Οι 11 αλλαγές που δεν γεφύρωσαν το χάσμα

Οι τελευταίες ώρες στη Λουκέρνη ήταν ένα πραγματικό διπλωματικό θρίλερ
καθώς το κλίμα που είχε δημιουργηθεί από την κατάθεση του σχεδίου Ανάν 4
οδήγησε στη δημιουργία ενός μεγάλου χάσματος.

Ο Κύπριος πρόεδρος συνέστησε στον λαό νηφαλιότητα και περίσκεψη, ενόσω η πολιτική ηγεσία θα διαβουλεύεται ενώ συγκάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο για το Σάββατο

Στην τουρκική πλευρά επικρατούσε ευφορία και στην ελληνική απογοήτευση και
θυμός. Διατυπώθηκαν ακόμα και σκέψεις παθητικής αντίστασης με την έννοια ότι η
ελληνοκυπριακή πλευρά δεν θα συμμετείχε στη συνέχεια της διαδικασίας αλλά θα
ανέμενε την επιδιαιτησία Ανάν, δίνοντάς του έτσι το μήνυμα ότι η προσπάθειά
του ήταν καταδικασμένη στο δημοψήφισμα.

Επικράτησαν ψυχραιμότερες λογικές και ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος υπέβαλε
τετρασέλιδο έγγραφο με τις παρατηρήσεις του επί του σχεδίου 4 ζητώντας αλλαγές
σε μια σειρά θεμάτων. Κατά τη συνάντησή με τον γενικό γραμματέα, που κράτησε
45 λεπτά, ο Κύπριος πρόεδρος ανέπτυξε τις αλλαγές που επιθυμούσε και ο Κόφι
Ανάν τον άκουγε χωρίς να μιλάει. Στο τέλος είπε «ευχαριστώ, θα τα ξαναπούμε».

Όταν τα ξαναείπαν, οι αλλαγές είχαν ήδη καταγραφεί στο τελικό σχέδιο. Ο Κόφι
Ανάν είχε κάνει μια κίνηση γεφύρωσης του χάσματος που όμως δεν κρίθηκε
ικανοποιητική από τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο. Το τελικό σχέδιο περιείχε έντεκα
αλλαγές:

1. H διατύπωση που υιοθετήθηκε για τις παρεκκλίσεις είναι διαζευκτική.
Κρατά την αρχική διατύπωση ότι οι παρεκκλίσεις για την περιουσία ισχύουν μέχρι
το βιοτικό επίπεδο των Τουρκοκυπρίων να φτάσει το 85% εκείνου των
Ελληνοκυπρίων αλλά προστέθηκαν ως τερματικός χρονικός ορίζοντας τα 15 χρόνια,
όποιο δηλαδή από τα δύο επέλθει πρώτο. H ελληνοκυπριακή πλευρά πάντως
εμφανίζεται να μην είναι ικανοποιημένη από αυτή τη διατύπωση.

2. Δίδεται δικαίωμα απόκτησης δευτερεύουσας κατοικίας στους
εκτοπισμένους που σύμφωνα με το σχέδιο ανακτούν το 1/3 της περιουσίας. H
κατηγορία αυτή δεν περιλαμβάνεται στο 18%, αφού δεν θα έχουν πολιτικά
δικαιώματα στο τουρκοκυπριακό συνιστών κρατίδιο.

3. Ο περιορισμός που υπήρχε στο σχέδιο Ανάν 4 σύμφωνα με τον οποίο οι
Ελληνοκύπριοι θα μπορούσαν να παραμένουν στο τουρκοκυπριακό συνιστών κρατίδιο
μόνο για τρεις μέρες καταργείται.

4. Τροποποιούνται οι διατάξεις του προηγούμενου σχεδίου σε ό,τι αφορά
τις αποζημιώσεις. Τα ομόλογα τα οποία θα πάρουν οι ιδιοκτήτες ως αποζημίωση
μπορούν με την τελική ρύθμιση να χρησιμοποιηθούν για την αγορά περιουσίας μέσω
του Συμβουλίου Περιουσιών.

5. Το όριο του 5% για την εγκατάσταση Ελλαδιτών και Τούρκων υπηκόων στα
αντίστοιχα κρατίδια που είχε αφαιρεθεί από το προηγούμενο σχέδιο επανέρχεται.
H διάταξη αυτή αποσκοπεί στο να εμποδίσει την αλλαγή της σύνθεσης του
πληθυσμού στα συνιστώντα κρατίδια.

