Θα παραιτηθεί, αν βγει το «ναι»

Με το διάγγελμά του ο Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος τέθηκε επικεφαλής της
εκστρατείας για το όχι στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου και δίνοντας
δραματικό τόνο στο μήνυμά του, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι αν από τις κάλπες
βγει το ναι, ο ίδιος δεν πρόκειται να αποδεχθεί και πολύ περισσότερο να
υπογράψει οποιαδήποτε έγγραφα που σχετίζονται με το σχέδιο.

Με γραπτή δήλωση του εκπροσώπου του ο Γ.Γ. του ΟΗΕ επαναλαμβάνει ότι οι Κύπριοι έχουν μια μοναδική ευκαιρία να επανενώσουν τη χώρα τους και ελπίζει ότι θα αδράξουν την ευκαιρία που βρίσκεται ενώπιόν τους

Κατά συνέπεια, ο Πρόεδρος προανήγγειλε κάτι που και στενοί του συνεργάτες
έλεγαν από καιρό, ότι ο κ. Παπαδόπουλος δεν θα παραμείνει στην ηγεσία σε
περίπτωση που οι Ελληνοκύπριοι ψηφίσουν ναι στο δημοψήφισμα, αφού η πολιτική
του θα έχει αποδοκιμασθεί.

Το προεδρικό διάγγελμα προκάλεσε σοκ στην κυπριακή κοινή γνώμη, αν και η
τοποθέτηση του κ. Παπαδόπουλου ήταν γνωστή εδώ και ημέρες. Και αυτό, γιατί ο
Πρόεδρος επέλεξε τους υψηλούς δραματικούς τόνους και σε κάποιες στιγμές στην
αρχή και το τέλος του διαγγέλματος τα δάκρυα και τη σπασμένη φωνή. Με τον
τρόπο αυτό επέλεξε να απευθυνθεί κυρίως στα χαμηλά και τα μεσαία στρώματα
προκαλώντας το συναίσθημά τους. Οι αντίπαλοί του τού καταλογίζουν ότι με το
διάγγελμά του επέστρεψε σ’ έναν έντονο λαϊκισμό αντί να παραμείνει τις
κρίσιμες ώρες στο πεδίο της επιχειρηματολογίας και του ορθολογισμού.

Όμως δεν έλειψε η επιχειρηματολογία από τον κ. Παπαδόπουλο στο διάρκειας 55
λεπτών διάγγελμά του. Στην ουσία ο Κύπριος Πρόεδρος ανέπτυξε εν εκτάσει τόσο
το γράμμα όσο και το πνεύμα των δηλώσεων που είχε κάνει επιστρέφοντας από τη
Λουκέρνη. Κύριο μήνυμα που ο κ. Παπαδόπουλος θέλησε να στείλει ήταν ότι το
σχέδιο Ανάν δίνει στην τουρκική πλευρά τη μερίδα του λέοντος και μάλιστα
αμέσως – εντός 24 ωρών – ενώ η ελληνοκυπριακή πλευρά αγοράζει, όπως
χαρακτηριστικά είπε, ελπίδα για το μέλλον και τα δικά της κέρδη παραπέμπονται
σε τρία έως 19 χρόνια.

Έμφαση στα αρνητικά. Ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρθηκε σε βελτιώσεις που
υπάρχουν στο τελικό σχέδιο για την ελληνοκυπριακή πλευρά, αλλά οι αντίπαλοί
του επισημαίνουν πως αν και το παραδέχθηκε στο μακρό διάγγελμά του, ο κ.
Παπαδόπουλος ανέλυσε εν εκτάσει τα, κατά την άποψή του, αρνητικά σημεία που
κάνουν, όπως ανέφερε, το σχέδιο ετεροβαρές χωρίς να πει λέξη για τα θετικά για
τους Ελληνοκυπρίους σημεία του σχεδίου.

Επισήμαναν, εξάλλου, πως δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ο ισχυρισμός
του Προέδρου, ότι οι Ελληνοκύπριοι θα πρέπει να περιμένουν τον χρόνο για να
δουν τα δικά τους ωφελήματα, διότι 104 ημέρες μετά την έγκριση του σχεδίου
αρχίζει η επιστροφή κατεχόμενων εδαφών και προσφύγων.

Το γενικότερο πνεύμα του προεδρικού διαγγέλματος θύμισε λίγο Μακάριο και Σπύρο
Κυπριανού. Επέλεξε μάλιστα ο κ. Παπαδόπουλος την προσφιλή φράση του αείμνηστου
Αρχιεπισκόπου Μακαρίου – «Ελληνικέ Κυπριακέ λαέ…» – που χρησιμοποιούσε στα
διαγγέλματά του. Ήταν ένα μήνυμα αγωνιστικότητας και αντίστασης στις πιέσεις
των ξένων που θέλουν να επιβάλουν απαράδεκτη λύση, έλεγαν πηγές προσκείμενες
στο προεδρικό περιβάλλον. Και αυτό ενισχύθηκε από την αυθόρμητη παρουσία
υποστηρικτών τού κ. Παπαδόπουλου και του “όχι” στον περίβολο του Προεδρικού
Μεγάρου, που με πανό και συνθήματα τον επευφήμησαν.

