διακοπές Πύλη Tρικάλων

H μεγάλη ευθεία από τα Τρίκαλα διασχίζει τα χωριά Πηγή, Λυγαριά,
Παλαιομονάστηρο, φέρνοντας τους επισκέπτες σύντομα στην Πύλη και
στις πολύμορφες απολήξεις των βουνών Ίταμου και Κόζιακα.

Παλιότερα, σε αυτή τη συμβολή ήταν ο οικισμός Μεγάλη Πόρτα ή Πόρτα Παζάρ,
ονομασία που απέκτησε από το μεγάλο ετήσιο εμπορικό πανηγύρι που γινόταν εκεί.
Το μικρό φαράγγι οδηγεί τον επισκέπτη από τον Θεσσαλικό κάμπο στα Ορεινά των
Τρικάλων και την καρδιά της Νότιας – Κεντρικής Πίνδου, ενώ, δυσκολότερα,
φτάνει στα πανύψηλα Τζουμέρκα και την Ήπειρο, από τον συντομότερο δρόμο.

Στο μονοπάτι για την Πόρτα Παναγιά

H σημερινή κωμόπολη της Πύλης είναι το εμπορικό-διαμετακομιστικό κέντρο για
ολόκληρη την περιοχή. Συνοικίστηκε κατά τον 19ο αιώνα μετά την καταστροφή του
μικρού στις ημέρες μας οικισμού Πόρτα Παναγιά, σχεδόν απέναντί της, που
είχε ιδρυθεί κατά τους βυζαντινούς χρόνους με την ονομασία «Μεγάλαι Πύλαι».

Εκεί βρίσκεται ένα από τα σπουδαιότερα βυζαντινά μνημεία στον ελλαδικό χώρο, η
Παναγία Των Μεγάλων Πυλών ή Πόρτα Παναγιά, ιδρυθείσα το 1283,
αφιερωμένη στην Ακαταμάχητο Θεοτόκο. Σπάνιο μνημείο για την περιοχή και από τα
λίγα στην Ελλάδα που παρουσιάζει την μορφή της τρίκλιτης θολωτής
σταυρεπίστεγης βασιλικής, με σπάνιας τέχνης ψηφιδωτά και
μαρμάρινο τέμπλο, που ανήκει στους χρόνους ιδρύσεως του ναού. H μονή
χτίστηκε σε θέση αρχαίου ιερού της Αθηνάς, από το οποίο πήρε το όνομά του, το
γειτονικό κάστρο Αθήναιον. Στις βόρειες ορθοπλαγιές του Κόζιακα, πολύ
κοντά στον οικισμό Πόρτα Παναγιά, υπάρχει αναρριχητικό πεδίο με είκοσι τρεις
«διαδρομές».

Αξίζει να δείτε

ΑΓΙΟΣ ΒΗΣΣΑΡΙΩΝ

H φρουριακή κατασκευή της Μονής Δούσικου

Στα βόρεια (5 χλμ) υπάρχει το ιστορικό μοναστήρι της Ιεράς Μονής Δούσικου
Πύλης ή Αγίου Βησσαρίωνα. H φρουριακή κατασκευή του με το ψηλό τείχος
υποβάλει τους επισκέπτες, την προσοχή των οποίων ελκύει η παλιά είσοδος με την
ανασυρόμενη σπαστή ξύλινη σκάλα. Με οκτώ αυτή τη στιγμή μοναχούς, το ιστορικό
μοναστήρι – μνημείο – συνεχίζει την πλούσια κοινωνική και φιλανθρωπική του
δράση. Το τεράστιο τριώροφο κτιριακό συγκρότημα με τα 366 κελιά που διέθετε
στο παρελθόν όσες οι ημέρες του χρόνου, αναφέρει η παράδοση, ιδρύθηκε το 1527
από τον Μητροπολίτη Λαρίσης – άγιο μετέπειτα – Βησσαρίωνα (1490 – 1540).

Στην I. Μονή – ισχύει το άβατο για τις γυναίκες – ο επισκέπτης έχει τη
δυσεύρετη ευκαιρία να θαυμάσει αγιογραφίες του 1557, δημιουργήματα κρητικής
σχολής από τον αγιογράφο Τζιόρτζη.

ΓΚΟΥΡΑ – ΑΘΗΝΑΙΟ

I. M. Γκούρας στις πλαγιές του Ίταμου

Στα νότια (2 χλμ), πάνω σε ένα ολόδροσο μπαλκόνι του Ίταμου βρίσκεται
το γυναικείο μοναστήρι της Γκούρας (1743), με τη θαυματουργή εικόνα της
Κοίμησης Της Θεοτόκου. Από εδώ ξεκινά μια θαυμάσια πεζοπορική
διαδρομή που φέρνει τους επισκέπτες στα 1.008 μ. υψόμετρο στη βραχώδη
κορυφή «Σουβλερό», όπου σώζονται τα ερείπια ενός – από τα πολλά της περιοχής –
πολύ σημαντικού ελληνιστικού φρουρίου, παρατηρητηρίου, με μεγάλους αρχαίους
ορθογώνιους λίθους, το οποίο δέσποζε στις γύρω ορεινές περιοχές και διαβάσεις
της Πίνδου μεταξύ 4ου και 1ου αι. π.X. Το σωζόμενο τμήμα του τείχους έχει
μήκος 30 μ., αγκαλιάζοντας όλη την ανατολική πλευρά του οχυρού. Αυτό το κάστρο
ταυτίζεται με το αρχαίο φρούριο «Αθήναιον».

ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ

Θαυμάσιο θέμα-θέαμα για τα πιτσιρίκια βρίσκεται σε ένα εξαιρετικό τοπίο,
εξακόσια μέτρα από την έξοδο της Πύλης προς το φαράγγι, στις όχθες του
Πορταϊκού ποταμού. Εδώ, οι υδάτινοι πόροι αξιοποιήθηκαν με οδηγό τον παλιό
νερόμυλο «Μπληγόρι», με τέτοιο τρόπο, που οι επισκέπτες βλέπουν πώς
εκμεταλλευόντουσαν παλιότερα τη δύναμη του νερού. Στον χώρο αναψυχής
«Νερόμυλος» εκτός από καφέ και τσιπουρομεζέδες, λειτουργούν
υδρογεννήτρια, δρυστέλα, μύλος, μαντάνια, μαγγανοπήγαδο και ιχθυοτροφείο.

ΓΕΦΥΡΙ ΠΟΡΤΑΣ

Ένα από τα μεγαλύτερα της Θεσσαλίας, που ακόμα τιθασεύει με την παρουσία του
τον Πορταϊκό ποταμό, είναι το πέτρινο γεφύρι της Πόρτας, μέσα στο
φαράγγι της Πύλης. Το γεφύρι στέκει εκεί αγέρωχο, χτισμένο από Έλληνες
μαστόρους το 1514, με τη φροντίδα του Μητροπολίτη Λαρίσης Αγίου Βησσαρίωνα –
απ’ όπου και η δεύτερη ονομασία του. Ήταν ο μοναδικός «δρόμος» επικοινωνίας,
μεταφοράς αγαθών, ανθρώπων και κοπαδιών έως το 1936, οπότε κατασκευάστηκε η
γέφυρα Κονδύλη. Ένωνε την πρωτεύουσα Τρίκαλα με τα χωριά ολόκληρου του ορεινού
όγκου ώς πέρα το Γαρδίκι και την Αργιθέα.

ΡΟΠΟΤΟ

Φεύγοντας από την Πύλη Τρικάλων περνάτε από την ιστορική γέφυρα Κονδύλη,
συνεχίζοντας τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο μέχρι την πρώτη διασταύρωση που οδηγεί
στο Ροποτό, ένα άγνωστο στον πολύ κόσμο χωριουδάκι, το οποίο
αποτελείται από έξι μικρότερους οικισμούς. Στον Άγιο Κωνσταντίνο, τον πρώτο
οικισμό πάνω στον δρόμο, σώζεται ο παλιός νερόμυλος και η δρυστέλα
του χωριού. Ακατάβλητα μνημεία του χώρου, συνεχίζουν να εξυπηρετούν τους
κατοίκους, αλέθοντας τα γεννήματα της γης, πλένοντας τα βαριά κλινοσκεπάσματα.
Στον κεντρικό οικισμό (8 χλμ) υπάρχουν καφενεδάκια, ξενώνες και ωραία θέα στο
φαράγγι της Πόρτας και τα χωριά του Κόζιακα.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΤΕ

Από Αθήνα (E – 75 έως Λαμία, E – 65 έως Καρδίτσα, Τρίκαλα, επαρχιακός Νο 30
προς Πύλη), σύνολο 348 χλμ. Από Θεσσαλονίκη (E – 75 έως Λάρισα, E – 92 οδηγεί
στα Τρίκαλα και Νο 30 προς Πύλη), σύνολο 242 χλμ.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Είναι γεγονός ότι ο δρόμος από την Πύλη οδηγεί στη γνωστή Ελάτη Τρικάλων,
αλλά και στο Περτούλι-Νεραϊδοχώρι, που αποτελούν τουριστικά αξιοποιημένους
οικισμούς με πολύ περισσότερες επιλογές για διαμονή. Μπορείτε όμως να μείνετε
στην Πύλη, οπότε ενδεικτικά σάς προτείνουμε τα παρακάτω:

«Πύλη» τηλ. 24340-23510, στην Πόρτα Παναγιά

«Μπαμπανάρα» τηλ. 24340-22325 στην Πλατεία του ΚΤΕΛ

ΦΑΓΗΤΟ

Μαγειρευτά και ψητά της ώρας, σούβλες, όλα ντόπια. Παραδοσιακό εστιατόριο
«Το Χαγιάτι» (τηλ. 24340-22248) απέναντι από το Δημαρχείο, «H Στροφιλιά» (τηλ.
24340-23404) στον κεντρικό δρόμο απέναντι από τον ΟΤΕ. Το βράδυ στο «Κονάκι»
(τηλ. 24340-23072) στην Πλατεία του ΚΤΕΛ και «Ο Πλάτανος» (τηλ. 24340- 22200)
απέναντι από την ETE.

info

(Κωδικός-πρόθεμα: 24340) Δήμος Πύλης 29024, Αστυνομία 22201, Κέντρο Υγείας 22870

Κείμενο – Φωτογραφίες: Άγγελος Σινάνης