Tρία σενάρια για αντικειμενικές αξίες και ΦΠA στα ακίνητα

«Πονοκέφαλος» για το υπουργείο Οικονομικών είναι το γεγονός ότι, όποτε αυξήθηκαν οι αντικειμενικές αξίες, σημειώθηκε ώθηση και των πραγματικών τιμών

Τρεις λύσεις εξετάζει το οικονομικό επιτελείο για τις αλλαγές στη φορολογία
των ακινήτων, οι οποίες διαφοροποιούνται μεταξύ τους όσον αφορά τον χρόνο
αύξησης των αντικειμενικών τιμών και επιβολής του ΦΠΑ στα νέα ακίνητα.

H αύξηση των αντικειμενικών τιμών θα φέρει σημαντική επιβάρυνση στις
αγοραπωλησίες ακινήτων και το υπουργείο Οικονομικών εξετάζει λύσεις
προκειμένου να μετριάσει την αύξηση του φορολογικού βάρους, αλλά και να
εξασφαλίσει πρόσθετα έσοδα για το δημόσιο ταμείο.

Ο μεγάλος «πονοκέφαλος» της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών είναι οι
αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, από τις οποίες εξαρτάται σημαντικά το
φορολογικό βάρος όσων αγοράζουν ή κληρονομούν ακίνητο, καθώς και όσων
διαθέτουν πολλά ακίνητα, αφού πιάνονται στο δόκανο του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης
Περιουσίας.

Απόκλιση έως και 150%

Οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων αυξήθηκαν για τελευταία φορά πριν από
ακριβώς τρία χρόνια, δηλαδή τον Μάρτιο του 2001. Από τότε, ωστόσο, οι τιμές
των ακινήτων έχουν σημειώσει σημαντική αύξηση λόγω της μείωσης και διατήρησης
στη συνέχεια των επιτοκίων σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, γεγονός που προκάλεσε
αύξηση της ζήτησης λόγω του κύματος χορηγήσεων στεγαστικών δανείων από τις
τράπεζες.

Όπως υποστηρίζουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, οποιαδήποτε αλλαγή στη
φορολογία των ακινήτων προϋποθέτει – όχι νομοθετικά αλλά ουσιαστικά – την
αύξηση των αντικειμενικών αξιών, προκειμένου η επιβολή οποιουδήποτε νέου
συστήματος φορολόγησης να γίνει σε αντιπροσωπευτικότερη φορολογική βάση. Με
άλλα λόγια, στόχος της αύξησης των αντικειμενικών αξιών θα είναι οι
αντικειμενικές αξίες να προσεγγίζουν όσο το δυνατόν περισσότερο τις
πραγματικές, καθώς σήμερα υπάρχουν περιπτώσεις απόκλισης έως και 150%.

«Πονοκέφαλος» για το υπουργείο Οικονομικών είναι ο χρόνος αύξησης των
αντικειμενικών τιμών, καθώς, αν κρίνουμε από το παρελθόν, όποτε αυξήθηκαν οι
αντικειμενικές αξίες, σημειώθηκε ώθηση και των πραγματικών τιμών. Οι τιμές των
ακινήτων βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα και αυτό αποτελεί σημαντικό εμπόδιο
για την απόφαση αύξησης των αξιών. Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις αρμοδίων του
υπουργείου Οικονομικών, η αύξηση των αντικειμενικών τιμών θα γίνει μετά την
ολοκλήρωση της μελέτης αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος, που αναμένεται
να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο.

Τα τρία σενάρια

* Το πρώτο σενάριο προβλέπει την αύξηση των αντικειμενικών αξιών έως το τέλος
του χρόνου. H αύξηση θα συνοδευτεί από απόφαση επιβολής του Φόρου
Προστιθέμενης Αξίας στις νέες οικοδομές από την 1/1/2005 με συντελεστή 18%. Ως
αντιστάθμισμα για την αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης στην αγορά ακινήτων,
εξετάζεται το ενδεχόμενο να μειωθεί ο συντελεστής του φόρου μεταβίβασης για τα
παλαιότερα ακίνητα, από το 9%-11% που ισχύει σήμερα, σε λιγότερο από 8%.

* Το δεύτερο σενάριο προβλέπει και αυτό την αύξηση των αντικειμενικών αξιών
έως το τέλος του χρόνου. Ωστόσο, εξετάζεται το ενδεχόμενο να δοθεί νέα
παράταση για την εφαρμογή του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στις νέες οικοδομές
τουλάχιστον έως την 1/1/2006, καθώς στο υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζουν ότι
τόσο το φορολογικό σύστημα όσο και η αγορά ακινήτων δεν είναι έτοιμα για την
εφαρμογή του ΦΠΑ. Μάλιστα, εξετάζεται το ενδεχόμενο η επιβολή του ΦΠΑ να γίνει
με χαμηλότερο συντελεστή για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, δηλαδή 8% αντί για
18% που θα ισχύει για τη δεύτερη ή την τρίτη κατοικία.

* Το τρίτο σενάριο βασίζεται σε μια πιο μακροπρόθεσμη λογική. Προβλέπει το
πάγωμα των αντικειμενικών αξιών τουλάχιστον έως το πρώτο εξάμηνο του 2005 και
την επ’ αόριστον αναβολή της επιβολής του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές. Ωστόσο, έως
το τέλος του τρέχοντος έτους προβλέπει την αύξηση του αφορολόγητου ορίου των
κληρονομιών από τις 20.000 στις 80.000 ευρώ. H αναπροσαρμογή αυτή, η οποία θα
καταστήσει άνευ αντικειμένου τη φορολογική νομοθεσία για τις γονικές παροχές,
θεωρείται δεδομένη, όποιο σενάριο κι αν επικρατήσει τελικά.

Στο… συρτάρι ο Φόρος Αυτόματου Υπερτιμήματος

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η επιβολή του Φόρου Αυτόματου Υπερτιμήματος,
που εξήγγειλε προεκλογικά η Νέα Δημοκρατία, φαίνεται να μπαίνει στο συρτάρι. H
αρχική πρόθεση για την επιβολή του σκόνταψε, σύμφωνα με πληροφορίες, στη
σχεδόν βέβαιη αναστάτωση αλλά και γραφειοκρατία που θα επιφέρει στις
μεταβιβάσεις ακινήτων. Υπάρχει, άλλωστε, και η εμπειρία της εφαρμογής ενός
ανάλογου συστήματος στις αρχές της δεκαετίας του ’90, το οποίο αποδείχθηκε
αναποτελεσματικό όσον αφορά τα έσοδα και δαπανηρό όσον αφορά τη γραφειοκρατία
που προκάλεσε.

Παγωμένο είναι και το θέμα της ενοποίησης των τοπικών φόρων που βαρύνουν τα
ακίνητα. H σχετική διαδικασία είχε ξεκινήσει από την προηγούμενη κυβέρνηση.
Ωστόσο, για το συγκεκριμένο θέμα πολλά θα εξαρτηθούν από τη μελέτη αναμόρφωσης
του φορολογικού συστήματος.