Θολό τοπίο για νέο δημοψήφισμα

«Τοπίο στην ομίχλη» κινδυνεύουν να δημιουργήσουν οι διαρροές ορισμένων
συνεργατών του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν, πως ακόμη κι αν οι
Ελληνοκύπριοι ψηφίσουν «όχι» στο σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού, στις 24
Απριλίου, το θέμα μπορεί να ξανατεθεί σε δεύτερο δημοψήφισμα σε εύθετο χρόνο –
πριν από τον Δεκέμβριο του 2004.

Ο υπουργός Εξωτερικών Πέτρος Μολυβιάτης δέχθηκε τον Αμερικανό πρέσβη Τόμας Μίλερ και αντήλλαξαν απόψεις για την πορεία του σχεδίου Ανάν εν όψει των δημοψηφισμάτων στην Κύπρο

Διπλωματικές πηγές έλεγαν στα «NEA» ότι κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων
στον πύργο του Μπέργκενστοκ, στη Λουκέρνη, πράγματι – μεταξύ… τυρού και
αχλαδίου – ορισμένοι παράγοντες της αντιπροσωπείας των Ηνωμένων Εθνών έθεσαν
αυτό το ζήτημα στην ελληνική πλευρά. Οι ίδιες πηγές προσέθεταν πως προφανώς το
ενδεχόμενο «βρέθηκε» στο τραπέζι σε μια προσπάθεια να απαντηθεί το κλίμα που
είχε δημιουργηθεί στην Κύπρο κατά του σχεδίου Ανάν.

Αλλάζουν οι συνθήκες

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του υπουργείου Εξωτερικών πάντως, ακόμη κι αν
επιχειρηθεί μια δεύτερη προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού θα γίνει υπό εντελώς
διαφορετικές συνθήκες και δεν είναι και καθόλου βέβαιο ότι θα έχει ως βάση της
το σχέδιο Ανάν. Κι αυτό διότι από την 1η Μαΐου η Κυπριακή Δημοκρατία θα είναι
μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οπότε είναι λογικό στη διαπραγμάτευση και τη
διαμεσολάβηση σημαίνοντα ρόλο να παίζουν πλέον οι Βρυξέλλες και όχι τα Ηνωμένα
Έθνη ή η Ουάσιγκτον.

Γι’ αυτό και η κυβέρνηση, διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Θόδωρου Ρουσόπουλου,
επιχείρησε να μειώσει τη σημασία του κλίματος περί δεύτερου δημοψηφίσματος.
Όπως είπε ο κ. Ρουσόπουλος, «δεν υπάρχει καμιά τέτοια ενημέρωση, επίσημη
τουλάχιστον, από τα Ηνωμένα Έθνη. Όπως γνωρίζετε, έχουμε μια διαδικασία
δημοψηφίσματος σε λίγες ημέρες στην Κύπρο και νομίζω ότι καλό θα ήταν – και θα
βοηθούσε όλες τις πλευρές – εάν οι Κύπριοι έμεναν ανεπηρέαστοι να αποφασίσουν,
από οποιεσδήποτε δηλώσεις».

«Δεν είναι οριστικό»

Το επιχείρημα πίσω από το σκεπτικό του δεύτερου δημοψηφίσματος – που
χρησιμοποίησε πρόσφατα και ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου κ. Ιακώβου – ήταν
ότι μία απόρριψη του σχεδίου Ανάν στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου δεν θα
αποτελέσει το τέλος για τη διαπραγμάτευση του Κυπριακού, παρά τα όσα περί του
αντιθέτου δηλώνουν αξιωματούχοι των ΗΠΑ, της E.E. και του ΟΗΕ.

