AΛBAPΟ NTE ΣΟTΟ «Mεταστροφή υπέρ του “ναι”»

Τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν αδιανόητη μια νέα επέμβαση της Τουρκίας στην Κύπρο
και πιστεύουν ότι η Άγκυρα θα τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο
πλαίσιο του σχεδίου Ανάν. Σε συνέντευξή του στα «NEA», λίγα εικοσιτετράωρα
πριν από τα δημοψηφίσματα, ο μεσολαβητής του ΟΗΕ Άλβαρο Ντε Σότο υποστηρίζει
ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας δίνει τη δυνατότητα στην ειρηνευτική
δύναμη που θα αναπτυχθεί να εποπτεύσει την απόσυρση των τουρκικών δυνάμεων,
έστω και αν δεν διαθέτει μηχανισμούς επιβολής κυρώσεων.

Ο κ. Ντε Σότο εκτιμά ότι παρατηρείται «μεταστροφή του ρεύματος υπέρ του
“ναι”», την οποία αποδίδει σε πληρέστερη ενημέρωση της κοινής γνώμης για τις
θετικές πρόνοιες του σχεδίου. Δεν κρύβει τη δυσφορία του για την απόρριψη του
σχεδίου από τον Πρόεδρο της Κύπρου κ. Παπαδόπουλο, ενώ αποτιμά θετικά τη στάση
των κ.κ. Καραμανλή και Παπανδρέου.

Πόσο πιθανή θεωρείτε την αποδοχή του σχεδίου Ανάν από τους Ελληνοκυπρίους,
με δεδομένη τη διαφαινόμενη αντίθεση των περισσοτέρων;

Είδα μερικές δημοσκοπήσεις που έδιναν μια αρνητική αίσθηση, αλλά τελευταία
βλέπω μια μεταστροφή του ρεύματος, καθώς ο κόσμος αρχίζει να καταλαβαίνει ότι
το σχέδιο που κατέθεσε ο γενικός γραμματέας δεν είναι όσο κακό το παρουσίαζαν.
Υπήρξε μια αξιοπερίεργη τάση υποβάθμισης των θετικών πτυχών του, όπως είναι η
επιστροφή 120 χιλιάδων ανθρώπων υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, το γεγονός ότι
πολλοί παίρνουν πίσω τις περιουσίες που είχαν στο βόρειο τμήμα, ότι όλοι
αποζημιώνονται, πως η συντριπτική πλειονότητα των τουρκικών στρατευμάτων
αποσύρεται. Όλα αυτά τα οφθαλμοφανή είχαν υποβαθμιστεί. Τώρα ο κόσμος
αντιλαμβάνεται ότι όλα αυτά θα γίνουν εάν υπάρξει λύση, ενώ σε αντίθετη
περίπτωση θα χάσουν αυτή την ευκαιρία. Τα Ηνωμένα Έθνη δεν θα προσηλυτίσουν
τον κόσμο. Και οι δύο κοινότητες θα αποφασίσουν μόνες τους.

Θα εκδώσει τελικά ψήφισμα το Συμβούλιο Ασφαλείας;

Το ελπίζουμε. Στην έκθεσή του ο γενικός γραμματέας προτείνει κινήσεις
ουσιαστικά σε τρία σημεία. Πρώτον, την υιοθέτηση της θεμελιώδους συμφωνίας
(σ.σ.: δεν περιλαμβάνεται στο σχέδιο ψηφίσματος που κατέθεσαν τελικά ΗΠΑ και
Βρετανία), δεύτερον, την επιβολή στο πλαίσιο του κεφαλαίου 7 ενός εμπάργκο
όπλων για να διασφαλιστεί η αποστρατιωτικοποίηση, και τρίτο και κυριότερο, τη
δημιουργία μιας εντελώς νέας, πολύ πιο ισχυρής και μεγαλύτερης, ειρηνευτικής
επιχείρησης.

H οποία θα λειτουργεί στο πλαίσιο του κεφαλαίου 7 (που προβλέπει επιβολή
κυρώσεων);

Όχι, δεν είναι υπό το κεφάλαιο 7, διότι εκλαμβάνουμε ως δεδομένη τη συνεργασία
των μερών. Πάντως, η λειτουργία της ειρηνευτικής δύναμης θα είναι αρκετά
παρεμβατική. Θα ήταν, όμως, πολιτικά οξύμωρο να εμπλακεί κανείς, πόσο μάλλον
να θέσει εμπόδια, στην εφαρμογή της συμφωνίας.

Πολλοί Ελληνοκύπριοι δυσκολεύονται να εμπιστευτούν την Τουρκία.

