διακοπές Aνατολικό Zαγόρι

Το όρος Μιτσικέλι (1.810μ.) αποτελεί το νότιο σύνορο του Ζαγοριού, ενώ τα
χωριά γύρω από αυτό, στους πρόποδες, αποκαλούνται «Ριζά».

Στη νότια πλευρά του βουνού και σε ύψος 940μ. βρίσκεται σκαρφαλωμένο το χωριό
Λιγκιάδες, το οποίο ο περισσότερος κόσμος δεν υποψιάζεται ότι ανήκει
στο Ζαγόρι. Είναι το πλησιέστερο προς τα Γιάννινα Ζαγοροχώρι και συγκεκριμένα
του Ανατολικού, διαθέτοντας πανέμορφη θέα προς την πόλη, την λίμνη Παμβώτιδα
με το νησάκι της και τις απέναντι κορυφές του όρους Τόμαρος (1.816μ.-1.974μ.).
H φράση «συνωκίσθησαν εις τα νυν χειμερινά του χωρίου οικήματα» αποδεικνύει
ότι υπήρχαν δύο οικισμοί, οι Άνω, όπου έμεναν το καλοκαίρι, και οι Κάτω
Λιγκιάδες όπου έμεναν τον χειμώνα και όπου τελικά αναπτύχθηκε το χωριό. Υπήρξε
ανέκαθεν κτηνοτροφικό χωριό με τα κοπάδια του να είναι ελευθέρας βοσκής στις
πλαγιές του Μιτσικελιου φέρνοντας τους κατοίκους σε άμεση αντιπαράθεση με την
άγρια πανίδα του βουνού (λύκοι, αρκούδες). H πρόταση του «Αρκτούρου» να
δημιουργηθεί προστατευμένο πάρκο στο Μιτσικέλι συμπιέζει επικίνδυνα τις
κτηνοτροφικές δραστηριότητες του χωριού, με τους κατοίκους να ελπίζουν στη
ρεαλιστικότερη αντιμετώπιση του προβλήματος υποχωρώντας τα σύνορα στην
κορυφογραμμή του βουνού και περιφράσσοντας την περιοχή με χαμηλής τάσης
ηλεκτροφόρα σύρματα.

Μονή Αγ. Γεωργίου – Λιγκιάδες

Μονή των Λιγκιάδων. Είναι η σημερινή αξιόλογη ενοριακή εκκλησία του Αγ.
Γεωργίου (1683), με την ομώνυμη πλατεία, όπου βρίσκονται η μαρμάρινη στήλη με
τα 82 ονόματα και την ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 1943 να θυμίζει το ολοκαύτωμα που
έκανε το χωριό γνωστό στο Πανελλήνιο. Τότε ήταν που οι Γερμανοί έκαψαν όλο το
χωριό και σκότωσαν όλους τους κατοίκους που βρήκαν εκείνη την ημέρα στο χωριό
από ηλικίας ενός έτους μέχρι 90 χρόνων. Σήμερα στους Λιγκιάδες υπάρχουν όμορφα
νεόκτιστα σπίτια με άσπρη πελεκημένη πέτρα ξεφεύγοντας από τα αρχιτεκτονικά
χαρακτηριστικά του Ζαγοριού.

