γιατί… οι μεγαλύτεροι κόκκοι του καφέ ανεβαίνουν στην επιφάνεια;

Το φαινόμενο ονομάζεται κοκκώδης διαχωρισμός μεγέθους. Συχνά αναφέρεται ως το
«φαινόμενο του βραζιλιάνικου καρυδιού», επειδή το αποτέλεσμα είναι το ίδιο αν
κουνήσουμε ένα δοχείο με καρύδια.

Δύο είναι οι μηχανισμοί που δημιουργούν τον διαχωρισμό. Αν, κατά τη διάρκεια
της ανατάραξης, τα μεγαλύτερα κομμάτια χωριστούν αμέσως από τα μικρότερα και
δημιουργήσουν ένα κενό στο κάτω μέρος, τότε οι μικρότεροι κόκκοι μπαίνουν σε
αυτό το άνοιγμα. Όταν το κούνημα τελειώσει, τα μεγαλύτερα κομμάτια
εμποδίζονται να επιστρέψουν στις αρχικές τους θέσεις και στοιβάζονται προς τα
πάνω.

Επιπλέον, οι κόκκοι υφίστανται τριβή στα τοιχώματα του δοχείου και αυτό
δημιουργεί προς τα κάτω κίνηση των κόκκων. H ροή αυτή προς τα κάτω
πραγματοποιείται σε μια μικρή περιοχή, πολύ κοντά στα τοιχώματα. Ωστόσο, στο
κέντρο του δοχείου οι κόκκοι κινούνται προς τα πάνω. Οι μεγάλοι κόκκοι, όπως
και όλοι οι άλλοι, κινούνται προς το κέντρο και όταν φθάνουν στην κορυφή
κινούνται προς τα τοιχώματα και προσπαθούν να ενταχθούν στην προς τα κάτω ροή.
Όμως, αν είναι πολύ μεγάλοι δεν χωράνε στη στενή περιοχή (όπου οι κόκκοι
κινούνται προς τα κάτω) και μένουν εγκλωβισμένοι στην κορυφή.