«Επιστροφή στο παρελθόν». Όλα όμως αυτά, κατά τις εκτιμήσεις της άλλης
πλευράς, δεν είναι τίποτε άλλο παρά επιστροφή στο παρελθόν, στον πολιτικό λόγο
και τις πρακτικές περασμένων δεκαετιών και καταλόγιζαν στον κ. Παπαδόπουλο ότι
επέστρεψε στις παλιές του απορριπτικές θέσεις και ακόμα ότι στην ουσία δεν
επιθυμεί λύση ομοσπονδίας. Βρίσκεται εντελώς εκτός του διεθνούς περιβάλλοντος,
εντός του οποίου πρέπει να ασκήσει πολιτική, κατά τους υποστηρικτές του “ναι”.
Στην ουσία – έλεγαν – ο κ. Παπαδόπουλος όχι μόνο παραγνωρίζει αλλά και πετάει
στον κάλαθο των αχρήστων τις προτροπές και τις θέσεις της διεθνούς κοινότητας.

Ο Κύπριος Πρόεδρος διαβεβαίωσε στο διάγγελμά του τους Ελληνοκυπρίους ότι η μη
λύση δεν είναι καταστροφή και ειδικά για το θέμα ενδεχόμενης αναγνώρισης του
ψευδοκράτους σε περίπτωση απόρριψης του σχεδίου από την ελληνοκυπριακή πλευρά,
είπε ότι δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος από χώρες που έχουν σημασία για την
Κύπρο. Μπορεί δηλαδή, σημειώνουν οι επικριτές του, να υπάρξουν αναγνωρίσεις
του ψευδοκράτους από χώρες που δεν έχουν σημασία για την Κύπρο και ο Πρόεδρος
αντιμετωπίζει κάτι τέτοιο ως μάλλον πιθανό ενδεχόμενο.

Καθησυχαστικός. Γενικότερα ο κ. Παπαδόπουλος καθησύχασε τους
Ελληνοκυπρίους ως προς τους κινδύνους που εγκυμονεί η απόρριψη του σχεδίου
Ανάν. Είπε ότι η Κύπρος θα συνεχίσει την πορεία της μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
H απάντηση είχε διατυπωθεί πριν από το προεδρικό διάγγελμα από τον πρώην
Πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη. Θα ακολουθήσει περίοδος αβεβαιότητας, επισήμανε ο κ.
Κληρίδης, αν το σχέδιο απορριφθεί, διότι πίσω είναι γκρεμός του οποίου το
βάθος ουδείς γνωρίζει. Σε αντίθεση μάλιστα με τον κ. Παπαδόπουλο, ο κ.
Κληρίδης τονίζει τον κίνδυνο αναγνώρισης του ψευδοκράτους από σειρά ισλαμικών
κρατών, γεγονός που σημαίνει ότι αν και όταν αναληφθεί νέα πρωτοβουλία για την
επίλυση του Κυπριακού, η διαπραγματευτική βάση θα έχει εντελώς αλλάξει και οι
συνομιλίες θα είναι στη βάση πλέον των δύο κρατών.

Το κυριότερο όμως που επισήμαναν στελέχη των δύο μεγάλων κομμάτων, ΑΚΕΛ και
ΔΗΣΥ, είναι ότι ο Πρόεδρος επέλεξε με το διάγγελμά του τον δρόμο της έντονης
αντιπαράθεσης και άνοιξε μέτωπο. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ συνέστησε να
αναμένουν όλοι τις τοποθετήσεις των κομμάτων, ενώ εξέφρασε διαφωνία για αρκετά
σημεία του προεδρικού διαγγέλματος.

Απογοητευμένος ο Ανάν

Απογοήτευση εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν για την
έκκληση που απηύθυνε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος στον
κυπριακό Ελληνισμό να απορρίψει το σχέδιο Ανάν.

Σε γραπτή δήλωση του εκπροσώπου του Κόφι Ανάν αναφέρεται ότι ο Γενικός
Γραμματέας του ΟΗΕ σέβεται πλήρως τις επιθυμίες του λαού και δεν θα επέμβει
στην απόφασή του.

Ωστόσο, ο κ. Ανάν επαναλαμβάνει ότι οι Κύπριοι έχουν μια μοναδική ευκαιρία να
επανενώσουν τη χώρα τους και ελπίζει ότι θα αδράξουν την ευκαιρία ενώ
βρίσκεται ενώπιόν τους.

Στη γραπτή δήλωση του εκπροσώπου του κ. Ανάν αναφέρεται ότι «ο Γενικός
Γραμματέας καλωσορίζει το γεγονός ότι αριθμός πολιτικών αρχηγών στις δύο
πλευρές στην Κύπρο, καθώς και στην Ελλάδα και την Τουρκία, φαίνεται να
κινούνται προς την κατεύθυνση της ενθάρρυνσης του κόσμου να οικοδομήσουν ένα
κοινό μέλλον στην Κύπρο στη βάση του σχεδίου που ολοκληρώθηκε την 31η Μαρτίου
2004 ύστερα από πρόσκληση των μελών».

Ο λεγόμενος πρωθυπουργός των κατεχομένων Μεχμέτ Αλί Ταλάτ χαρακτήρισε το
διάγγελμα του κ. Παπαδόπουλου ως μία «παράξενη λυπηρή ομοιότητα» με το «όχι»
που διατυπώνει και ο Ντενκτάς.