Kαι ο χρόνος… βοηθός

Μόνο ο χρόνος μπορεί να εκτονώσει την πρωτοφανή κρίση που ξέσπασε μεταξύ
του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και της Ελλαδικής Εκκλησίας.

Στο «χέρι» της πολιτείας βρίσκεται – σύμφωνα με τις πιο νηφάλιες εκτιμήσεις –
η εξομάλυνση των σχέσεων των δύο ιεραρχών, του Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και
του Αρχιεπισκόπου κ. Χριστόδουλου, οι οποίες οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο με αφορμή
την εκλογή μητροπολιτών από την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος για τις
χηρεύουσες Μητροπόλεις των Νέων Χωρών χωρίς έγκριση από το Οικουμενικό
Πατριαρχείο.

Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η καθυστέρηση της έκδοσης των προεδρικών
διαταγμάτων, με τα οποία αναγνωρίζει το κράτος την τοποθέτηση των νέων
μητροπολιτών και η ταυτόχρονη έκκληση της ελληνικής κυβέρνησης προς τις δύο
πλευρές να προχωρήσουν σε μια ειρηνική διευθέτηση του ζητήματος που τις έφερε
αντιμέτωπες, όχι μόνο θα εκτόνωνε το… πολεμικό κλίμα αλλά θα συνέβαλλε ίσως
και στην εξεύρεση λύσης. Άλλωστε, όπως ανέφεραν οι ίδιοι κύκλοι, το δικαίωμα
της μη έκδοσης – ή έστω της καθυστέρησης – παρέχεται στην κυβέρνηση εφόσον
προβάλλεται σχετική ένσταση εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Αντιθέτως η έκδοση των σχετικών διαταγμάτων θα πυροδοτήσει σειρά αντιδράσεων,
όπου δεν θα εμπλακούν μόνο οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές, αλλά και η ελληνική
πολιτεία τουλάχιστον διά της δικαστικής εξουσίας. H πρώτη αναμενόμενη κίνηση
είναι η προσφυγή ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, κατά της νομιμότητας
των διαταγμάτων με την επίκληση διαφόρων νομικών επιχειρημάτων. Στο ΣτΕ έχει
τη δυνατότητα να προσφύγει οποιοσδήποτε πολίτης έχει έννομο συμφέρον, είτε
είναι κληρικός είτε μέλος μιας ενορίας.

Όσον αφορά την απειλή που έχει εκτοξεύσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, περί της
άρσης της Πατριαρχικής και Συνοδικής Πράξης του 1928, που διέπει το καθεστώς
διοίκησης των μητροπόλεων των Νέων Χωρών, οι απόψεις διίστανται. Γεγονός είναι
πάντως ότι μόνη η άρση τής εν λόγω πράξης δεν αρκεί για να επιφέρει αλλαγές
στο τοπίο, καθώς ο νόμος 3615/1928 (νόμος του κράτους που δεν παύει να ισχύει
έστω κι αν αρθεί η πράξη) είναι δεσμευτικός. Επομένως, για να υπάρξει το
επιδιωκόμενο για το Πατριαρχείο αποτέλεσμα, θα πρέπει να προσβληθεί και ο
συγκεκριμένος νόμος ως αντισυνταγματικός.