Ο Διγενής συναντά τον βασιλιά Aρθούρο!

Στρατιωτικοί και καβαλάρηδες οι Άγιοι Γεώργιος και Θεόδωρος, προστάτες των ακριτών, όπως απεικονίζονται σε τοιχογραφία του 11ου αι. από την Καππαδοκία

Τι κοινό μπορεί να έχει ο Βασίλειος Διγενής Ακρίτας του Βυζαντίου με τον
Αρθούρο και τους Ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης της Βρετανίας, τον στρατιώτη
του Καρλομάγνου, Ρολάνδο και τον Σλάβο ήρωα Κράλη Μάρκο; Είναι όλοι τους
ήρωες, ωραίοι, ανίκητοι πολεμιστές, φημισμένοι για τα υπερφυσικά κατορθώματά
τους, δεινοί τραγουδιστάδες, με θάνατο συναρπαστικό, ανάλογο της ανδρειοσύνης
τους. Φύλαξαν σύνορα και γεφύρωσαν πολιτισμούς. Με καταγωγή από τα χρόνια του
Ηρακλή και του Περσέα, οι προστάτες της πατρίδας που αποτέλεσαν μια ξεχωριστή
επαρχιακή στρατιωτική αριστοκρατία κατάφεραν να επιβιώσουν ώς τις μέρες μας
μέσα από τα τραγούδια που υμνούν τα κατορθώματά τους.

Είναι οι «Ακρίτες της Ευρώπης» που συστήνονται στο ελληνικό κοινό μέσα από την
έκθεση που διοργανώνεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Acrinet από
το Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών και το Κέντρο
Αναπτυξιακών Μελετών Prisma σε συνεργασία με το Βυζαντινό και Χριστιανικό
Μουσείο.

H μουσική είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στη μάχη, τον έρωτα και την καθημερινή ζωή των ακριτών. Στη φωτογραφία απεικονίζεται ωοειδής βιόλα του 12ου αι. από την Ισπανία

«H παράδοση των ακριτών δεν είναι ένα ελληνικό φαινόμενο, αλλά μια
ευρωπαϊκή πραγματικότητα», εξηγεί στα «NEA» η υπεύθυνη διακρατικής διαχείρισης
και συντονισμού του προγράμματος Acrinet, Φούλη Παπαγεωργίου. «Ο ρόλος τους
ήταν διττός, καθώς δεν είχαν μόνο πολεμικό, αλλά και ειρηνικό έργο. Μέσα από
τους γάμους τους με γυναίκες που ανήκαν σε διαφορετικές φυλές και θρησκείες
καλλιεργούσαν τη διαπολιτισμική συμβίωση. Πρόκειται για μια επίκαιρη έκθεση με
ιδιαίτερη σημασία για τη σύγχρονη κοινωνία, καθώς τονίζει την κοινή ευρωπαϊκή
παράδοση και το γεφύρωμα των πολιτισμών και των συνόρων».

Μουσικά μεσαιωνικά όργανα της Ανατολής αλλά και της Δύσης, κεντήματα, γλυπτά
και χαλιά και αντίγραφα μουσειακών αντικειμένων που απεικονίζουν τους ακρίτες,
αλλά και έργα σύγχρονης τέχνης των οποίων οι δημιουργοί έχουν εμπνευστεί από
τον μύθο του Διγενή Ακρίτα και των συμπολεμιστών του, μαζί με 80 πανό με
παραστάσεις από χειρόγραφα, ψηφιδωτά, ταπισερί, σχέδια, νομίσματα και χάρτες
είναι μερικά μόνον από τα αντικείμενα που «επιστρατεύτηκαν» για να μυήσουν
τους επισκέπτες στον μεσαιωνικό κόσμο και την καθημερινότητα των ακριτών.

Όμως ούτε η σύγχρονη τεχνολογία θα είναι απούσα, καθώς ένα δεκάλεπτο βίντεο θα
παρουσιάζει πώς οι ακριτικοί μύθοι επηρέασαν την έβδομη τέχνη, ενώ με τη
βοήθεια ψηφιακών μέσων θα αποτυπώνεται μέσω χαρτών η κίνηση των λαών στον
Μεσαίωνα και η δράση των προστατών των συνόρων.

Περιπλανώμενοι «ακρίτες»

Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο δεν είναι παρά η αφετηρία του ταξιδιού
των «Ακριτών της Ευρώπης». Θα συνεχίσουν τον δρόμο τους περνώντας από τα
Γιάννενα, την Κρήτη, θα επιστρέψουν στην Αθήνα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες και
θα καταλήξουν στη Σαγιάδα, ένα ακριτικό χωριό στα ελληνοαλβανικά σύνορα, όπου
και θα βρουν μόνιμη στέγη, ενώ δεν αποκλείεται να φτάσουν και ώς το Παρίσι και
τη Μασσαλία.

INFO

Η έκθεση «Ακρίτες της Ευρώπης» εγκαινιάζεται αύριο στις 19.30 στο Βυζαντινό
και Χριστιανικό Μουσείο (Βασ. Σοφίας 22) και με παράσταση θεάτρου σκιών «Ο
Διγενής Ακρίτας ο Ανδρειωμένος» από τον Γιάννη Χατζή. Έως 25 Απριλίου.