Αντιθέτως – λένε διπλωματικές πηγές που υποστηρίζουν αυτή την εκδοχή -, το
προσφορότερο έδαφος για μία διαπραγμάτευση επίλυσης του Κυπριακού δεν είναι
σήμερα που οι πιέσεις ασκούνται στην Κυπριακή Δημοκρατία εν όψει της ένταξης
της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι όταν η Κυπριακή Δημοκρατία θα είναι
πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (από 1η Μαΐου) ενώ η Τουρκία θα επιζητεί
πάση θυσία να πάρει ημερομηνία για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με
την Ευρωπαϊκή Ένωση και για τον σκοπό αυτό θα είναι διατεθειμένη να κάνει και
άλλες παραχωρήσεις στο Κυπριακό.

Τον Δεκέμβριο

Με αυτό το σκεπτικό ο Δεκέμβριος του 2004 – πριν συζητηθεί από τη Σύνοδο
Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης το ενδεχόμενο να δοθεί ημερομηνία στην Τουρκία –
είναι η καλύτερη χρονική περίοδος για ένα νέο δημοψήφισμα, με βάση όμως ένα
ακόμη καλύτερο σχέδιο Ανάν.

Αίσθηση, πάντως, δημιουργούν οι διαρροές του ΟΗΕ περί δεύτερου δημοψηφίσματος
και για έναν ακόμη λόγο: Διότι είναι γνωστό σε όλους πως ο ειδικός
αντιπρόσωπος του γενικού γραμματέα για το Κυπριακό, Άλβαρο ντε Σότο, βρίσκεται
σε στενή συνεργασία με την Ουάσιγκτον – και μόλις προχθές ο Κόλιν Πάουελ
ξεκαθάρισε πως «δεν υπάρχει σχέδιο B».

Σημειώνεται ότι, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, η Αθήνα είχε ενημερώσει τον
κ. Ντε Σότο και τα Ηνωμένα Έθνη για την αρνητική στάση του Κύπριου προέδρου
Τάσσου Παπαδόπουλου, ήδη από την επομένη της ολοκλήρωσης της συμφωνίας της
Νέας Υόρκης.

Μοιρασμένες οι πιθανότητες υπέρ του «ναι» και του «όχι»

Διχασμένη εξακολουθεί να είναι η πολιτική ηγεσία στην Κύπρο για το
σχέδιο Ανάν, όπως προκύπτει από τις συναντήσεις που είχε μαζί της στη Λευκωσία
η αντιπροσωπεία του ΠΑΣΟΚ – Άννα Διαμαντοπούλου, Γιάννος Παπαντωνίου, Άκης
Τσοχατζόπουλος.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο μεν Τάσσος Παπαδόπουλος φέρεται να είναι
κατηγορηματικά υπέρ του «όχι», ο δε Δημήτρης Χριστόφιας του ΑΚΕΛ – που είναι
και ο πλέον αποφασιστικός παράγων – φέρεται να ταλαντεύεται, κλίνοντας
περισσότερο υπέρ του «ναι». Όπως έλεγε μέλος της αντιπροσωπείας, αυτή η
«κλίση» θα διευκολυνόταν πολύ εάν έβγαιναν τα ελληνικά πολιτικά κόμματα – και,
κυρίως, το ΠΑΣΟΚ – να στηρίξουν ευθέως το σχέδιο Ανάν. Εκτίμηση της
αντιπροσωπείας, μετά τις επαφές που είχε, είναι ότι το δημοψήφισμα δεν έχει
κριθεί ακόμη και ότι οι πιθανότητες υπέρ του «ναι» και υπέρ του «όχι» είναι
μοιρασμένες.

