Φορολογικός εκσυγχρονισμός με παλιά συνταγή

Πολύ φιλόδοξους στόχους έχει η κυβέρνηση εν όψει της φορολογικής μεταρρύθμισης
που προγραμματίζει. Θέλει, λέει, ένα σύστημα απλούστερο, διαφανές, φιλικό προς
τις επιχειρήσεις και, βεβαίως, μακροχρονίως σταθερό (σ.σ.: κρίνοντας από το
γεγονός ότι η προηγούμενη μεταρρύθμιση έγινε πριν από δύο χρόνια, η έννοια του
μακροχρόνιου δεν ξεπερνά για κάθε κυβέρνηση τη διάρκεια της θητείας της). Πάνω
απ’ όλα, όμως, θέλει ένα σύστημα που να καταπολεμά τη φοροδιαφυγή.

Ποιος θα μπορούσε να διαφωνήσει με τέτοιους στόχους; Έλα, όμως, που τα σχέδιά
της, όπως αποκαλύπτονται ένα ένα, δημιουργούν πολλές επιφυλάξεις ότι θα
μπορέσουν να εξυπηρετήσουν αυτούς τους στόχους.

Αναγνώριση αδυναμίας

Πριν από λίγες ημέρες έγινε γνωστό, για παράδειγμα, ότι ετοιμάζεται νέα
ρύθμιση των εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων της τριετίας. Ο στόχος είναι
προφανής: η επείγουσα ανάγκη συγκέντρωσης εσόδων, που ακολουθούν κακή πορεία
και απειλούν την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Εν όψει αυτού του κινδύνου, η
κυβέρνηση – όπως έκανε και η προκάτοχός της – καταφεύγει στη δοκιμασμένη
συνταγή της «ρύθμισης», που αποτελεί την πιο κραυγαλέα αναγνώριση αδυναμίας
ελέγχου της φοροδιαφυγής. Στην πραγματικότητα, η ρύθμιση των εκκρεμών
υποθέσεων παλαιότερων ετών επιβραβεύει τη φοροδιαφυγή, αφού υποχρεώνει τους
πάντες – φοροφυγάδες και μη – να πληρώσουν για να κλείσουν τους λογαριασμούς
τους με την Εφορία. Ποιος βγαίνει κερδισμένος, εκτός από το κράτος;

Με… ταρίφα

Ενώ, όμως, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η ρύθμιση αυτή θα ήταν η τελευταία
του είδους (δεν έχουν μείνει άλλες χρονιές με ανέλεγκτες υποθέσεις), η
κυβέρνηση αποκάλυψε την περασμένη εβδομάδα την πρόθεσή της να πάρει κι άλλη
ανάλογη πρωτοβουλία με μονιμότερο χαρακτήρα. Πρόκειται για την επιστροφή της
μεθόδου φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών με αντικειμενικά κριτήρια. Τι
σημαίνει αυτό, αν όχι αδυναμία ελέγχου της αγοράς και επιβολής φορολόγησης
ανάλογα με τη δραστηριότητα και τα οικονομικά αποτελέσματα του κάθε
επαγγελματία; Τα αντικειμενικά κριτήρια επιβάλλονται επειδή δεν μπορούν να
υπάρξουν «υποκειμενικά», που σαφώς είναι δικαιότερα. Έτσι, προκειμένου να
χάσει ολωσδιόλου τα σχετικά έσοδά του το κράτος, βάζει μια «ταρίφα», προσιτή
για τους περισσότερους, αλλά άδικη για όλους.

Ας το πουν

Αν αυτού του είδους τα μέτρα φωλιάζουν στις σκέψεις των κυβερνητικών στελεχών
όταν σχεδιάζουν τη φορολογική μεταρρύθμιση, τότε λυπούμαστε, αλλά δεν βλέπουμε
τον λόγο της μεταρρύθμισης. Ας πουν, απλούστερα, οι κυβερνητικοί παράγοντες
ότι έχουν ανάγκη εν πάση περιπτώσει από έσοδα και θα βρουν έναν τρόπο να μας
βάλουν όλους να πληρώσουμε για να καλύψουν την ανάγκη τους. Κι ας μη μιλούν
περί καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, όταν παίρνουν παλιομοδίτικα μέτρα για να
τη δικαιώσουν.