Γεφύρι Καμπέρ Αγά

Μηλιωτάδες. Ακολουθώντας τη διαδρομή προς το Μέτσοβο, στο ύψος της
γέφυρας της Μπαλντούμας, ξεκινά η διαδρομή προς τα χωριά που βρίσκονται στα
βόρεια ριζά του όρους Μιτσικέλι και τα οποία τα περισσότερα κάηκαν το 1942-43
από τους Γερμανούς. Ποταμιά και Μηλιωτάδες είναι τα πρώτα χωριά της διαδρομής
με τους Μηλιωτάδες να είναι ο μεγαλύτερος συνοικισμός της κοινότητας,
ενώ αποτελεί υποχρεωτικό πέρασμα για την υπόλοιπη περιοχή. Κατά την εποχή της
ακμής του Ζαγοριού το χωριό ήταν τσιφλίκι του Καμπέρ Αγά και απομεινάρι
αυτής της εποχής είναι το ομώνυμο χάνι και το όμορφο γεφύρι λίγο πριν από την
είσοδο στο χωριό. Πεντακόσια μουλάρια την ημέρα πέρναγαν από το χάνι, ενώ πριν
από τη γέφυρα ήταν τα σύνορα του Ζαγοριού επί Τουρκοκρατίας. H διαδρομή προς
τα υπόλοιπα χωριά είναι κατάφυτη από βελανιδιές, πλατάνια και οξιές με τον
επιβλητικό όγκο του όρους Μιτσικέλι να φράζει τον ορίζοντα.

Καρυές. Οι Μογγλιοί μετονομάσθηκαν σε Καρυές λόγω των πολλών
καρυδιών, ενώ κάτοικοι των Λιγκιάδων που καλλιεργούσαν τα χωράφια του χωριού
αγόρασαν πολλά από αυτά μετακομίζοντας μάλιστα αρκετοί το 1924.
Γεωργοκτηνοτρόφοι οι λίγοι κάτοικοι του χωριού, δεν έχει χρώμα Ζαγοροχωριού
όπως και το παρακείμενο Καβαλλάρι καθώς τα νεόκτιστα σπίτια έχουν σαν σκεπή
τους κεραμίδια ή λαμαρίνα.

Ότι απέμεινε από το τοξωτό γεφύρι της Γκάνας

Καβαλλάρι. Συγκριτικά με τα άλλα χωριά, έχει κόσμο και η κύρια
απασχόληση είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία. Αξιόλογη είναι η εκκλησία της
Αγ. Τριάδας (1743) που στέκει σαν κάστρο, ψηλά σε περίοπτη θέση, πάνω από την
πλατεία και το χωριό. Ο Ζαγορίτικος που περνά τα καθάρια νερά του κοντά από το
χωριό (περίπου 20′) βοηθά στο πότισμα των χωραφιών, μα το περίφημο πέτρινο
τοξωτό γεφύρι της Γκάνας ή Γκιάνας που τον δρασκέλιζε πρόσφατα γκρεμίσθηκε (με
θόρυβο).

Ανθρακίτης (Καμνιά). Ξεπροβάλει στην πλαγιά πνιγμένος στη βλάστηση με
τα σπίτια του κυριολεκτικά να αχνοφαίνονται ανάμεσα στις φυλλωσιές. Όμως στην
πλακόστρωτη πλατεία και δίπλα από τα οικοδομικά μπάζα της εκκλησίας της
Κοίμησης της Θεοτόκου, με «υποδέχθηκαν» μόνο μια απλωμένη μπουγάδα και ο
καπνός από κάποιο τζάκι. Ήταν τα μόνα που μαρτυρούσαν την ανθρώπινη παρουσία
στο χωριό.

Διπόταμο. Ο νέος δρόμος φιδοσέρνεται στους πρόποδες του όρους
Μιτσικέλι, μα για να βρεθείς στο Διπόταμο (Στολοβό) πρέπει να τον
αφήσεις και να ανηφορίσεις δεξιά στην διασταύρωση. Το χωριό ξαφνιάζει με την
ομορφιά του καθώς είναι ξεκομμένο από τα γύρω χωριά πάνω σε ένα λόφο που στην
κορυφή του βρίσκεται το εκκλησάκι του Αγ. Κωνσταντίνου. Το μεγαλύτερο μέρος
του χωριού και ιδιαίτερα το κέντρο διατηρεί ένα τυπικό πρότυπο δόμησης του
Ζαγοριού. Όλα στη θέση τους, στις ακριβείς διαστάσεις τους, στα επίπεδα που
ήταν καθορισμένα από τότε… η πλατεία, η εκκλησία, τα σπίτια, τα καλντερίμια.
Το Διπόταμο είχε την ευτυχία να μην περάσει ο δρόμος για αυτοκίνητα από μέσα
του, οπότε διατήρησε μια σπάνια εικόνα.

