Δίνει μάχη για τη φωνή του

Το σύστημα τεχνητής φωνής που χρησιμοποιεί εδώ και είκοσι χρόνια ο Στίβεν
Χόκινγκ έχει αρχίσει να παρουσιάζει προβλήματα. Πρέπει να αντικατασταθεί, αλλά
ο διάσημος Βρετανός κοσμολόγος, ο οποίος πάσχει από εκφυλιστική ασθένεια των
κινητικών νευρώνων και είναι εντελώς παράλυτος, θέλει να κρατήσει την ίδια,
διάσημη πλέον, τεχνητή φωνή του.

Ο Χόκινγκ πιστεύει πως η μεταλλική χροιά της έχει γίνει πλέον τμήμα της
ταυτότητάς του. Αλλά ο ήχος παράγεται από ένα κύκλωμα που είναι πλέον
απηρχαιωμένο. Ύστερα από 20 χρόνια χρήσης, το συνθεσάιζερ έχει πλέον
εξαντλήσει το προσδόκιμο ζωής του, αλλά τα σύγχρονα προγράμματα δεν
καταφέρνουν να αναπαράξουν την ίδια φωνή. «Το θέμα μάς ανησυχεί», λέει στους
«Σάντεϊ Τάιμς» ο Τομ Πέλι, τεχνικός συνεργάτης του Χόκινγκ. «Δεν υπάρχουν
πλέον στην αγορά αυτά τα συστήματα τεχνητής φωνής. Μεμονωμένα εξαρτήματα
αντικαθίστανται όταν χαλάνε, αλλά αν χαλάσει το ίδιο το μικροτσίπ της φωνής,
τότε θα έχουμε πρόβλημα».

Ο Χόκινγκ κατέχει από το 1977 τη Λουκασιανή έδρα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου
του Κέμπριτζ, την έδρα που κατείχε κατά τον 17ο αιώνα ο Νεύτων. Εξήντα δύο
χρόνων σήμερα, έχασε την ικανότητα να μιλάει το 1985, όταν υπεβλήθη σε
επείγουσα τραχειοστομία αφού προσεβλήθη από πνευμονία στη διάρκεια ενός
συνεδρίου. Ήταν ένα επιπλέον πρόβλημα, αφού στα 21 του είχε ήδη προσβληθεί από
μυοπάθεια, η οποία τον περιόρισε στην αναπηρική καρέκλα αφήνοντάς του τη
δυνατότητα να κινεί ελαφρά μόνο τα δύο δάκτυλα του αριστερού χεριού του.

Συνθεσάιζερ

Λίγο καιρό μετά την τραχειοστομία, ετέθη στη διάθεσή του ένα αμερικανικό
σύστημα σύνθεσης τεχνητής φωνής (συνθεσάιζερ), το οποίο προσάρμοσε για τις
ανάγκες του καθηγητή ο Ντέιβιντ Μέισον, σχεδιαστής ηλεκτρονικών υπολογιστών
στο Κέμπριτζ. Ο Χόκινγκ έφτιαχνε φράσεις υπογραμμίζοντας λέξεις σε μια οθόνη.
Όταν ενεργοποιούσε την εντολή «ομιλία», οι λέξεις στέλνονταν μέσω του
συνθεσάιζερ σε μεγάφωνα. Συνεργάτες του λένε πως η συσκευή τον απελευθέρωσε
και του επέτρεψε να γίνει ξανά ο εαυτός του. Το 1990, ο Χόκινγκ εγκατέλειψε
την πρώτη σύζυγό του, την Τζέιν Ουάιλντ, για την Ιλέιν Μέισον, τη νοσηλεύτρια
και σύζυγο του άνδρα που «αποκατέστησε» τη φωνή του. Παντρεύτηκαν το 1995. Και
την ίδια χρονιά έγινε διάσημος με το μπεστ σέλερ του «Μια Σύντομη Ιστορία του
Χρόνου».

Δεν θέλει να αλλάξει

Το εξεζητημένο σύστημα ομιλίας του Χόκινγκ που κατασκεύασε ο Ντέιβιντ
Μέισον παραμένει το μοναδικό μέσο έναρθρης επικοινωνίας του επιστήμονα. Σήμερα
απομένουν πλέον μόνο δύο παλιά «κουτιά φωνής» – ένα στο γραφείο του στο
Κέμπριτζ και το άλλο ενσωματωμένο στην αναπηρική πολυθρόνα του. Και ο Χόκινγκ,
ο οποίος βγήκε πρόσφατα από το νοσοκομείο όπου νοσηλεύθηκε για πνευμονία, δεν
θέλει να αποκτήσει νέα φωνητική ταυτότητα. «Δεν θέλει να αλλάξει φωνή», λέει ο
Τομ Πέλι. «Σήμερα μπορούμε να βρούμε φωνές που να μοιάζουν με φυσικές, αλλά η
φωνή που χρησιμοποιεί ώς τώρα έχει γίνει σήμα κατατεθέν του. Μολονότι δεν
μοιάζει ανθρώπινη, αρθρώνει τις λέξεις πολύ καλύτερα από τις φωνές που
παράγουν τα καινούργια συστήματα, κι αυτό είναι πολύ σημαντικό για τις
διαλέξεις του». Έχει επίσης προσωπικούς λόγους που θέλει να κρατήσει τη φωνή
αυτή, προσθέτει ο Πέλι. «Είναι η φωνή με την οποία μεγάλωσε ο μικρότερος γιος
του, ο Τιμ (25 χρόνων σήμερα), γι’ αυτό δεν θέλει να την αλλάξει».

LINK:

* www.hawking.org.uk/