6. Το κόστος λειτουργίας της Ειρηνευτικής Δύναμης θα βαρύνει από μισό
τα Ηνωμένα Έθνη και το κοινό κράτος τα τρία πρώτα χρόνια και μετά η συνεισφορά
της Ενωμένης Κυπριακής Δημοκρατίας θα ανέλθει στα δύο τρίτα.

7. H Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών δεν θα έχει διοικητική
εξουσία επί των οργάνων του τουρκοκυπριακού συνιστώντος κρατιδίου όταν θα
αναλαμβάνει τον έλεγχο εδαφών που πρόκειται να επιστραφούν στους
Ελληνοκυπρίους. H Ειρηνευτική Δύναμη θα εισέλθει στα εδάφη αυτά τρεις με έξι
μήνες πριν από την επιστροφή τους στους Ελληνοκυπρίους αναλόγως του
χρονοδιαγράμματος επιστροφής που προβλέπεται από το σχέδιο.

8. Θα παραμείνουν και μετά την ένταξη της Τουρκίας στρατεύματα της
Τουρκίας και της Ελλάδας στους αριθμούς που προβλέπονταν από τη Συμφωνία της
Ζυρίχης (650 Τούρκοι στρατιώτες και 950 Έλληνες). Όμως η αναθεώρηση θα γίνεται
κάθε τρία χρόνια αντί πέντε που προβλεπόταν στο προηγούμενο σχέδιο.

9. H συμφωνία θα ισχύσει μετά την επικύρωσή της από τα κοινοβούλια της
Ελλάδας και της Τουρκίας, πράγμα που θα γίνει μετά τα δημοψηφίσματα. H
ελληνοκυπριακή πλευρά έχει αρκετές παρατηρήσεις επί της συγκεκριμένης
διατύπωσης.

10. H τουρκική γλώσσα να υιοθετηθεί το ταχύτερο από την Ευρωπαϊκή Ένωση
ως επίσημη γλώσσα της Ένωσης, αντί σε πέντε χρόνια όπως αναφερόταν στο
προηγούμενο σχέδιο.

11. Τα δημοψηφίσματα, αντί 20 Απριλίου όπως είχαν καθοριστεί, να γίνουν
στις 24 Απριλίου.

Αναλυτές της ελληνοκυπριακής πλευράς σημείωναν μεταξύ άλλων ενστάσεών τους το
γεγονός ότι η Τουρκία με βάση το τελικό σχέδιο διατηρεί τα επεμβατικά της
δικαιώματα σε μια χώρα που θα είναι πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο
συμβολικός έστω αριθμός στρατευμάτων που παραμένουν ακόμα και μετά την
ενδεχόμενη ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιγράφει μια χώρα υπό
εποπτεία. Ακόμα, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, στο μείζον θέμα των εποίκων
δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος στο τελικό σχέδιο, στο οποίο επίσης δεν έχει
γίνει καμία αναπροσαρμογή του εδαφικού. Αναφέρεται μάλιστα χαρακτηριστικά πως
και το θέμα της επιστροφής των κατοίκων ορισμένων χωριών στην Καρπασία, ακόμα
και υπό ειδικό καθεστώς, δεν τελεσφόρησε.

ΝΤΕΝΚΤΑΣ

Ζητεί περισσότερα και επιμένει στις αποκλίσεις

Ο Ραούφ Ντενκτάς δεν είναι ικανοποιημένος με όσα πήρε στη Λουκέρνη και
ζητεί περισσότερα. Επιμένει ότι οι αποκλίσεις, τις οποίες ζήτησε η
τουρκοκυπριακή πλευρά και προβλέπονται στο τελικό σχέδιο Ανάν για λύση του
Κυπριακού, θα πρέπει να είναι μόνιμες και να καταστούν πρωτογενές δίκαιο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ταυτόχρονα δηλώνει πως είναι λανθασμένη η εικόνα που
δίδουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης για νίκη της τουρκοκυπριακής πλευράς.

Όπως ανέφερε σήμερα ο κ. Ντενκτάς σε συνέντευξη Τύπου στα κατεχόμενα,
προτίθεται να αξιολογήσει το αναθεωρημένο τελικό σχέδιο Ανάν, αφού αφιχθεί στα
κατεχόμενα η τουρκοκυπριακή αντιπροσωπεία και διαβουλευθεί μαζί της και
ακολούθως θα ζητήσει τη γνώμη του λεγόμενου γενικού εισαγγελέα του
ψευδοκράτους, θα σκεφθεί «τις θετικές πιθανότητες» και θα αποφασίσει για το
δημοψήφισμα.

ΤΑΣΣΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Εξαντλήσαμε όλα τα περιθώρια για να πετύχουμε μια λύση

Με το μήνυμα ότι τα Ηνωμένα Έθνη και ο Κόφι Ανάν κατά την άσκηση της
επιδιαιτησίας του υιοθέτησαν είτε στο σύνολό τους είτε μερικώς έντεκα νέες
αξιώσεις της τουρκικής πλευράς, επέστρεψε από τη Λουκέρνη ο Πρόεδρος
Παπαδόπουλος.

Οι δηλώσεις του Κύπριου Προέδρου κατά την άφιξή του αποτελούν σαφή ένδειξη της
απογοήτευσής του από τις συνομιλίες της Λουκέρνης και μάλλον προδικάζουν την
αρνητική στάση που ο ίδιος θα λάβει εν όψει των δημοψηφισμάτων – μια στάση
που, όπως ανέφερε, θα ανακοινώσει ο ίδιος με μήνυμά του προς τον λαό.
Συνέστησε πάντως στον λαό νηφαλιότητα και περίσκεψη, ενόσω η πολιτική ηγεσία
θα διαβουλεύεται για να καταλήξει στις τελικές της θέσεις. Ο κ. Παπαδόπουλος
συγκάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο για το Σάββατο.

Ο κ. Παπαδόπουλος χαρακτήρισε δικαιολογημένη την αγωνία και την ανησυχία του
λαού, γιατί οι εξελίξεις όπως είπε αφορούν όχι μόνο την ίδια την ύπαρξη και
την επιβίωση της Δημοκρατίας της Κύπρου, αλλά και «το μέλλον της πατρίδας μας
και των επερχόμενων γενεών».

«Καλή διάθεση»

«Πήγαμε στην Ελβετία – είπε ο κ. Παπαδόπουλος – με όλη την καλή διάθεση, με
την πολιτική βούληση να προχωρήσουμε σε έναν συμβιβασμό, έστω οδυνηρό, έναν
ιστορικό αλλά αξιοπρεπή συμβιβασμό. Πήγαμε στην Ελβετία με προτάσεις
συναίνεσης που θεμελιώνουν αλλά και διασφαλίζουν μια λειτουργική και βιώσιμη
λύση του Κυπριακού, που διασφαλίζει την ειρήνη, τον τερματισμό της εισβολής
και που θα θεμελιώνει την ευημερία και οφέλη τόσο για τους Ελληνοκυπρίους όσο
και για τους Τουρκοκυπρίους.

Επιδιώξαμε με ειλικρίνεια, εντιμότητα και σταθερότητα το ελάχιστο αλλά πολύ
σημαντικό, δηλαδή την επανένωση της πατρίδας μας και του λαού της. Όμως, παρά
την καλή διάθεση και την πολιτική βούληση που επιδείξαμε, δεν κατέστη δυνατόν
να καταλήξουμε σε συμφωνία, με αποτέλεσμα ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ να
καταφύγει στην προβλεπόμενη διαδικασία, να διαμορφώσει ο ίδιος ως επιδιαιτητής
το τελικό κείμενο του σχεδίου λύσης».

Ο Κύπριος Πρόεδρος υπενθύμισε ότι κατά την αναχώρησή του για την Ελβετία είχε
αναλάβει τη δέσμευση ότι δεν πρόκειται να θυσιάσει τα δικαιώματα του λαού στον
βωμό οποιωνδήποτε πιέσεων ή χάριν οποιωνδήποτε χρονοδιαγραμμάτων που
καθορίζονται για εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων των ξένων. «Μπορώ σήμερα να
διαβεβαιώσω τον λαό μας ότι έχω τηρήσει τη δέσμευση που είχα αναλάβει» ανέφερε
ο κ. Παπαδόπουλος και πρόσθεσε: «Με πλήρη συναίσθηση ευθύνης, αλλά και του
χρέους μας έναντι της ιστορίας και του λαού μας, το Εθνικό Συμβούλιο και εγώ
καταβάλαμε κάθε προσπάθεια και εξαντλήσαμε όλα τα επιτρεπτά περιθώρια
συναινετικής στάσης για να πετύχουμε μια λύση που θα επέτρεπε σε
Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους να ζήσουν ειρηνικά και με ασφάλεια και να
μερίζονται τα οφέλη που θα προκύψουν από την ένταξη μιας επανενωμένης Κύπρου.