Αισιόδοξος ο Μίλερ…

Χθες, ο υπουργός Εξωτερικών, Πέτρος Μολυβιάτης, δέχθηκε τον Αμερικανό πρέσβη,
Τόμας Μίλερ, και αντηλλάγησαν απόψεις για την πορεία του σχεδίου Ανάν εν όψει
των δημοψηφισμάτων στην Κύπρο. Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση ο κ. Μίλερ
εξέφρασε την αισιοδοξία ότι μέσα στις 19 ημέρες που απομένουν μέχρι τη
διενέργεια των δημοψηφισμάτων στην Κύπρο, τα πράγματα θα έχουν αλλάξει. Αυτή η
απόφαση είναι απόφαση των ιδίων των Κυπρίων, πρόσθεσε ο Αμερικανός διπλωμάτης,
ο οποίος σημείωσε ότι ουσιαστικά το σχέδιο δεν έχει γίνει κατανοητό, γιατί δεν
έχει μελετηθεί επαρκώς, παρά τις πολλές απόψεις και αναλύσεις που έχουν γίνει.
Είπε ακόμη ότι είναι δύσκολο να διαβαστούν οι 9.000 σελίδες του σχεδίου, αλλά
υπάρχουν 20 σελίδες που αξίζει να διαβασθούν και είναι σημαντικό υλικό προς
μελέτη.

Προβληματισμένος ο Γιώργος

Τον Αμερικανό πρέσβη, όπως και τον Ρώσο πρέσβη, Αντρέι Βντοβίντ, δέχθηκε στη
Βουλή ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Παπανδρέου. Στη διάρκεια των συνομιλιών
του με τους δύο διπλωμάτες, ο κ. Παπανδρέου επέμεινε στην ανάγκη να υπάρχει
νηφαλιότητα στην αξιολόγηση και, κυρίως, να μη δίδεται η εικόνα πιέσεων προς
τους Κυπρίους. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι χώρες δεν πρέπει να πάρουν θέση για το
σχέδιο επίλυσης, σημείωσε ο κ. Παπανδρέου, σημειώνοντας όμως παράλληλα ότι η
εικόνα άσκησης πιέσεων προς την Κύπρο δεν είναι καθόλου παραγωγική
διπλωματικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Γιώργος Παπανδρέου είναι ιδιαίτερα προβληματισμένος
αναφορικά με τον χρόνο στον οποίο πρέπει να βγει επισήμως η θέση του ΠΑΣΟΚ για
το σχέδιο που τίθεται σε δημοψήφισμα – εάν, δηλαδή, το υποστηρίζει ή το
απορρίπτει. Μέχρι στιγμής, αρμόδια στελέχη του κόμματός του εισηγούνται
διαφορετικές θέσεις, που ποικίλλουν από την ανακοίνωση της θέσης «εδώ και
τώρα» μέχρι τη μη ανακοίνωση θέσης παρά μόνον στο Συμβούλιο των Πολιτικών
Αρχηγών.

Συναντήσεις με την πολιτική ηγεσία της Κύπρου αναμένεται να έχει σήμερα ο
υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Βαληνάκης, που μεταβαίνει στη Λευκωσία
συνοδευόμενος από τον γραμματέα της N.Δ., Βαγγέλη Μεϊμαράκη. Ωστόσο, η
κυβέρνηση – που συζητά σήμερα το Κυπριακό σε επίπεδο Κυβερνητικής Επιτροπής –
κατ’ αρχήν προσανατολίζεται να τοποθετηθεί επισήμως μονάχα στο Συμβούλιο των
Πολιτικών Αρχηγών.

Διάψευση

Ο εκπρόσωπος Τύπου της δύναμης του ΟΗΕ στην Κύπρο Μπράιαν Κέλι δήλωσε ότι το
σχέδιο Ανάν δεν προνοεί για τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος, αλλά ούτε
και δέσμευση των μερών για κάτι τέτοιο.

Κληθείς να σχολιάσει δηλώσεις του Ελβετού συνταγματολόγου, μέλους της ομάδας
του Άλβαρο ντε Σότο για το Κυπριακό, Ντιντιέ Φίρτερ, ο οποίος αναφέρθηκε σε
ενδεχόμενο διοργάνωσης και δεύτερου δημοψηφίσματος, έξι μήνες μετά το πρώτο, ο
κ. Κέλι είπε ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να γίνει.