ΓKAPI KAΣΠAPΟΦ Σχέσεις αγάπης-μίσους με την πολιτική σκακιέρα

Γκάρι Κασπάροφ: Ο φασισμός είναι αντιμετωπίσιμος. H κομμουνιστική δικτατορία όμως εξαρθρώνει μια χώρα, διαλύει την κοινωνία της, διότι εξοντώνει το ανοσοποιητικό της σύστημα, όπως το AIDS. Μήπως έχουμε δημοκρατία στη Ρωσία σήμερα; Αφού κυβερνάται από αξιωματικό της KGB

H σχέση του Γκάρι Κασπάροφ με τη σκακιέρα είναι σχέση ερωτική. H σχέση του με
την πολιτική σκακιέρα είναι σχέση αγάπης-μίσους, κυρίως γιατί σε αυτήν δεν τα
καταφέρνει το ίδιο καλά. Προσπαθεί όμως. Ήδη από την εποχή της περεστρόικα,
μπουσούλησε στη στράτα της πολιτικής -χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία, είναι αλήθεια.
Το 1990 υπήρξε πάντως συνιδριτής του κόμματος «Δημοκρατική Ρωσία», προδρόμου
κατοπινών φιλελεύθερων σχηματισμών. Το 1996 στήριξε ενεργά τον στρατηγό
Αλεξάντρ Λέμπεντ, το χαρτί όμως και πάλι δεν του «βγήκε».

Σήμερα επανέρχεται δριμύτερος. Τον Ιανουάριο, λίγο μετά τις βουλευτικές
εκλογές και λίγο πριν από τις προεδρικές, ίδρυσε την κίνηση «2008: Ελεύθερη
Επιλογή». Αφού, κατά την άποψή του (και όχι άδικα), το αποτέλεσμα – αλλά και η
ποιότητα της διαδικασίας – στις προεδρικές εκλογές ήταν προδιαγεγραμμένο – ο
Πούτιν πήρε το 71,2% των ψήφων -, επέλεξε ως στόχο να παλέψει για τη διεξαγωγή
των επόμενων προεδρικών εκλογών με καλύτερους όρους.

Το μόνο για το οποίο δεν μπορεί να κατηγορήσει κανείς τον Κασπάροφ
είναι η έλλειψη μαχητικότητας. Αντίθετα με τον Κάρποφ, ο οποίος επιλέγει να
προεδρεύει σε οργανώσεις ειρήνης που πατρονάρονται από το κράτος, ο Γκάρι
στέκεται συχνά απέναντι στην εξουσία. Παλαιότερα είχε μιλήσει στα «NEA» για
ξέπλυμα βρώμικου χρήματος μέσω της Διεθνούς Σκακιστικής Ομοσπονδίας, τον δε
πρόεδρό της Ιλουμτζίνοφ, πρόεδρο μέχρι σήμερα και της διεθνούς ομοσπονδίας
σκακιού αλλά και του αυτόνομου ρωσικού κρατιδίου της Καλμουχίας, τον είχε
χαρακτηρίσει δικτάτορα. Αργότερα έγινε περισσότερο διπλωματικός με τον Κιρσάν
Ιλουμτζίνοφ και ξαναμπήκε στο «μαντρί». Άλλωστε, αποφάσισε να τα βάλει με
μεγαλύτερα ψάρια: «Ο πρόεδρος Πούτιν κάνει τα πάντα για να κατεδαφίσει τους
νεόκοπους δημοκρατικούς θεσμούς στη Ρωσία», λέει στη στήλη του στη «Wall
Street Journal». Και τον κατηγορεί ότι «νοθεύει εκλογές, φυλακίζει επικριτές
και παίρνει τον απόλυτο έλεγχο των μίντια». Το «καθεστώς Πούτιν είναι», λέει,
«ένα νέου τύπου αστυνομικό κράτος με παλαιάς και νέας κοπής αντιδημοκρατικούς
μηχανισμούς».