Δυστυχώς, η προσπάθειά μας δεν απέδωσε. Όχι μόνο η αρνητική στάση και οι
αδιάλλακτες θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς συνεχίστηκαν σε όλη τη διάρκεια
της διαδικασίας, αλλά προστέθηκαν έντεκα νέες πρόσθετες απαιτήσεις από την
Τουρκία, που κύριο σκοπό έχουν να εξυπηρετήσουν κατά κύριο λόγο συμφέροντα και
επιδιώξεις της Τουρκίας μέσω τής Κύπρου, που μέσα από την επιδιαιτησία του
γενικού γραμματέα του ΟΗΕ βρήκαν ανταπόκριση είτε ολικά είτε σε κάποιο βαθμό».

Έκκληση

Ο κ. Παπαδόπουλος απηύθυνε έκκληση να αποφευχθούν ακραίες τοποθετήσεις και
χαρακτηρισμοί, ένα κλίμα που άρχισε να διαμορφώνεται στο νησί.

«Οι ιστορικές στιγμές που περνούμε – είπε – επιβάλλουν σοβαρό προβληματισμό
και αποφυγή έντασης και αντιπαράθεσης. Ακραίες τοποθετήσεις και χαρακτηρισμοί
δεν έχουν τη θέση τους αυτή την ώρα. Δεν βοηθούν τον εποικοδομητικό διάλογο
και υποβαθμίζουν ακόμα και αυτή τη σοβαρότητα του θέματος».

Ο Κύπριος Πρόεδρος ευχαρίστησε τον Πρωθυπουργό Καραμανλή για τη συμπαράσταση
και τη βοήθειά του, όπως και την ελβετική κυβέρνηση για τη φιλοξενία, αλλά δεν
είπε λέξη για τα Ηνωμένα Έθνη.

Το πολιτικό κλίμα στο νησί έχει σαφώς γίνει βαρύ και οι χθεσινές εκδηλώσεις
για την επέτειο της 1ης Απριλίου 1955 χαρακτηρίστηκαν από εκδηλώσεις
αποδοκιμασίας του σχεδίου Ανάν.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΣ (ΑΚΕΛ)

Ούτε το «όχι» ούτε το «ναι» οδηγούν σε καταστροφή

Επιφυλακτικός μέχρι να αναλυθεί «ψύχραιμα και με νηφαλιότητα» το τελικό
σχέδιο είναι ο πρόεδρος της κυπριακής Βουλής κ. Δημήτρης Χριστόφιας, που
πάντως απέκρουσε την καταστροφολογία απ’ όπου και αν προέρχεται, όπως είπε.

Ο επικεφαλής του ΑΚΕΛ, του μεγαλύτερου κόμματος της Κύπρου, μιλώντας χθες στον
Φλας χαρακτήρισε θετικό στοιχείο ότι οι αποκλίσεις από τα δικαιώματα και τις
ελευθερίες είναι για 15 χρόνια και όχι για πάντα και μόνιμες, όπως επιχειρούσε
να πετύχει η άλλη πλευρά. «Έκανε μια τέτοια προσπάθεια πάρα πολύ έντονη η
Τουρκία, δεν έχει πετύχει πλήρως αυτό τον στόχο, αλλά υπάρχουν και στοιχεία τα
οποία στο σχέδιο έχουν τον χαρακτήρα της μονιμότητας», είπε ο κ. Χριστόφιας.

Ο πρόεδρος της κυπριακής Βουλής απαντώντας σε σχετική ερώτηση είπε ότι ούτε το
«όχι» ούτε το «ναι» οδηγούν σε καταστροφή. «Δεν είναι άσπρο και μαύρο η ζωή
και η πολιτική. H Κύπρος δεν θα χαθεί, έτσι κι αλλιώς, αλλά πρέπει να πάρουμε
εκείνη την απόφαση η οποία να δημιουργεί τις καλύτερες δυνατές προοπτικές.
Έχει αγώνα περαιτέρω, είτε εφαρμογή μιας λύσης η οποία, κατά την άποψη εκείνων
που θα πουν – αν πει τελικά κανείς – το “ναι” ή όσων θα πουν το “όχι” από την
άλλη πλευρά, να είναι η καλύτερη για τον τόπο», τόνισε.

N. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ (ΔΗ.ΣΥ.)

Το σχέδιο μάς δίνει περισσότερα

Τη θέση ότι με το σχέδιο Ανάν «θα έχουμε σαφώς περισσότερα σε σχέση με
αυτά που έχουμε σήμερα» διατυπώνει ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού
(ΔΗ.ΣΥ.) κ. Νίκος Αναστασιάδης.