Καλουτά. Επιστρέφοντας στον βασικό δρόμο, αυτός ανηφορίζει αρχίζοντας
ένα ατέρμονο στριφογύρισμα στις πλαγιές του βουνού. Σύντομα μέσα από την πυκνή
βλάστηση ξεπροβάλλουν τα σπίτια δύο ακόμα χωριών. Πρώτα η Καλουτά
κυριολεκτικά στη σκιά του όρους Μιτσικέλι, όπου πλέον ελάχιστοι είναι οι
μόνιμοι κάτοικοι με το καλοκαίρι να παρατηρείτε περισσότερη κίνηση από τους
επισκέπτες, πρώην κατοίκους του χωριού. Κι όμως τον 18ο αι. βρίσκονταν σε
μεγάλη ακμή ενώ κάποιοι από τους κατοίκους αναδείχθηκαν σε ευεργέτες
διαθέτοντας χρηματικά ποσά για κοινωφελή έργα όπως το γεφύρι Καλωτά –
Ανθρακίτη (1800), «τη βρύση του Δεσπότη» (1763), το Ζάκειο Παρθεναγωγείο.

Μανασσή. Σε λίγο μέσα από τους κέδρους και τις οξιές και σε ύψος 900μ.
ξεπροβάλλει η Μανασσή χωριό που σχεδόν έχει εγκαταλειφθεί. H μείωση του
πληθυσμού κορυφώνεται κατά την διάρκεια του B’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν κάηκε
από τους Γερμανούς, και του Εμφύλιου, ενώ οι μαρτυρίες λένε ότι 13.000
στρέμματα περίπου καλλιεργήσιμης γης μένει ανεκμετάλλευτη.

Δικόρυφο (Τζοντίλα). Είναι το πρώτο από τα χωριά τα αποκαλούμενα
«Ριζά», επειδή βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες του Μιτσικελιου. Είχε την τύχη
να μην το κάψουν οι Γερμανοί το 1943, όπως έκαναν με τα άλλα «Ριζά» και αυτός
είναι ο βασικός λόγος που διατηρεί τα παλιά αρχοντικά του. Αν και αποτελεί ένα
από τα πιο αντιπροσωπευτικά παραδοσιακά χωριά του Ζαγοριού με ανόθευτη
ηπειρώτικη αρχιτεκτονική, μόνο θλίψη φέρνει η «θέα» της εγκατάλειψης με τα
τριώροφα πέτρινα αρχοντικά να στέκουν στωικά και βουβά ατενίζοντας με κλειστά
τα πατζούρια τους τον ορίζοντα που φθάνει μέχρι τις απέναντι χιονισμένες
κορφές της Τύμφης και του φαραγγιού του Βίκου. Κι όμως κι αυτό το χωριό κάποτε
είχε δύο σχολεία, Αρρεναγωγείο και Παρθεναγωγείο. Εντυπωσιακή και η κεντρική
εκκλησία του Αγ. Μηνά (1777), ενώ τα πλακόστρωτα σοκάκια και η πλατεία με τον
τεράστιο πλάτανο μοιάζουν σαν να θέλουν να αφηγηθούν όμορφες ιστορίες από το
παρελθόν.

Αξίζει να δείτε

Νυκτερινή άποψη Ιωαννίνων από τους Λιγκιάδες

* Την πανοραμική θέα που προσφέρουν οι Λιγκιάδες προς τη λίμνη και τα
Ιωάννινα.

* Την εκκλησία του Αγ. Γεωργίου στους Λιγκιάδες.