Το 2004 δεν έχει καμία ομοιότητα με το 1974. Και για πολλούς άλλους λόγους
είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι η Τουρκία θα συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που
έχει αναλάβει στο πλαίσιο της λύσης. Είμαι της ίδιας σχολής σκέψης με αυτή του
Προέδρου Κληρίδη, ο οποίος δήλωσε πριν από λίγες ημέρες ότι είναι αδιανόητο
για την Τουρκία, η οποία προσβλέπει στην ένταξή της στην E.E., να μη
συμμορφωθεί πλήρως με τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία.
Δεσμεύθηκαν ότι θα το πράξουν και σε κάθε περίπτωση τα Ηνμένα Έθνη θα
εποπτεύουν την όλη πορεία της συμφωνίας. Βρίσκομαι σε στενή επαφή με την
τουρκική κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα
εφαρμόσουν ό,τι συμφωνήθηκε.

Θα τα εφαρμόσει και ο στρατός;

H κυβέρνηση της Τουρκίας είναι η κυβέρνηση της Τουρκίας.

Πώς εξηγείτε ότι προτείνετε μια λύση στο πλαίσιο της οποίας παρέχετε σε μια
χώρα δικαίωμα επέμβασης σε μια άλλη, η οποία είναι μάλιστα μέλος της E.E.;

Υπήρχε ήδη ένα σύστημα εγγυήσεων και το σχέδιο απλά δεν το ανατρέπει. Αλλά
σήμερα υπάρχει μια εντελώς διαφορετική κατάσταση σε σχέση με το 1960.

Τότε ήταν ο Ψυχρός Πόλεμος. Τώρα η Ελλάδα και η Τουρκία συνεχίζουν μια
προσέγγιση που δεν μπορεί να αναστραφεί. H Ελλάδα είναι ο κύριος υποστηρικτής
τής ένταξης της Τουρκίας στην E.E. Ο στόχος της ίδρυσης της E.E. ήταν να
αποτρέψει τον πόλεμο. Ας μην το ξεχνάμε αυτό. H Γερμανία και η Γαλλία ήταν
εχθροί και σήμερα είναι σαν αδέλφια.

Αυτό είναι ένα επιπλέον επιχείρημα κατά της παροχής του δικαιώματος
επέμβασης.

Ίσως. Αλλά η σχετική πρόνοια θα επανεξετάζεται κάθε λίγα χρόνια, ενώ υπάρχει
ένα νέο κλίμα. H πιθανότητα νέας επέμβασης της Τουρκίας ή οποιουδήποτε άλλου,
είναι απειροελάχιστη. Ενώ θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι, ιδιαίτερα στην
τουρκοκυπριακή πλευρά, η ιδέα πως η Τουρκία είναι διαθέσιμη για να τους
προστατεύσει σε περίπτωση που προκύψουν καταστάσεις όπως αυτές της δεκαετίας
του ’60 είναι πολύ σημαντική και είναι μέρος της ψυχολογίας για την ασφάλειά
τους.

Υπάρχει συντονισμός κινήσεων με την E.E. Θα υπάρξει ψήφισμα και του
Ευρωκοινοβουλίου;

Όλοι θέλουμε τη λύση. Νομίζω ότι θα υπάρξει ένα ψήφισμα την Τετάρτη (σήμερα).

Πώς εκτιμάτε τη στάση του Έλληνα Πρωθυπουργού κ. Καραμανλή;

Νομίζω ότι είναι απόλυτα σαφές πως ο Πρωθυπουργός πιστεύει ότι τα θετικά
στοιχεία του σχεδίου υπερτερούν των δυσκολιών οι οποίες, στον βαθμό που
υπάρχουν, μπορούν να περιοριστούν, να αντιμετωπιστούν και να υπερσκελιστούν
εάν εμφανιστούν, καθώς η Κύπρος εντάσσεται την E.E. Έτσι, νομίζω ότι ο
Πρωθυπουργός κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

H στάση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γιώργου Παπανδρέου;

Ο κ. Παπανδρέου υπήρξε, φυσικά, απόλυτα υποστηρικτικός.

Πόσο επηρέασε το λαϊκό αίσθημα η απόρριψη του σχεδίου από τον Πρόεδρο
Παπαδόπουλο;

Ο γενικός γραμματέας εξέφρασε την έκπληξή του για τη στάση του Προέδρου
Παπαδόπουλου. Διαφωνούμε με τον τρόπο που ανέλυσε το σχέδιο και τη στάση που
τήρησε, και του το έχουμε πει.