Σε συνέντευξή του στην Ελληνική Ραδιοφωνία (NET 105,8 FM) ο κ. Αναστασιάδης
ανέφερε ότι τώρα είναι η ώρα των Κυπρίων να αποφασίσουν με νηφαλιότητα και
ψυχραιμία. Κάνοντας, όπως είπε, μια πρώτη αποτίμηση του τελευταίου σχεδίου, ο
κ. Αναστασιάδης αναφέρει ότι διασφαλίζεται η μία κυριαρχία, η μία διεθνής
προσωπικότητα, η μία και μόνη υπηκοότητα του κράτους, ενώ σε σχέση με το ότι
το σχήμα είναι διζωνικό, δικοινοτικό, αυτό – υποστήριξε – είχε συμφωνηθεί από
το 1977. «Έκτοτε όλες οι προσπάθειές μας ήταν ακριβώς σε αυτή τη βάση»
υπογράμμισε, αναφέροντας ότι το εμπόδιο πάντα ήταν η αδιαλλαξία του Ντενκτάς
που ήθελε δύο ξεχωριστά κράτη, «πράγμα που αποτυγχάνει ολοκληρωτικά. Έχουμε
πια – είπε – μια κυβέρνηση, που με τις τροποποιήσεις που έχουν γίνει,
καθίσταται και λειτουργική αλλά και γενικότερα το κράτος λειτουργικό, έτσι
ώστε να μπορεί να εκπροσωπείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Πιο «λειτουργικό» από το περσινό

«Λειτουργικό», και μάλιστα περισσότερο από το περσινό, χαρακτήρισε το
τελικό σχέδιο ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου κ. Γιώργος Βασιλείου, ενώ συμφώνησε
απολύτως με τη διαπίστωση ότι «το ισοζύγιο είναι μάλλον θετικό, αν το
αποδεχθούμε».

Ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου, μιλώντας στην Ελληνική Ραδιοφωνία (NET 105,8 FM),
υποστήριξε ότι «σίγουρα δεν μας έδωσαν ό,τι θέλαμε, αλλά η επιλογή μας πλέον
δεν είναι μεταξύ αυτού που θέλαμε και αυτού που μας δίνουν, αλλά μεταξύ αυτού
που μας δίνουν και αυτού που θα έχουμε αν ψηφίσουμε «όχι», δηλαδή της μη
λύσης. Αυτό είναι που χρειάζεται καθένας σοβαρά και υπεύθυνα να μελετήσει, να
μετρήσει και να αποφασίσει». Σε άλλο σημείο υπογράμμισε: «H Ευρωπαϊκή Ένωση
έχει ήδη αποδεχθεί το σχέδιο αυτό. Αν υποθέσουμε ότι ψηφίζουμε «όχι» και
ψηφίσουν «ναι» οι Τουρκοκύπριοι, τότε για πρώτη φορά από τον καιρό της
εισβολής θα έχουμε την ελληνοκυπριακή πλευρά να μη δέχεται προτάσεις των
Ηνωμένων Εθνών και την τουρκοκυπριακή πλευρά να τις δέχεται. Καταλαβαίνετε τι
σημαίνει αυτό το πράγμα».

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΟΜΗΡΟΥ (ΚΙΣΟΣ)

Πιο κοντά η απόρριψη

Πιο κοντά στη λογική απόρριψης του σχεδίου Ανάν κινείται η τοποθέτηση του
προέδρου του Σοσιαλιστικού Κόμματος ΕΔΕΚ (ΚΙΣΟΣ) κ. Γιαννάκη Ομήρου.

Μιλώντας στον ραδιοσταθμό «Αθήνα 9,84» ο κ. Γ. Ομήρου τόνισε μεταξύ άλλων ότι
«το προϊόν της επιδιαιτησίας Ανάν ήταν απογοητευτικό για τον κυπριακό
Ελληνισμό. Δεν ανταποκρίνεται στα αιτήματα για λειτουργική, βιώσιμη και
δημοκρατική λύση. Δεν αναφέρω καν τη λέξη «δίκαιη». Με αυτά τα δεδομένα θεωρώ
ότι είμαστε πιο κοντά σε μια λογική απόρριψης. Ωστόσο, θα δούμε το θέμα με
νηφαλιότητα και μέσα από τα συλλογικά όργανα θα πάρουμε τις τελικές
αποφάσεις».

Ακόμη ο κ. Ομήρου τόνισε ότι στο τελικό κείμενο δεν ήρθησαν οι παρεκκλίσεις
από το κοινοτικό κεκτημένο στο θέμα της ελεύθερης εγκατάστασης. Τόνισε επίσης
πως θα επιδιωχθεί μια κοινή στάση των κομμάτων που μετέχουν στον κυβερνητικό
σχηματισμό εν όψει των δημοψηφισμάτων, προκειμένου να αποφευχθεί μια
ενδεχόμενη κυβερνητική ρήξη.