* Τη Μονή Ντουραχάνης που βρίσκεται στις ανατολικές ακτές της λίμνης
που είναι αφιερωμένη στη Γέννηση της Θεοτόκου. H παράδοση θέλει τον Ντουραχάν
Μπεηλέρ μπέη της Ρούμελης να πέρασε νύχτα με τον στρατό του πάνω από την
παγωμένη λίμνη, καθώς την πίστεψαν για πεδιάδα, χωρίς να πάθουν τίποτα. Ο
μπέης το απέδωσε σε θαύμα της Παναγίας καθώς υπήρχε εκκλησάκι της δίπλα στην
λίμνη, και ίδρυσε το μοναστήρι που φέρει το όνομά του.

* Την εκκλησία της Αγ. Τριάδας στο Καβαλλάρι και την υπέροχη θέα που
προσφέρει στην γύρω περιοχή.

Στο Καβαλλάρι, αν έχετε διάθεση, την όμορφη πεζοπορική διαδρομή (15′-20′) προς
τον Ζαγορίτικο ποταμό και το πέτρινο γεφύρι της Γκάνας που δεν άντεξε στην
διάβρωση και πρόσφατα έπεσε.

* Στην Καλουτά «την βρύση του Δεσπότη», το Ζάκειο Παρθεναγωγείο.

* Το χωριό Δικόρυφο και αν είναι δυνατόν το εσωτερικό κάποιου
αρχοντικού για να θαυμάσετε τις τοιχογραφίες του.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΤΕ

Με δικό σας μεταφορικό μέσο ή αεροπορικώς μέχρι τα Ιωάννινα και εν συνεχεία
με νοικιασμένο αυτοκίνητο. Ο δρόμος που ενώνει τα χωριά είναι ασφάλτινος
πρόσφατα κατασκευασμένος. Τα Ιωάννινα απέχουν από την Αθήνα 445 χλμ. και την
Θεσσαλονίκη 362 χλμ. Οι Λιγκιάδες απέχουν 12,5 χλμ. από τα Ιωάννινα εκ των
οποίων τα 5 χλμ. είναι από την διασταύρωση του δρόμου που οδηγεί στο Μέτσοβο.
Από την διασταύρωση της Μπαλντούμας οι Μηλιωτάδες απέχουν 5 χλμ., ενώ σε άλλα
9 χλμ. βρίσκεται το Καβαλλάρι. Καβαλλάρι- Ανθρακίτης: 6 χλμ., προς Καλουτά 7
χλμ. ενώ το Διπόταμο απέχει από τον Ανθρακίτη 7χλμ. (τα 3 χλμ. από την
διασταύρωση). Το Δικόρυφο απέχει από την Καλουτά 8 χλμ. και απομένουν 17 χλμ.
έως την Ελάτη. H καλύτερη εποχή για να πραγματοποιήσετε την διαδρομή αυτή
είναι η άνοιξη και το φθινόπωρο.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Το ίδιο ισχύει και για την διαμονή. Αν θέλετε να αποφύγετε τον θόρυβο των
Ιωαννίνων καλή πρόταση είναι οι Λιγκιάδες, καθώς σύντομα και εύκολα μπορείτε
να βρεθείτε σε όποιο σημείο θέλετε. Ενδεικτικά αναφέρουμε, Λιγκιάδες το
Μιτσικέλι: τηλ.: 26510-81315, Αγνάντιο: τηλ.: 26510-81191, Ορίζων: τηλ.:
26510-86180, Θέαση: τηλ.: 26510-81760. Επίσης στην Ελάτη, Ροδοβάνι: τηλ.:
26530- 71171, Ελάτη: τηλ.: 26530- 61492.

info

Κωδικός: 26560 * Δημαρχείο Μηλιωτάδων: 31101, 31109 * Πυροσβεστική
Μηλιωτάδων: 31199 * Δήμος Περάματος (26510): 81440 * Νοσοκομείο Ιωαννίνων
(26510): 99111

Κείμενο-Φωτογραφίες: Κώστας Κατσίγιαννης

Διεύθυνση: Γιάννης Ντρενογιάννης * Υπεύθυνος Ύλης: Χρήστος Λιάλιος