KΩNΣTANTINΟΣ ΞENAKHΣ Ένας αρχαίος τάφος και ένα «Bιβλίο της ζωής»

Ένας αρχαίος τάφος της ρωμαϊκής εποχής, που βρέθηκε στα υπόγεια του
Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη, έδωσε στον Κωνσταντίνο
Ξενάκη την αφορμή για τη δημιουργία ενός πρωτότυπου σύγχρονου εικαστικού
έργου. Τίτλος του: «Το βιβλίο της ζωής τα τρία KKK».

Τρεις λέξεις που αρχίζουν από Κάππα -Κλεοπάτρα, Καβάφης, ο ποιητής που
στοχάζεται πάνω στην Ιστορία και την αξία της ζωής, καφές, το σύμβολο του
σήμερα, του εδώ και τώρα της σύγχρονης Ελλάδας – παραπέμπουν στην Αίγυπτο, τη
χώρα γέννησης του Κωνσταντίνου Ξενάκη, τη χώρα όπου το «Κα» είναι η λέξη για
την ψυχή των Αιγυπτίων της φαραωνικής εποχής.

H σκέψη προς τους Αιγυπτίους έφερε τον καλλιτέχνη στον μαγικό χώρο της
ιερογλυφικής γραφής των πυραμίδων, όπου η επίγεια ζωή νοείτο σαν προετοιμασία
για την αιώνια ζωή, μετά το πέρασμα της θύρας του θανάτου. Το «Βιβλίο των
νεκρών» είναι το έμβλημα του φαραωνικού πολιτισμού. Ο Κώστας Ξενάκης είναι
ένας άνθρωπος του σήμερα. Ως καλλιτέχνης πρόσεξε όμως ότι αυτό το βιβλίο
περιγράφει στην πραγματικότητα τα κατορθώματα της ζωής των νεκρών. Αντέστρεψε
λοιπόν τον τίτλο και κάνοντας μια αναδρομή στην ίδια τη ζωή του δημιούργησε
«Το βιβλίο της ζωής» του.

Το πρώτο κεφάλαιο, μια αναδρομή σε θέματα ύπαρξης και καλλιτεχνικής
ταυτότητας, παρουσιάσθηκε το 1995. Το δεύτερο κεφάλαιο έγινε με αφορμή τον
«Μέγα Αλέξανδρο», το 1997, στα πλαίσια της Θεσσαλονίκης Πολιτιστικής
Πρωτεύουσας και είναι μια ανάπλαση της πορείας του μυθικού προσώπου. Το τρίτο,
με τα τρία Κάππα, ο χρόνος του μύθου και ο χρόνος της Ιστορίας συμπλέκονται με
τον καφέ, το σύμβολο της σημερινής Ελλάδας.

«Μπορεί η ψυχή να μετεμψυχώνεται συνεχώς, βρίσκοντας κάθε φορά το διπλό της,
δηλαδή το πνευματικό της αντίστοιχο σε κάθε εποχή, αλλά ο παρών χρόνος,
απειλητικός και γρήγορος, καθώς οδηγεί, σπάσει και κατακερματίζει τον ρυθμό
της αφήγησής μου», λέει ο καλλιτέχνης στην ιστορικό της Τέχνης Μαρία
Κοτζαμάνη, σε μια συνομιλία που καταγράφεται στο CD το οποίο είναι ένθετο μέσα
στο «Βιβλίο της ζωής».

Όλες αυτές οι σκέψεις έχουν κωδικοποιηθεί με λέξεις και σήματα. Το κλειδί
είναι απλό: «Ο παρών χρόνος και ο παρελθόν χρόνος είναι παρόντες σε χρόνο μέλλοντα».

INFO

Κωνσταντίνος Ξενάκης, «Το βιβλίο της ζωής, τα τρία KKK». Επιμέλεια: Μαρία
Κοτζαμάνη. Έκδοση: Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Σελ. 111.