Ο Γκάρι μιλάει για «βυζαντινό σύστημα εξουσίας» και καταγγέλλει την
τρομοκράτηση των πολιτών μέσω της εκμετάλλευσης του ζητήματος της Τσετσενίας –
αυτή είναι μια παραδοσιακή αντιδημοκρατική μέθοδος. Όπως παραδοσιακή μέθοδος
είναι και αυτή του ελέγχου των μέσων. Με τη διαφορά ότι τώρα, τονίζει ο
τρομερός Κασπάροφ, ο Πούτιν αντί να κατεβάζει τους διακόπτες τηλεοπτικών
καναλιών, αντικαθιστά τους «άτακτους» δημοσιογράφους με νομιμόφρονες. «Το
περιτύλιγμα παραμένει το ίδιο, αλλά το περιεχόμενο αλλάζει», δηλώνει.

H τρίτη του καταγγελία αφορά στην κρατική διαφθορά. Κανένας επιχειρηματίας δεν
μπορεί να θέλει απλώς να πληρώνει τους φόρους του στο κράτος. Πρέπει και να
γεμίζει τις βαλίτσες των κρατικών λειτουργών με λεφτά, λέει. «Το καλύτερο
παράδειγμα είναι ο Μιχαήλ Κοντορόφσκι της εταιρείας ενέργειας Γιούκος: ενώ
άλλοι συνάδελφοί του αγοράζουν γιοτ και ξένες ποδοσφαιρικές ομάδες, αυτός
έκανε την εταιρεία μακράν την πιο διαφανή επιχείρηση ενέργειας. Τώρα είναι στη
φυλακή».

Ενώ πάνω στη σκακιέρα ο Γκάρι Κασπάροφ επιδεικνύει μία αξιοσημείωτη ψυχολογική
σταθερότητα, απέναντι στην πολιτική παρουσιάζει αμφιθυμία. Το 2001, με έκδηλη
απογοήτευση, δήλωνε στα «NEA»: «Δεν είμαι καθόλου ευτυχής με τις επιλογές του
ρωσικού λαού. Τις σέβομαι όμως. Αφού ο κόσμος θέλει να τον κυβερνά ο κ. Πούτιν
με τον τρόπο που τον κυβερνά… Καλύτερα λοιπόν ας μιλήσουμε για σκάκι».

Προεδρικές βλέψεις

Όχι πως το σκάκι δεν συνδυάζεται με την πολιτική. Δύσκολα κρύβεται η επιθυμία
του Γκάρι Κασπάροφ να διεκδικήσει την προεδρία της Ρωσίας! Μαθαίνει όμως να
την τιθασεύει και μάλιστα με σκακιστικούς όρους. «Θα διεκδικήσετε την προεδρία
το 2008;», τον ρώτησε ευθέως δημοσιογράφος του ABC News. «Ως επαγγελματίας
σκακιστής, συνηθίζω να δρω στο πλαίσιο στο οποίο μπορώ να μετρήσω κινήσεις»,
απαντά. «Ελπίζουμε ότι σε ένα δύο χρόνια θα μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι
υπάρχει το κατάλληλο περιβάλλον ώστε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε μία απευθείας
αντιπαράθεση με τον Πούτιν και την κυβέρνησή του». Ναι, αλλά «οι σκακιστές
βλέπουν πολλές κινήσεις μπροστά», επιμένει ο δημοσιογράφος. «Προς το παρόν, ο
στόχος μου είναι να εγγυηθώ στον ρωσικό λαό ότι σε τέσσερα χρόνια θα έχει
επιλογή. Αν συμβεί αυτό, τότε θα εξετάσω το επόμενο βήμα».

Ο Ρώσος σκακιστής είναι γνωστός για τον φιλοαμερικανισμό του αλλά και για
το… αντικομμουνιστικό του μένος. Ως προς το θέμα της αμερικανικής επίθεσης
στο Ιράκ, έχει σχολιάσει ότι «υπάρχουν στιγμές, κατά τις οποίες όσοι έχουν τις
ίδιες αξίες πρέπει να ενώνονται στον αγώνα κατά του απόλυτου κακού». Ως προς
τον κομμουνισμό, θεωρεί ότι είναι χειρότερος από τον φασισμό.