοθεί στη δημοσιότητα τις
επόμενες ημέρες.

Πολλοί παράγοντες φαίνεται πως συμβάλλουν στην προβλεπόμενη αυτή επιδείνωση
των μεγεθών. H δημοσιονομική απογραφή που συμπαρασύρει και τα μεγέθη του 2004,
η αδράνεια του κρατικού μηχανισμού για μεγάλο διάστημα – που θα συνεχισθεί,
όπως φαίνεται, μέχρι και την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών Αγώνων -, καθώς και οι
διεθνείς συνθήκες συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για την πορεία της ελληνικής
οικονομίας.

Συγκεκριμένα, οι προβλέψεις αναφέρουν τα εξής για τα βασικά μεγέθη της
οικονομίας:

H ανάπτυξη

Ο ρυθμός ανάπτυξης, ίσως το βασικότερο ατού της ελληνικής οικονομίας τα
τελευταία χρόνια, προβλέπεται να διαμορφωθεί πλέον στο 3,7%, ενώ η προηγούμενη
πρόβλεψη του Προγράμματος Σταθερότητας και του προϋπολογισμού τον τοποθετούσε
στο 4,2%. Παρότι ο ρυθμός αυτός παραμένει μεταξύ των υψηλότερων της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, η επιδείνωση είναι σοβαρή, αφού φέτος θα έπρεπε να κορυφωθεί η
αναπτυξιακή διαδρομή της οικονομίας, επωφελούμενη από τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Το χειρότερο είναι ότι όλα δείχνουν – και η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει – πως η
καθοδική πορεία θα συνεχισθεί μάλλον και τα επόμενα χρόνια.

Οι λόγοι της επιδείνωσης αυτής είναι πολλοί:

Πρώτον, η οικοδομή δείχνει σημάδια υποχώρησης. H οικοδομική δραστηριότητα
αυξήθηκε μόνο κατά 1,5% στο τέταρτο τρίμηνο του 2003, έπειτα από ρυθμούς που
είχαν φτάσει σχεδόν στο 20% στις αρχές του χρόνου.

Δεύτερον, τα μηνύματα από τον τουρισμό είναι απογοητευτικά.

H πορεία του ισοζυγίου πληρωμών και ειδικότερα του εμπορικού ισοζυγίου είναι
και αυτή αρνητική το τελευταίο διάστημα. Έτσι, στο πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με
στοιχεία της ΕΣΥΕ, οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 8,4%, ενώ οι εξαγωγές κατά 15%.

H απασχόληση

Γιώργος Αλογοσκούφης. Μέσα στις επόμενες ημέρες ο υπουργός θα δημοσιοποιήσει την έκθεση που θα καταγράφει την επιδείνωση της οικονομίας

H ανεργία θα επηρεαστεί αναπόφευκτα από την επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης.
Συγκεκριμένα, η μείωσή της στο 8% που προέβλεπε το Πρόγραμμα Σταθερότητας,
θεωρείται πλέον εκτός πραγματικότητας. Άλλωστε, το 2003 διαμορφώθηκε στο 9,3%
(από 9% που προβλεπόταν αρχικά), επομένως ένα ποσοστό μεταξύ 8,5% και 9% ειναι
πιο ρεαλιστικό, μετά την αναθεώρηση της πρόβλεψης για τον ρυθμό ανάπτυξης.

Ο τιμάριθμος

Ο πληθωρισμός τραβάει την ανηφόρα, μετά την καλή πορεία του πρώτου τριμήνου
του χρόνου. Ήδη, ο Απρίλιος δείχνει τα πρώτα σημάδια αυτής της επιδείνωσης, με
τον δείκτη να έχει διαμορφωθεί γύρω στο 3%, ενώ τους επόμενους μήνες οι
Ολυμπιακοί Αγώνες θα καταθέσουν και αυτοί τη συνεισφορά τους στον τιμάριθμο.
Έτσι, στο υπουργείο Οικονομίας θεωρούν ότι η πρόβλεψη για 3% (μέσο επίπεδο
2004) που είχαν κάνει στον προϋπολογισμό, δεν είναι πλέον ρεαλιστική και
προσεγγίζουν περισσότερο προς την πρόβλεψη της Τράπεζας της Ελλάδος για 3,5%.
H άνοδος της τιμής του πετρελαίου είναι βασικός υπεύθυνος για την εξέλιξη
αυτή, ενώ το ευρώ έχει πάψει τελευταία να προσφέρει χείρα βοηθείας, αφού η
ισοτιμία του ακολουθεί καθοδική πορεία έναντι του δολαρίου.

Στο «κόκκινο» οι δαπάνες, υστέρηση στα έσοδα

Τα δημοσιονομικά μεγέθη έχουν βρεθεί ήδη στο «κόκκινο», καθώς η δημοσιονομική
απογραφή για το 2003 οδήγησε το έλλειμμα στα ύψη (3,2% του ΑΕΠ, έναντι
προηγούμενης εκτίμησης για 1,7% του ΑΕΠ) και επιδείνωσε τη βάση υπολογισμού
για φέτος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Alpha Bank στο εβδομαδιαίο δελτίο
της, μετά την απογραφή «τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού πρέπει να
σημειώσουν υψηλότερη αύξηση από ό,τι είχε προϋπολογισθεί, αφού τώρα
συγκρίνονται με τα πολύ χαμηλότερα καθαρά έσοδα του 2003». H Τράπεζα
επισημαίνει τη μη ικανοποιητική πορεία των εσόδων του πρώτου τριμήνου και
καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πορεία των εσόδων θα σημειώσει υστέρηση κατά
920 εκατ. ευρώ. Υστέρηση αναμένεται και στα έσοδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση για
την εκτέλεση του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, κάτι που ο αρμόδιος υφυπουργός
κ. Χρήστος Φώλιας απέδωσε στον κακό σχεδιασμό της προηγούμενης κυβέρνησης.
Όμως, από την αντιπολίτευση επισημαίνεται η καθυστέρηση που σημειώνεται στην
υποβολή προτάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (δεν έχει υποβληθεί καμία αίτηση για το
2004), κάτι που ασφαλώς θα έχει μέρος της ευθύνης για την υστέρηση εσόδων από
τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Και στο σκέλος των δαπανών, όμως, οι εξελίξεις είναι απογοητευτικές, καθώς η
κυβέρνηση αποδέχεται την προοπτική υπέρβασης των δαπανών για τους Ολυμπιακούς
Αγώνες κατά ένα δισ. ευρώ, κάτι που στελέχη της προηγούμενης κυβέρνησης
θεωρούν υπερβολικό και υποστηρίζουν ότι, αν επιβεβαιωθεί, θα οφείλεται σε
λάθος χειρισμούς της κυβέρνησης.

Ο υπουργός Οικονομίας κ. Γιώργος Αλογοσκούφης δηλώνει ότι θα προσπαθήσει να
συγκρατήσει το έλλειμμα κάτω από 3% του ΑΕΠ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν
είναι καθόλου σίγουρος πως θα το πετύχει. Αντίθετα, η Alpha Bank στην τεχνική
της ανάλυση προβλέπει ότι με τα σημερινά δεδομένα το έλλειμμα θα διαμορφωθεί
στο 2,7% του ΑΕΠ.